AI Summary & Key Takeaways
AI InsightYerleşim yerlerinin seçimi, yol ve alt yapı çalışmaları ile tarım arazilerinin kullanılmasında yukarıda ortaya konulan havza özelliklerinin dikkate alınması hem sorunlarınların çözümlenmesi hemde sürdürülebilir havza yönetimi için faydalı olabilir.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Doğal kaynaklar sürekli etkileşim halinde olan ekosistemlerdir. Bu ekosistemlerin planlanması bütünleşik havza planlanma ilkelerine göre yapılmalıdır. Ancak Rize il ölçeğindeki doğal kaynak planlama ve altyapı çalışmalarında bu hususun layıkıyla dikkate alındığı pek söylenemez. Bu çalışmanın amacı Pazar Hemşin havzası bazı havza karakteristikleri ile arazilerin yükselti kademeleri, eğim, bakı ve jeolojik yapıya göre dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımıyla ortaya konulmasıdır. Araştırma sonucuna göre Pazar Hemşin havzasının drenaj alanı 21216 hektar ve ortalama eğimi % 30.97’dir. Yükselti kademelerine göre en geniş arazi varlığı 4153.35 hektar (%19.58) ile 901-1200 m yükseltiler arasında ve en az arazi varlığı 633.26 hektar (%2.98) ile 2100-2400 m yükseltileri arasında olduğu belirlenmiştir. Eğim ve bakı faktörlerine göre arazilerin % 63.14’ü gölgeli bakılar üzerinde ve % 36.86’sı güneşli bakılar üzerindedir. Eğime göre en geniş ziraat alanı % 38.35 ile % 11-20 eğim gurubunda yer almaktadır. Orman arazilerinin % 30.44’ü asidik kayaçlar, % 69.43’ü nötr kayaçlar ve % 0.13 ile alüvyon alanlar üzerindedir. Kayaç türlerine göre en geniş orman varlığı % 30.33 ile granit kayaçlar üzerindedir. Yerleşim yerlerinin % 44.55’i asidik kayaçlar, % 54.37’si nötr kayaçlar ve % 1.08’i ile alüviyon alanlar üzerindedir. Mevcut yerleşim yerlerinin % 63.99’u gölgeli bakılar üzerinde, % 36.01’i güneşli bakılar üzerindedir. Havza genelinde yerleşim yeri kullanımlarında gölgeli bakılar baskın durumdadır. Yerleşim alanları ile eğim gurupları arasında R² = 0,831 ve y = -2,1523x2 + 9,6437x + 15,559 şeklinde polinomvari bir ilişki belirlenmiştir. Yerleşim yerlerinin seçimi, yol ve alt yapı çalışmaları ile tarım arazilerinin kullanılmasında yukarıda ortaya konulan havza özelliklerinin dikkate alınması hem sorunlarınların çözümlenmesi hemde sürdürülebilir havza yönetimi için faydalı olabilir.
Özet
Doğal kaynaklar sürekli etkileşim halinde olan ekosistemlerdir. Bu ekosistemlerin planlanması bütünleşik havza planlanma ilkelerine göre yapılmalıdır. Ancak Rize il ölçeğindeki doğal kaynak planlama ve altyapı çalışmalarında bu hususun layıkıyla dikkate alındığı pek söylenemez. Bu çalışmanın amacı Pazar Hemşin havzası bazı havza karakteristikleri ile arazilerin yükselti kademeleri, eğim, bakı ve jeolojik yapıya göre dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımıyla ortaya konulmasıdır. Araştırma sonucuna göre Pazar Hemşin havzasının drenaj alanı 21216 hektar ve ortalama eğimi % 30.97’dir. Yükselti kademelerine göre en geniş arazi varlığı 4153.35 hektar (%19.58) ile 901-1200 m yükseltiler arasında ve en az arazi varlığı 633.26 hektar (%2.98) ile 2100-2400 m yükseltileri arasında olduğu belirlenmiştir. Eğim ve bakı faktörlerine göre arazilerin % 63.14’ü gölgeli bakılar üzerinde ve % 36.86’sı güneşli bakılar üzerindedir. Eğime göre en geniş ziraat alanı % 38.35 ile % 11-20 eğim gurubunda yer almaktadır. Orman arazilerinin % 30.44’ü asidik kayaçlar, % 69.43’ü nötr kayaçlar ve % 0.13 ile alüvyon alanlar üzerindedir. Kayaç türlerine göre en geniş orman varlığı % 30.33 ile granit kayaçlar üzerindedir. Yerleşim yerlerinin % 44.55’i asidik kayaçlar, % 54.37’si nötr kayaçlar ve % 1.08’i ile alüviyon alanlar üzerindedir. Mevcut yerleşim yerlerinin % 63.99’u gölgeli bakılar üzerinde, % 36.01’i güneşli bakılar üzerindedir. Havza genelinde yerleşim yeri kullanımlarında gölgeli bakılar baskın durumdadır. Yerleşim alanları ile eğim gurupları arasında R² = 0,831 ve y = -2,1523x2 + 9,6437x + 15,559 şeklinde polinomvari bir ilişki belirlenmiştir. Yerleşim yerlerinin seçimi, yol ve alt yapı çalışmaları ile tarım arazilerinin kullanılmasında yukarıda ortaya konulan havza özelliklerinin dikkate alınması hem sorunlarınların çözümlenmesi hemde sürdürülebilir havza yönetimi için faydalı olabilir.