Journals / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2023 / Sayı: 19 - GÜZ 2023

III. MURAD’A SUNULAN GAZANIN VE SAVAŞ ATLARININ FAZİLETİNE DAİR BİR ESER: MİFTÂHU’L-‘ADÂLE

Pages
201–232
Publication Date
2023-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Gaza ve savaş atlarının faziletleri dışında adaletin önemine de değinen bu eser aynı zamanda Osmanlı-İran savaşları için Osmanlı lehine propaganda unsurları da içermektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makalede 1574-1595 yılları arasında hüküm süren, kitaplara düşkünlüğü ile bilinen Osmanlı sultanı III.
📊
Key Findings & Data:Murad’a sunulan 1578’den önce kaleme alındığı tahmin edilen Miftâhu’l-Adâle ‘Adaletin Anahtarı’ isimli, manzum parçalar da içeren mensur bir eser incelenmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Gaza ve savaş atlarının faziletleri dışında adaletin önemine de değinen bu eser aynı zamanda Osmanlı-İran savaşları için Osmanlı lehine propaganda unsurları da içermektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gaza · atlar · III. Murad

Özet

Bu makalede 1574-1595 yılları arasında hüküm süren, kitaplara düşkünlüğü ile bilinen Osmanlı sultanı III. Murad’a sunulan 1578’den önce kaleme alındığı tahmin edilen Miftâhu’l-Adâle ‘Adaletin Anahtarı’ isimli, manzum parçalar da içeren mensur bir eser incelenmiştir. Şeyh İbrahim Tennûrî’nin soyundan gelen Ebussu’ûd bin Sa’dullah (ö. 1595?) tarafından kaleme alınan ve iki baptan oluşan bu eserin ilk babı gaza ve gazilerin faziletlerine ikinci babı ise gaza için kullanılan bineklerin faziletlerine ayrılmıştır. Çalışmada eser ve müellifi hakkında bilgi verilmiş ve eserin ilişkili olabileceği siyasetnâme, gazavatnâme gibi türler hakkında bir değerlendirme yapılmıştır. Ardından eserin içeriği baştan sona kadar ortaya konmuştur. Müellif anlattığı her konu için ayet, hadis ve peygamber kıssalarından örnekler vermiş ve hikâye başlığı altında örnekler getirmiştir. Gaza ve savaş atlarının faziletleri dışında adaletin önemine de değinen bu eser aynı zamanda Osmanlı-İran savaşları için Osmanlı lehine propaganda unsurları da içermektedir.

🔖

Cite This Article

SAMANCI, M., GÜNEY, Z., YALÇIN, M. (2023). III. MURAD’A SUNULAN GAZANIN VE SAVAŞ ATLARININ FAZİLETİNE DAİR BİR ESER: MİFTÂHU’L-‘ADÂLE. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, Sayı: 19 - GÜZ 2023, 201–232. https://ajindex.com/articles/971819

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Akün, Ömer Faruk. “Bursalı Mehmed Tâhir”. DİA. 6. 452-461. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
  2. Adalıoğlu, Hasan Hüseyin. “Siyasetname”. DİA. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2009.
  3. Benli, Şeyma. "el-İstînâs Fî Ahvâliʼl-Efrâs". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. Erişim 20 Haziran 2022. http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/el-istinas-fiahvali-l-efras. Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. çev. M. Yekta Saraç. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi, 2016.
  4. Çoban, Mehmet. “Başlangıçtan Yirminci Yüzyılın İlk Yarısına Kadar İslâmî Yazımda Cihad Literatürü”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 6/2 (2021), 393-444.
  5. Dadaş, Cevdet. Baki Fezailü’l-Cihad. Edirne: Trakya Üniversitesi,
  6. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1995.
  7. Danişmend, İsmail Hâmî. İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi. İstanbul: Türkiye Yayınevi, 1972.
  8. Erkan, Mustafa. “Gazavatnâme”. DİA. 13/ 439-440. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1996.
  9. Ermiş Türkmen, Ayşe. El-İstinâs fi Ahvâliʼl-Efrâs Adlı Yazma Eserin Çeviri Metni ve İncelemesi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  11. Eliaçık, Muhittin. “Tayyarzade Ahmed Ata‟nın Bir Baytarname Tercümesi”. Mavi Ateş- Gümüşhane Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 1 (2013), 8-20.
  12. Eroğlu, Süleyman. “Sultan III. Murâd Dönemi Osmanli Şark Seferleri’ni İhtiva Eden İki Manzum Tarih: Âsafî’nin Şecâatname’si Ve Harîmî’nin Gonca-i Bâğ-ı Murâd’ı”. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, Prof.Dr. Şeref Kara Özel Sayısı (2020), 53-64.
  13. GACEK, Adam. Arapça Elyazmaları İçin Rehber, çev. Ali Benli-M. Cüneyt Kaya. İstanbul: Klasik Yayınları, 2017.
  14. İmamoğlu, Abdullah Taha. “I. Dünya Savaşı’na Bibliyografik Bir Katkı: Osmanlı’da Cihad Risâleleri”. Savaş Tarihi Araştırmaları Uluslararası Kongresi 100. Yılında 1. Dünya Savaşı ve Mirası. ed. Halil Çetin, Lokman Erdemir. 151-179. Çanakkale: Çanakkale Valiliği Yayınları, 2014.
  15. Karabulut, Ali Rıza – Yıldız, Ramazan. Gülzâr-ı Ma’nevî ve İbrahim Tennûrî. Ankara: Elif Matbaası, 1978.
  16. Karabulut, Ali Rıza. Kayseri Raşid Efendi Eski Eserler Kütüphanesindeki Türkçe, Farsça Arapça Yazmalar Kataloğu. Kayseri: Mektebe Yayınları, 1995.
  17. Karabulut, Ali Rıza. Dîvânçe-i Reşit Efendi ve Kayseri Müellifleri. Ankara: Mektebe Yayınları, 2008.
  18. Koçoğlu, Turgut. Nakşî Şeyhi Ebussuûd El-Kayserî, Şerh-i Mesnevî. Kayseri: Laçin Yayınları, 2014.
  19. Kozan, Abdullah. – Çakırbaş, A. “Bir Osmanlı Aydını Bursalı Mehmed Tahir Bey’in Menâkıb ı Harb Risalesi”. Tarihin Peşinde ‐ Ul