Journals / Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 1

Abdāl Yaʿqūb/ Ḥekīmoğlu Alī Pasha Lodge, Shaykh Meḥmed Rıḍā Efendī

Abdal Yâkub/Hekimoğlu Ali Paşa Tekkesi, Şeyh Mehmed Rızâ Efendi ve Kütüphanesi

Pages
52–91
Publication Date
2023-09-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Currently, one book bearing the Sheikh's bequeathment stamp is preserved in the Esad Efendi section of Süleymaniye Manuscript Works Library and five others are in the Ḥekīmoğlu Alī Pasha Mosque.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Abdāl Yaʿqūb Lodgewhich was established in the Fātiḥ, Davutpaşa district of Istanbul in the late16th century.
📊
Key Findings & Data:During the last quarter of the 17th century, the lodge came under the administration of the Halvetî order under Shaykh Enfi Ibrahim Efendi and then the Kadirî order under his son Shaykh Meḥmed Rıḍā Efendī; thus, the lodge's later sheikhs came from the Enfizade family.
💡
Conclusion & Impact:Currently, one book bearing the Sheikh's bequeathment stamp is preserved in the Esad Efendi section of Süleymaniye Manuscript Works Library and five others are in the Ḥekīmoğlu Alī Pasha Mosque.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tasavvuf · Şeyh Mehmed Rızâ Efendi · Hekimoğlu Ali Paşa

Abstract

Abdāl Yaʿqūb Lodgewhich was established in the Fātiḥ, Davutpaşa district of Istanbul in the late16th century. During the last quarter of the 17th century, the lodge came under the administration of the Halvetî order under Shaykh Enfi Ibrahim Efendi and then the Kadirî order under his son Shaykh Meḥmed Rıḍā Efendī; thus, the lodge's later sheikhs came from the Enfizade family. Hekimoğlu Ali Pasha, one of the famous grand viziers of the 18th century Pasha reconstructed this lodge as part of his kulliye (building complex), which comprised a mosque, a library, a sabil (domed public fountain) and fountains. Ḥekīmoğlu Alī Pasha, a commander with victories in Iran and Austria, a powerful and reformist statesman, was also a patron of culture and art collector. He was also a member of the Kadirî order and therefore Meḥmed Rıḍā Efendī was his shaykh. Alī Pasha not only had a public bath, a public kitchen and rooms built for his shaykh, but also entrusted him and his family with the function of preacher for the Friday sermon in his mosque. Meḥmed Rıḍā Efendī too, was a collector; he donated his book collection, in part inherited from his father, to the Ḥekīmoğlu Alī Pasha Mosque in 1740 on condition that the books be placed and made accessible in the dervishes' chamber behind the mosque's minbar (pulpit). The collection contained 299 valuable books relating to tafsir - exegesis, Sufism and literature. Currently, one book bearing the Sheikh's bequeathment stamp is preserved in the Esad Efendi section of Süleymaniye Manuscript Works Library and five others are in the Ḥekīmoğlu Alī Pasha Mosque.

Özet

16. yüzyılın sonlarında İstanbul'un Fatih Davutpaşa semtinde kurulan Abdal Yâkub Tekkesi, 17. yüzyılın son çeyreğinde Şeyh Enfi İbrahim Efendi ile Halvetî, oğlu Şeyh Mehmed Rızâ Efendi ile Kadirî Tarikatı’na geçmiş ve tekke şeyhleri Enfizade ailesinden çıkmıştır. 18. yüzyılın ünlü sadrazamlarından Hekimoğlu Ali Paşa, cami, kütüphane, sebil ve çeşmelerden oluşan külliyesinin bir parçası olarak bu tekkeyi yeniden yaptırmıştır Hekimoğlu Ali Paşa, İran ve Avusturya'da zaferler kazanmış bir komutan, reformcu ve iyi bir devlet adamı olmasının yanı sıra kültür ve sanat hamisi bir koleksiyoncu idi. Ayrıca Kadirî tarikatı mensubu veya muhibbanı olan bir derviş ve elbette Mehmed Rızâ Efendi de şeyhiydi. Ali Paşa, şeyhi için yaptırdığı hamam, mutfak ve odaların yanı sıra camisinin Cuma vaizliğini de ona ve ailesine tahsis etmiştir. Paşa gibi iyi bir koleksiyoner olduğu anlaşılan Mehmed Rızâ Efendi, babasından intikal eden kitaplarının da olduğu koleksiyonunu 1740 yılında Hekimoğlu Ali Paşa Camii minberinin arkasında, dervişlerin uzleti için ayrılan hücrede muhafaza ve istifade edilmeleri şartıyla vakfetmiştir. Bu koleksiyonda tefsir, fıkıh, tasavvuf ve edebiyat gibi alanları ihtiva eden 299 kitap yer almaktaydı. Bugün Şeyh'in vakıf mührünü taşıyan bir kitap Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nin Esad Efendi bölümünde, beş kitap ise Hekimoğlu Ali Paşa Camii bölümünde yer almaktadır.

🔖

Cite This Article

ÇOLAK, O. M. (2023). Abdāl Yaʿqūb/ Ḥekīmoğlu Alī Pasha Lodge, Shaykh Meḥmed Rıḍā Efendī. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 52–91. https://ajindex.com/articles/962215

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. Kaynakça BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Abdülhamid I. [AE.SABH.I.], No. 193, 12914. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Ahmed III. [AE.SAMD.III.], No. 192, 18577. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Ahmed III. [AE.SAMD.III.], No. 223, 21517. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Murad IV [AE.SMRD.IV.], No. 9, 850. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Mustafa III. [AE.SMST.III.], No. 78, 5796. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Mustafa III. [AE.SMST.III.], No. 269, 21544. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Mustafa III. [AE.SMST.III.], No. 290, 23251. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Selim III. [AE.SSLM.III.], No. 66, 3998. BOA, Osmanlı Arşivi. Ali Emiri Selim III. [AE.SSLM.III.], No. 385, 22233. BOA, Osmanlı Arşivi. Bab-ı Asafi Kalebend Defterleri [A.DVNS.KLB.d.], No. 3, 71. BOA, Osmanlı Arşivi. Bab-ı Asafi Mühimme Defterleri [A.DVNSNMH.d.], No. 7, 40. BOA, Osmanlı Arşivi. Bab-ı Asafi Mühimme Defterleri [A.DVNSNMH.d.], No. 139, 61. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 229, 11426. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 3, 115. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No. 91, 4526. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 128, 6351. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 155, 7714. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No. 195, 9739. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 229, 11426. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No. 232, 11588. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 443, 22416. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No. 514, 25998. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 619, 31220. BOA, Osmanlı Arşivi. Cevdet Evkaf [C.EV.], No: 634, 31951.
  2. BOA, Osmanlı Arşivi. Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahval Defterleri [DH.SAİD.d], No. 6, 795. BOA, Osmanlı Arşivi. Evkaf Haremeyn Muhasebesi Defterleri [EV.HMH.d.], 746. BOA, Osmanlı Arşivi. İbnülemin Evkaf [İE. EV.], No. 12, 437. BOA, Osmanlı Arşivi. Maarif Nezareti Mektubi Kalemi [MF.MKT.], No. 143, 86; 152, 2. BOA, Osmanlı Arşivi. Sadaret Mektubi Kalemi Nezaret ve Devair Evrakı [A.MKT.NZD.], No. 345, 24. BOA, Osmanlı Arşivi. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi Defterleri [TSMA.d.], No. 2378. BOA, Osmanlı Arşivi. Yıldız Perakende Zabtiye [Y.PRK.ZB.], No. 17, 27. İSAM Şeriye Sicilleri Arşivi, İstanbul Balat Mahkemesi, No. 28, 83a. VGMA, Ankara Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi. Defter No. 629, 37-40.
  3. Akbulut, Mehmet Yılmaz. Hekimoğlu Ali Paşa. İstanbul: Timaş, 2022.
  4. Altıkulaç, Tayyar. “İbnü’l-Cezerî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/551-557. İstanbul: TDV Yayınları, 1999. Ar