Journals / Tarih Okulu Dergisi / 2016 / Cilt: 9 - Sayı: 28

Mythological Period Persian Emperors in Classical Resources of Islamic History

İSLAM TARİHİ KLASİK KAYNAKLARINDA MİTOLOJİK DÖNEM İRAN HÜKÜMDARLARI

Pages
657–696
DOI
—

Abstract

Classical resources of Islamic history which mention ancient Persian history tell pre-Islamic Persian history something like the world history. The reason of this is that Persians themselves tell their own history like the world history and assert that Kayumers whose ancestors are believed to depend on them is the first human on earth. Classical resources of Islamic history which is based on the information given by ancient Persian resources on a large scale expressed Persian history like the world history and Persian emperors like the world emperors. Apart from this, life stories of emperors who are narrated as ancient Persian emperors resemble to the cases told about prophet anecdotes in holy books on a great scale. There are two similar reasons for these similarities. First; old prophet stories told by Hebrews who settled down in Babel land in different periods are adapted to their own emperors by Persians. Secondly; Persian Islamic historians who mention Persian history after Islamic period make similarities between cases about ancient Persian emperors with cases in Quran.

Özet

Antik dönem İran tarihinden bahseden İslam tarihi klasik kaynakları, İslam öncesi İran tarihini bir dünya tarihiymiş gibi anlatırlar. Bunun sebebi antik İranlıların kendi tarihlerini dünya tarihi şeklinde anlatmaları ve soy olarak kendisine dayandıklarına inandıkları Kayûmers'in ilk insan olduğunu iddia etmeleridir. Büyük oranda antik İran kaynaklarının verdikleri bilgileri temel alan İslam tarihi klasik kaynakları da bu bilgilere dayanarak İran tarihini bir dünya tarihi, İran hükümdarlarını da dünya hükümdarları olarak vermişlerdir. Bunun yanında antik İran hükümdarları olarak anlatılan hükümdarların hayat hikâyeleri, kutsal kitaplarda peygamber kıssalarıyla ilgili anlatılan olaylarla büyük oranda benzerlik gösterir. Bu benzerliklerin iki önemli sebebi vardır. Birincisi, farklı dönemlerde Babil topraklarına yerleştirilen İbrânîlerin; geçmişte yaşayan peygamberlerle ilgili anlattıkları hikâyelerin, İranlılar tarafından kendi hükümdarlarına uyarlanmasından kaynaklanmaktadır. İkinci olarak ta İslam sonrası dönemde İran tarihinden bahseden İran kökenli İslam tarihçilerinin; antik İran hükümdarlarıyla ilgili olayları, Kur'an'daki kıssalara yakınlaştırdıkları görülmektedir.