Journals / Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

Akıllı Tasarımın Bilimselliği Problemi

Pages
116–144
Publication Date
2023-09-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makalede bilimsel faaliyetler çerçevesinde önemli bir yeri olan evrimci anlayışın iddialarında yer alan canlı yaşamın nasıl ortaya çıktığına dair görüşleri de hesaba katılarak, canlı yaşamın başlangıcı, karmaşıklığı ve insan zihni gibi hususlarda akıllı tasarım ve akıllı evrim denkleminde bir takım mülahazalara yer verilecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Akıllı tasarım, William Paley(1743-1805)’den sonra 1996 yılında canlıların moleküler dün-yasındaki karmaşıklığından yola çıkarak tekrar filizlenen teleolojik açıklamanın Biyoloji alanındaki modern versiyonudur.
📊
Key Findings & Data:Diğer taraftan Bilim Felsefesi ekseninde yapılan tartışmaların kahir ekseri pozitivist anlayışın esas alındığı bir zemin üzerinde gerçekleştiği için ortaya konan yaklaşımlarda da pozitivist tutumun belirleyiciliği söz konusu olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede bilimsel faaliyetler çerçevesinde önemli bir yeri olan evrimci anlayışın iddialarında yer alan canlı yaşamın nasıl ortaya çıktığına dair görüşleri de hesaba katılarak, canlı yaşamın başlangıcı, karmaşıklığı ve insan zihni gibi hususlarda akıllı tasarım ve akıllı evrim denkleminde bir takım mülahazalara yer verilecektir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Bilim · Sözde Bilim · Evrim

Özet

Akıllı tasarım, William Paley(1743-1805)’den sonra 1996 yılında canlıların moleküler dün-yasındaki karmaşıklığından yola çıkarak tekrar filizlenen teleolojik açıklamanın Biyoloji alanındaki modern versiyonudur. Akıllı tasarımcılar, bilimsel olarak canlılardaki tasarımın varlığının görülebileceğini iddia ederken, akıllı tasarım karşıtları, canlıları oluşturan bütün süreçlerin aşamalı olacak şekilde oluştuklarını ve akıllı tasarımcıların argümanlarının bi-limsel olmadığını ileri sürmüşlerdir. Karşıt fikirde olanların akıllı tasarımcıların açıklama-larını bilimsel kabul etmemelerinin sebebi ise natüralist yaklaşımların bilimsel çalışmalar üzerindeki mevcut egemenliğidir. Oysa natüralist yaklaşımların tamamı varsayılanın aksine bütünüyle bilimsel değil, metafizik ön kabulleri de içeren birer felsefi tutumdur. Mesele bundan ibaret olmasına rağmen, natüralistler kendilerinin ontolojiye dair kanaatlerini bi-limsel yöntemle eşit görmek gibi bir hataya düşmüşlerdir. Diğer taraftan Bilim Felsefesi ekseninde yapılan tartışmaların kahir ekseri pozitivist anlayışın esas alındığı bir zemin üzerinde gerçekleştiği için ortaya konan yaklaşımlarda da pozitivist tutumun belirleyiciliği söz konusu olmuştur. Bu nedenle akıllı tasarım hipotezi için “bilimsel yaklaşımın teamülle-rine aykırıdır” demek çok daha isabetli olacakken, doğrudan “bilime aykırıdır” demek gibi bir yanlışa düşülmüştür. Bununla birlikte akıllı tasarıma dair ileri sürülen görüşlerin teorik bir çabanın ötesine geçerek deneyi de sürece dâhil ederek yoluna devam etmesinin bir gereklilik olduğu yadsınamaz bir husustur. Bu makalede bilimsel faaliyetler çerçevesinde önemli bir yeri olan evrimci anlayışın iddialarında yer alan canlı yaşamın nasıl ortaya çıktığına dair görüşleri de hesaba katılarak, canlı yaşamın başlangıcı, karmaşıklığı ve insan zihni gibi hususlarda akıllı tasarım ve akıllı evrim denkleminde bir takım mülahazalara yer verilecektir.

🔖

Cite This Article

ÖZTÜRK, K., ÖGCEM, E. (2023). Akıllı Tasarımın Bilimselliği Problemi. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 116–144. https://ajindex.com/articles/962217

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Acar, Rahim. “Büyük Patlama Teorisi Kelam kozmoloji Argümanını Destekler Mi?”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14 (2006), 89-109.
  2. Armağan, İbrahim. YöntemBilim I Bilimsel Yöntem. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları, 1. Basım, 1983.
  3. Behe, Michael Joseph. Darwin'in Kara Kutusu. İstanbul: Aksoy, 1998.
  4. Behe, Michael Joseph. “Irreducible Complexity: Obstacle to Darwinian Evolution”, Philosophy Of Biology An Anthology. eds. Alex Rosenberg - Robert Arp. 427-437. USA: John Wiley&Sons, 2010.
  5. Behe, Michael Joseph. “Zeki Tasarıma Yönelik Bilimsel Eleştirileri Yanıtlamak”. çev. Orhan Düz Evrenin Bilinmeyen Tarihi Tasarım. der. Michael Joseph Behe - William Albert Dembski. 133-148. İstanbul: Gelenek Yayıncılık, 1. Basım, 2004.
  6. Bilgili, Alper. “Metodolojik Natüralizm, Ontolojik Natüralizm ve Sosyolojinin Sınırları”. Din & Felsefe Araştırmaları 2/4 (Aralık 2019), 101-113.
  7. Boudry, Maarten. “Loki’s Wagerand Laudan’s Error”. Philosophy of Pseudoscience Reconsidering the Demarcation Problem. eds. Massimo Pigliucci – Maarten Boudry. 79-98. Chicago and London: The University of Chicago Press, 2013. Cambridge Dictionary (CD), Erişim 3 Ocak 2023. https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce-t%C3%BCrk%C3%A7e/intelligent
  8. Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 3. Basım, 1999.
  9. Clark, Kelly James. Bilim ve/veya Din. çev. Doç. Dr. Enis Doko. İstanbul: Destek Yayınları, 1. Basım, 2019.
  10. Çakmak Mustafa. “Evrim Teorisi Tanrının Varlığı İçin Gerçek Bir Tehdit midir?”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22/2 (Nisan 2015), 55-81.
  11. Çetinkaya, Ertan – Turgut, Halil - Duru, Mehmet Kürşad. “Bilim, Sözde-Bilim Ayrımı Bağlamının Ortaokul Öğrencilerinin Bilim Algılarına Etkisi: İridoloji Vakası”. Eğitim ve Bilim 40/181 (Ekim 2015), 1-18. doi: 10.15390/EB.2015.3127 Dawkins, Richard. Kör Saatçi. çev. Melisa Miller. İstanbul: Kuzey Yayınları, 3. Basım, 2021.
  12. Demir, Ömer. Bilim Felsefesi. Bursa: Sentez Yayıncılık, 6. Basım, 2018.
  13. Duman, Musa “Popper and The Theory of Evolution”. Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 17 (2017), 57-70.
  14. Düzgün, Şaban Ali. Aydınlanmanın Keşif Araçları. Ankara: Otto Yayın, 2018.
  15. Forrest, Barbara - Gross, Paul R. Creationism’s Trojan Horse: The Wedge of Intelligent. New York: Oxford University Press, 2004.
  16. İrez, Serhat – Turgut, Halil –Akçay, Hakan. “Bilim Sözde-Bilim Ayrımı Tartışmasının Öğretmen Adaylarının Bilimin Doğası İnanışlarına E