Journals / Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Baku Juma Mosque

Bakü Cuma Camii

Pages
27–64
Publication Date
2017-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

By presenting this example to the attention of scientists, we wanted to increase the number of samples by evaluating the visual and aesthetic pleasure of the Turkish-Islamic mosque architecture.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The aim of this article is to introduce the Juma Mosque, which was built in Baku Innercity but now only its minaret survived.
📊
Key Findings & Data:So far it is known that the only and the largest Friday's mosque in Baku, familiar only from the old plans and photographs drawn/taken late 19th century.
💡
Conclusion & Impact:By presenting this example to the attention of scientists, we wanted to increase the number of samples by evaluating the visual and aesthetic pleasure of the Turkish-Islamic mosque architecture.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Turkish-Islam · Azerbaijan · Baku

Abstract

The aim of this article is to introduce the Juma Mosque, which was built in Baku Innercity but now only its minaret survived. So far it is known that the only and the largest Friday's mosque in Baku, familiar only from the old plans and photographs drawn/taken late 19th century. It’s plan highly matches with the mosques with maqsura in Iran and Anatolia built by Seljukids. Yet how effective of this relation did not mentioned by the scholars. Russian and Azerbaijani scientists, made plenty of publications about the plan and ornaments over the Mosque so we propose a new opinion by adding some new suggestions and comments on the basis of our previous colloquies. By presenting this example to the attention of scientists, we wanted to increase the number of samples by evaluating the visual and aesthetic pleasure of the Turkish-Islamic mosque architecture.

Özet

Bu makalede bir zamanlar Bakü İçerişehir’de yer alan ancak bugün ayakta olmayan Cuma Camii’nin tanıtımı amaçlanmaktadır. Günümüze sadece minaresi ulaşabilen Bakü’nün en büyük ve tek cuma camisi olan bu yapıyı, arşiv ve yayınlardaki eski plan ve fotoğraflarından tanımaktayız. Özellikle plan gelişimi açısından İran ve Anadolu’da, Selçuklular döneminde inşa edilen mihrap önü kubbeli camilerle yakın benzerlikler göstermesi dikkat çekicidir. Ancak bugüne kadar Rus ve Azerbaycanlı araştırmacılar tarafından yapılan yayınlarda yapının İran ve Anadolu’daki Türk-İslam cami mimarisi ile ilişkisi ve Azerbaycan kaynaklı gelişmelere nasıl bir katkı sağladığı konusuna yeteri kadar değinilmemiştir. Ayrıca Rus ve Azerbaycanlı bilim adamlarının gayret ve öz verili çalışmaları sonucunda, yapılan tanıtım ve taramalarla sağlanan bilgi ve görsellere, bazı yeni öneriler ve yorumlar katarak yapının farklı bir görüş açısından incelenmesi da amaçlanmaktadır. Böylece Türk-İslam cami mimarisinin bu alandaki görsel ve estetik beğenilerini değerlendirerek örnek sayısını arttırmak, Türkiye’de çok az bilinen bu örneği bilim insanlarının dikkatine sunmak istedik.

🔖

Cite This Article

ÇAĞLITÜTÜNCÜGİL, E. (2017). Baku Juma Mosque. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 2, 27–64. https://ajindex.com/articles/91586

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (17)

  1. Acun, Hakkı, Manisa’da Türk Devri Yapıları, Ankara 1999.
  2. Ahundov, Davud Aga, Arkhıtektura Drevnego İ ranne Srednevekovogo Azerbaydjana, Baku 1986.
  3. Akok, Mahmut, “Kayseri'de Huand Mimari Külliyesinin Rölövesi”, Türk Arkeoloji Dcrgisi, S.XVI-I, Ankara 1967, s. 5-44.
  4. Aleskerzade, A.A., Nadpisi Arkhitekturnih Pamyatnikov Azerbaydcana Epohi Nizami, Moskva-Baku 1947.
  5. Altun, Ara, “Mardin Ulu Camii ve Çifte Minareler Üzerine Birkaç Not”, Vakıflar Dergisi, S.IX, Ankara 1971, s. 191-200., Anadolu'da Artuklu Devri Türk Mimarisinin Gelişmesi, Ankara 1978., “Orta Asya Türk Sanatı İle Anadolu'da Selçuklu ve Beylikler Mimarisi”, Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri, C.1, İstanbul 1988, s. 33-44.
  6. Arık, M. Oluş, “Malatya Ulu Camii’nin Asli Planı ve Tarihi Hakkında”, Vakιflar Dergisi, S.VIII, Ankara 1969, s. 141-148., Bitlis Yapılarında Selçuklu Rönesansı, Ankara 1971.
  7. Arık, Rüçhan, “Erzurum’da İki Camii”, Vakıflar Dergisi, S.VIII, Ankara 1969, s. 149-159.
  8. Arseven, C. Esat, “Maksure”, Sanat Ansiklopedisi, C.3, İstanbul 1970, s. 1268. Aslanapa, Oktay, Türk Çini ve Keramik Sanatı, İstanbul 1965., Kırım ve Kuzey Azerbaycan’da Türk Eserleri, İstanbul 1979., “Kuzey Azerbaycan’da Türk Eserleri”, Türk Kültürü Dergisi, Y. XXVI, S.305, Ankara 1988, s. 525-546.,
  9. Türk Sanatı, İstanbul 1989., Anadolu’da İlk Türk Mimarisi Başlangıcı ve Gelişmesi, Ankara 1991., Türk Cumhuriyetleri Mimarlık Abideleri, Ankara 1996.
  10. Aşurbeyli, Sara, İstoria Goroda Baku-Perıo Srednevekoviya, Baku 1992., Bakü Şehrinin Tarihi-Orta Asırlar Devri, Bakı 2006.
  11. Babayeva, Nigar, “VII-X. Yüzyıllar Azerbaycan’da Cuma Mescitlerinin Gelişimi (Derbent ve Şamahı Cuma Mescidleri)”, Journal Of Qafqaz Unıversıty History, Law And Political Sciences, Volume 1, Number 2, 2013, s. 176-184.
  12. Bakıhanov, Abbasqulu Aga, Gülüstani-İrem, Bakı 2010.
  13. Bakırer, Ömür, “Anadolu’da XIII. Yüzyıl Tuğla Minarelerinin Konum, Şekil, Malzeme ve Tezyinat Özellikleri”, Vakıflar Dergisi, S.IX, Ankara 1979, s. 337-366.
  14. Bayburtluoğlu, Zafer, “Konya Alâeddin Camii’nin Tanımı, İnşasında Çalışan Ustalar ve Türk Sanatı Bakımından Önemi”, XIII. Vakıf Haftası Kitabı, “Vakıfların Ekonomiye Katkısı ve Üçüncü Sektör” ve “Konya Alâeddin Camii Restorasyonu” Seminerleri (5-6 Aralık 1995 Ankara), Ankara 1996, s. 111-124.
  15. Bünyadov, Ziya, Azerbaycan Atabeyler Devleti 1136-1225.
  16. Yıllar, Bakı 2007. Bünyadov Ziya & J.B. Yusufov, Azerbaycan Tarihi En Gadim Zamanlardan XX. Asra Kadar, C.I, Bakı 1994.
  17. Cezar, Mustafa, Anadolu Öncesi Türklerde Şehir ve Mima