AI Summary & Key Takeaways
AI InsightTurkish forms of the CHBMS can be used to determine and improve the BSE beliefs and practice
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Purpose: The purpose of this study is to inform the readers about the results of the two studies Gozum, Aydin 2003; Karayurt, 2003 carried on adaptation for Turk women of the lasts versions of the Champion’s Health Belief Model Scales CHBMS at breast cancer screening. Method: The validity and reliability of Turkish adaptations of CHBMS have been proved with the data taken from Gozum and Aydin from 266 women and Karayurt from 430 women. In both studies, the following steps have been observed; group translates, back translation, judges of experts and pilot study. In this two studies relating with the reliability of the measurement, item analysis and Cronbach alpha reliability coeffi cient have been used. Confi rmative factor analysis have been used to evaluate the construct validity. In Karayurt’s study, test - re-test correlation has been used to evaluate the stability coeffi cient. The Results and Conclusions: Cronbach alpha reliability rates of subscales of CHBMS have been found 69-83 at the adaptation Gozum and Aydin, and 58-85 at adaptation of Karayurt and the reliability of test-re-test has been found 89-99. It has been found out that in the studies Gozum and Aydin self effi cacy/confi dence and benefi ts perception from subscales of CHBMS have been measured at high level with those having had breast self examination, and in Karayurt’s study selfeffi cacy/confi dence, health motivation, benefi ts, susceptibility and seriousness perception have been measured high with the high pointed women having used breast self-examination frequency has decreased with the women having the high point of prevention perception. These results from the both of the studies proved the additional proof of the validity of the form. The reliability and the validity of the Turkish adaptations of CHBMS have been found satisfactory. Turkish forms of the CHBMS can be used to determine and improve the BSE beliefs and practice
Özet
Amaç: Bu makalede, meme kanseri taramalarına yönelik Champion’un Sağlık İnanç Modeli Ölçeğinin CSİMÖ en son versiyonlarını Türkçe’ye uyarlayan iki çalıșmanın Gözüm, Aydın 2003; Karayurt, 2003 sonuçlarının aktarımı amaçlanmıștır.Gereç–Yöntem: CSİMÖ’nin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliğini Gözüm ve Aydın 266, Karayurt ise 430 kadından alınan veriler üzerinde gerçekleștirilmiștir. CSİMÖ’nin Türkçe formunu olușturmak için her iki çalıșmada; grup çevirisi, geri çeviri, uzman görüșlerinin alınması ve pilot uygulama adımları izlenmiștir. Ölçeğin güvenilirliğine ilișkin iki çalıșmada; iç tutarlığını değerlendirmek için madde istatistikleri ve Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları, yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıștır. Karayurt’un çalıșmasında ölçeğin zamana karșı değișmezliği test-tekrar test korelasyonu ile değerlendirilmiștir. Bulgular ve Sonuçlar: CSİMÖ’nin alt boyutlarının cronbach alpha güvenirlik katsayıları Gözüm ve Aydın’ın uyarlamasında .69 ile .83, Karayurt’un uyarlamasında .58 ile .89 arasında, test –tekrar test güvenirliği .89 ile .99. arasında saptanmıștır. Her iki çalıșmada da elde edilen 6 faktör İngilizce formun faktör yapısı ile büyük oranda uyumlu bulunmuștur. Gözüm ve Aydın’ın çalıșmasında ölçek alt boyutlarından öz etkililik/güven ve yarar algılarının KKMM yapanlarda daha yüksek olduğu, Karayurt’un çalıșmasında öz-etkililik/güven, sağlık motivasyonu, yarar, duyarlılık ve önemseme/ciddiyet algısı, puanları yüksek olan kadınların son bir yılda KKMM uygulama sıklığının arttığı, engel algısı puanı yüksek olan kadınların KKMM uygulama sıklığının azaldığı belirlenmiștir. Elde edilen bu sonuçlar formun geçerliğine ek kanıt sağlamıștır.CSİMÖ’nin Türkçe uyarlamasının geçerliliği ve güvenilirliği iki çalıșmada da yeterli bulunmuștur. Ölçeğin Türkçe formları meme kanserine ilișkin inanç ve davranıșları belirlemek ve geliștirmek için güvenle kullanılabilir