Journals / Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi / 2023 / Cilt: 28 Sayı: 54

GELENEKSEL YAZMA ESER AKTÖRLERİ VE 19. YÜZYILDA OSMANLI MATBAASI: UZUN SOLUKLU BİR DÖNÜŞÜM

RECONSIDERING THE ROLE OF ULEMA AND SCRIBAL ACTORS IN THE OTTOMAN TRANSITION FROM MANUSCRIPT TO THE PRINTED MEDIUM

Pages
73–121
Publication Date
2023-07-03
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Overall, this paper argues that the new technology did not necessarily eliminate old professions, but allowed professionals to adapt and carry their skills to the new environment.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The traditional literature on the Ottoman printing enterprise has for long placed the traditional actors of the written word including the ulema and the calligraphers at a counter position to new technology and its connotations.
📊
Key Findings & Data:The printed medium, however, has incorporated many of these actors, who continued to fulfill some of the most important tasks.
💡
Conclusion & Impact:Overall, this paper argues that the new technology did not necessarily eliminate old professions, but allowed professionals to adapt and carry their skills to the new environment.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:ulema · osmanlı modernleşmesi · matbaa

Abstract

The traditional literature on the Ottoman printing enterprise has for long placed the traditional actors of the written word including the ulema and the calligraphers at a counter position to new technology and its connotations. The printed medium, however, has incorporated many of these actors, who continued to fulfill some of the most important tasks. From editorial work to the techno-material aspects of printing, these actors did not remain isolated, but garnered new opportunities for themselves in a rapidly changing cultural environment. By focusing exclusively on the Imperial Press to reveal the editorial workload largely owned up by the ulema, this paper reveals how the know-how of these scholars was critical for the transition to a new cultural medium. It also illuminates the central role played by the scribes and the calligraphers, who had allegedly ‘revolted’ against İbrahim Müteferrika in the eighteenth century, in providing the aesthetic continuity from the manuscript to the printed book in the Ottoman Empire. Overall, this paper argues that the new technology did not necessarily eliminate old professions, but allowed professionals to adapt and carry their skills to the new environment.

Özet

Osmanlı matbaacılığına ilişkin geleneksel literatür, ulema ve hattatlar da dahil olmak üzere yazılı kelimenin geleneksel aktörlerini uzun süredir yeni teknolojiye ve onun çağrışımlarına karşı bir konuma yerleştirmiştir. Bununla birlikte, basılı medya, en önemli görevlerden bazılarını yerine getirmeye devam eden bu aktörlerin birçoğunu bünyesine katmıştır. Editörlük işlerinden matbaanın tekno-materyal yönlerine kadar, bu aktörler yalnız kalmadılar ve hızla değişen kültürel ortamda kendilerine yeni fırsatlar yakaladılar. Büyük ölçüde ulemanın sahip olduğu editoryal iş yükünü ortaya çıkarmak için yalnızca Imperial Press'e odaklanan bu makale, bu bilim adamlarının bilgi birikiminin yeni bir kültürel ortama geçiş için ne kadar kritik olduğunu ortaya koyuyor. Ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu'nda yazmadan matbu kitaba estetik sürekliliğin sağlanmasında, 18. yüzyılda İbrahim Müteferrika'ya 'isyan' ettikleri iddia edilen katiplerin ve hattatların oynadıkları merkezi role de ışık tutmaktadır. Genel olarak, bu makale, yeni teknolojinin eski meslekleri mutlaka ortadan kaldırmadığını, ancak profesyonellerin becerilerini yeni ortama uyum sağlamalarına ve taşımalarına izin verdiğini savunuyor.

🔖

Cite This Article

BAŞARAN, A. (2023). GELENEKSEL YAZMA ESER AKTÖRLERİ VE 19. YÜZYILDA OSMANLI MATBAASI: UZUN SOLUKLU BİR DÖNÜŞÜM. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 54, 73–121. https://ajindex.com/articles/948865

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. Bibliography Primary Sources (Archival Documents) Presidency of the Republic of Türkiye, Directorate of State Archives, Istanbul C. MF (Cevdet Maarif) HAT (Hatt- Hümayun) İ. DH (İrade Dahiliye) İ. MSM (İrade Mesail-i Mühimme) İ. MVL (İrade Meclis-i Vala) MVL (Meclis-i Vala) İ. DUİT (İrade Dosya Usülü) A.MKT (Sadaret Mektubi Kalemi Evrakı) A. MKT. NZD (Sadaret Nezaret ve Devair Evrakı) A.MKT.MHM (Sadaret Mühhime Kalemi Evrakı) HR. MKT (Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi) MAD. MÜD (Maliyeden Müdevver) Primary Sources (Newspaper) Takvim-i Vekayi, no. 26, 153. Primary Sources (Manuscripts) Süleymaniye Library (SL)-Yazma Bağışlar, 201. Primary Sources (Printed Books) Ahmed Lüfti Efendi. Vak’a-nüvis Ahmed Lutfi Efendi tarihi. Vol. 1. Edited by Münir Aktepe. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1983. ———. Vak’a-nüvis Ahmed Lutfi Efendi tarihi. Vols. 4–5. Istanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999. ———. Vak’a-nüvis Ahmed Lutfi Efendi tarihi. Vols. 6–8. Istanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999. ———. Vak’a-nüvis Ahmed Lutfi Efendi tarihi. Vol. 10. Edited by Münir Aktepe. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1988. Aynî Efendi. Dîvân-ı Belâgat-unvân-ı Aynî. Istanbul, 1258. Bursevi İsmail Hakkı. Pendnâme-i Attar Şerhi. Istanbul: Darü’t-Tıbâ‘ati’l-Âmire, Muharrem 1267. El-Cezuli. Delailü’l-hayrat ve şevariku’l-envar fi zikri’s-salati ale’n-nebiyyi’l-muhtar. Translated by Yusuf el-Harputi. Istanbul: el-Hac Muharrem Efendi’nin Taş Destgahı, 1275. de Kay, James Elsworth. Sketches of Turkey in 1831 and 1832. New York: J. J. Harper, 1833. Debbağzâde Numan Efendi. Tuhfetü’s-sukûk. Istanbul: Dârü’t-Tıbâ‘ati’l-Âmire, Evâhir-i Rebîülevvel 1259. Ebubekir Nusret Hoca. Risâle-i Nusret Efendi, Mâ-hazar. Istanbul: El-Hac Halil marifetiyle, 1279. Ebu’l-Bekâ Eyyub el-Kefevî. Tuhfetü’ş-Şahan. Istanbul: Matbaa-i Amire, 1258. Edirnevi Mehmed Mecdî. Hadâiku’ş-Şekâik (Tercüme-i Şekâik). Istanbul: Dârü’t-Tıbâati’l-Âmire, 1269. Elliott, C. B. Travels in the Three Great Empires of Austria, Russia and Turkey. London: R. Bentley, 1838. Fâik Muhammed Hilmi. Sergüzeşt-i Sâib Nihâd-ı Hindî. Erzurum: Dördüncü Ordu-yu Hümayun Litoğrafya Destgahı, Receb 1282. Hamdan b. Osman Cezairî. Tercüme-i İthafü’l üdeba. Istanbul: Darü’t-Tıbâ‘ati’l-Âmire, 1254. Haşim Belhî ed-Dihlevî. Ma‘rifetü't-tarîk. Istanbul, 1276. Karsizade Cemaleddin Mehmed. Me’debetü’l-hıtân. Istanbul: Matbaa-i Takvim-i Vekayi’, Evâhir-i Rebîülâhir 1252. ———. Âyine-i Zurefa. Istanbul: Kitabhane-i İkdam, 1314. Kasapbaşızâde İbrahim. Risâle-i İtikâdi