Journals / Current Perspectives in Social Sciences / 2005 / Cilt: 5 Sayı: 1

XVIII. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA TRANZON’DA ÂYÂN, EŞKIYA ve GÖÇ SORUNLARI

Pages
169–186
Publication Date
2010-02-17
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Trabzon’da yaşanan bu problemlerin giderilmesi amacıyla merkezden, çeşitli emirler gönderilmişse de, sorunların çözümünde fazla etkili olmamıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu makalede 18.yüzyılın ikinci yarısında Trabzon’da taşra yönetimi ile ilgili bir takım problemlerin varlığından bahsedilecektir.
📊
Key Findings & Data:Osmanlı Devleti’nin hemen hemen bütün kurumlarında görülen bozulmalar ve taşrada merkezi otoritenin yeterince sağlanamaması, Trabzon’a yakın bölgelerde sık sık savaşların çıkması, bölgedeki valilerin savaş bölgesinde görevlendirilmeleri merkezi otoritenin sarsılmasına ve güven bunalımına yol açmıştır. 17.yüzyıldan itibaren Anadolu’daki karışıklıklar, devlet memurlarının yolsuzlukları, toprak sisteminde meydana gelen değişiklikler ve ekonomik sıkıntılar ayanlığın ortaya çıkıp yaygınlaşmasında etkili olmuştu.
💡
Conclusion & Impact:Trabzon’da yaşanan bu problemlerin giderilmesi amacıyla merkezden, çeşitli emirler gönderilmişse de, sorunların çözümünde fazla etkili olmamıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Trabzon · Eşkıya · Ayan

Özet

Bu makalede 18.yüzyılın ikinci yarısında Trabzon’da taşra yönetimi ile ilgili bir takım problemlerin varlığından bahsedilecektir. Bunlar ayanlık, eşkıyalık ve göç faaliyetleridir. Osmanlı Devleti’nin hemen hemen bütün kurumlarında görülen bozulmalar ve taşrada merkezi otoritenin yeterince sağlanamaması, Trabzon’a yakın bölgelerde sık sık savaşların çıkması, bölgedeki valilerin savaş bölgesinde görevlendirilmeleri merkezi otoritenin sarsılmasına ve güven bunalımına yol açmıştır. 17.yüzyıldan itibaren Anadolu’daki karışıklıklar, devlet memurlarının yolsuzlukları, toprak sisteminde meydana gelen değişiklikler ve ekonomik sıkıntılar ayanlığın ortaya çıkıp yaygınlaşmasında etkili olmuştu. Yapılan usulsüzlüklerden, eşkıyalık faaliyetlerinden ve ağır vergilerden bıkan halk, çareyi yaşadıkları bölgeyi terk ederek daha iyi yaşam koşullarının olduğunu zannettiği şehirlere özellikle de İstanbul’a göç etmekte bulmuştur. Trabzon’da yaşanan bu problemlerin giderilmesi amacıyla merkezden, çeşitli emirler gönderilmişse de, sorunların çözümünde fazla etkili olmamıştır.

🔖

Cite This Article

ÖKSÜZ, M. (2010). XVIII. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA TRANZON’DA ÂYÂN, EŞKIYA ve GÖÇ SORUNLARI. Current Perspectives in Social Sciences, Cilt: 5 Sayı: 1, 169–186. https://ajindex.com/articles/894918

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. BOA, HH, nr. 1033. BOA, HH, nr. 721/b. BOA, HH, nr. 721/c. BOA, HH, nr. 721/d. BOA, HH, nr. 743. BOA, HH, nr:928. Ahmet Tabakoğlu, Türk İktisat Tarihi, 3. Baskı, İstanbul, 1997. Aydın Güven, “Trabzon Ayanlarından Şatıroğlu Osman Ağa’nın Bölgedeki Faaliyetleri (1808-1830)”, Trabzon ve Çevresi Uluslar arası Tarih-Dil-Edebiyat Sempozyumu Bildirileri (3-5 Mayıs 2001), Trabzon, 2002, C.I. Bruce Mc Gowan, “The Age of The Ayans,1699-1812”, An Economic And Social History of The Ottoman Empire 1600-1914, Suraiya Faroqhi-Bruce Mc Gowan-Donald Quataert-Şevket Pamuk, Cambridge, 1994, vol:2, s.637-758. Cemal Gökçe, “Edirne Ayânı Dağdevirenoğlu Mehmet Ağa”, İÜEF Tarih Dergisi, İstanbul, 1968,
  2. C.XVII, S.22, s.97-110. Çağatay Uluçay, “Karaosmanoğulları’na Ait Düşünceler”, III. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, Ankara, 1948.
  3. Donald Quataert, The Ottoman Empire, 1700-1922, Cambridge, 2000. Fuad Köprülü, “Ayan”, İA, İstanbul, 1944,
  4. C.II. Halil Cin-Ahmet Akgündüz, Türk-İslâm Hukuk Tarihi, C.I, 2.Baskı, İstanbul, 1990
  5. Halil İnalcık, Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adâlet, İstanbul, 2000. İ. Hakkı Uzunçarşılı, “Ayan”, İA, İstanbul, 1944,
  6. C.II. İ. Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, C.4/1, 4. Baskı, Ankara, 1988.
  7. İbrahim Yılmazçelik, XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Diyarbakır (1790-1840), Ankara, 1995. İbrahim Güler, “XVIII. Yüzyılda Giresun’da Bazı Ekonomik ve Sosyal Meseleler”, Giresun Kültür Sempozyumu Bildirileri (30-31 Mayıs 1998), İstanbul, 1998. İbrahim Güler, “XVIII. Yüzyılda Trabzon’un Sosyal ve Ekonomik Durumuna Dair Tesbitler”, Trabzon Tarihi Sempozyumu Bildirileri (6-8 Kasım 1998), Trabzon, 2000. İbrahim Sezgin, “XVIII. Asırda Of Kazası’nın Nüfusu”, Trabzon ve Çevresi Uluslar arası Tarih-Dil-Edebiyat Sempozyumu Bildirileri (3-5 Mayıs 2001), Trabzon, 2002, C. I. Kemal H. Karpat,” The Transformation of The Ottoman State, 1789-1908”, IJMES, 1972, vol:3, s.243-261.
  8. Kostas Fotiadis, Die İslamisirungs Kleinasien und die Kryptochristen des Pontos, Tübingen, 1985. M. Çağatay Uluçay, “Sürgünler”, Belleten, 1951,
  9. C.XV, S.60. Mahmut Goloğlu, Trabzon Tarihi, Trabzon, 2000. Mehmet Ali Ünal, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Müsâdere”, Türk Dünyası Araştırmaları, Ağustos 1987, S.49. Mehmet Bilgin, Sürmene Tarihi, 1.Baskı, İstanbul, 1990. Mehmet Genç, “Osmanlı Maliyesinde Malikane Sistemi”, Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi, İstanbul, 2000.
  10. Musa Çadırcı, Tanzimat Dönemi’nde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, Ankara, 1991. Mustafa Akdağ, “Genel Çizgileriyle XVII. Yüzyıl Türki