Şemseddin Mısrî’nin Devvâr-ı Şemsî Adlı Eserinde 19. ve 20. Asır Bursa Medreseleri

Özet

İslâm dünyasında medreseler Hz. Peygamber döneminden beri çok önemli bir yer işgal etmiştir. Bunlar zaman zaman mescitte, bazen müstakil olarak, çoğu zaman bir külliyenin içerisinde, bazen de Osmanlı Sarayı örneğinde olduğu gibi sarayın içerisinde yer almışlardır. Bununla birlikte medreseler sadece eğitim öğretimin yapıldığı mekânlar olarak kalmamış, İslâm kültürünü ve medeniyetini halka benimsetme ve yaygınlaştırma vazifesini de üstlenmiştir. Günümüzde artık tarihi bir olgudan öte olmayan medreselerin son dönemlerine ışık tutması bakımından Şemseddin Mısrî Efendinin Devvâr-ı Şemsî adlı eseri bilhassa 19. ve 20. yüzyıllarda Bursa özelinde çok önemli ve tek kaynaktır. Zira, adeta Bursa’nın yazılı hafızasını imâr ve ihya eden Şemseddin Mısrî Efendi eserinde Medreselerin son dönemdeki hallerini ve tekkeler ile beraber kaldırılmasını, bunun lüzumunu anlatmakla beraber o gün itibariyle vakıa eldeki medreselerin tümüne dair ulaşabildiği her bilgiyi de bizlere nakletmektedir. Bursa’daki medrese hayatı bu eserde geçen bilgiler ışığında bugünkü harflere çevrilmek suretiyle incelenmiş olundu.