Journals / Abant Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 18 Sayı: 3

MOBİL SAĞLIK UYGULAMALARININ GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN HABERLER ARACILIĞIYLA YAŞANAN ETİK SORUNLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Pages
129–145
Publication Date
2018-10-16
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışma sonunda hastadan alınan tıbbi bilgilerin hasta mahremiyetini ihlal edecek şekilde kullanıma açık olduğu ve kullanılan sistemlerin bu bilgileri korumada yetersiz kaldığı, dijital ortamların veri saklamada yetersiz olduğu, mobil cihazların saldırılara açık olduğu gibi bulgulara ulaşılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Mobil sağlık uygulamaları, ihtiyaç duyulan bilgiye erişimi kolaylaştıran ve söz konusu verilerin kayıt altına alınmasına imkân veren, hasta izleme cihazları, mobil telefonlar ve daha kompleks cihazları içeren sağlık uygulamalarıdır.
📊
Key Findings & Data:Çalışma kapsamında incelenen haber metinlerinde 4 ana tema tespit edilmiş ve mahremiyet anlamında zayıf olan mobil sağlık uygulamalarının birçok etik soruna yol açabileceği anlaşılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Çalışma sonunda hastadan alınan tıbbi bilgilerin hasta mahremiyetini ihlal edecek şekilde kullanıma açık olduğu ve kullanılan sistemlerin bu bilgileri korumada yetersiz kaldığı, dijital ortamların veri saklamada yetersiz olduğu, mobil cihazların saldırılara açık olduğu gibi bulgulara ulaşılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sağlık Politikaları · Mobil Sağlık Uygulamaları · Etik

Özet

Mobil sağlık uygulamaları, ihtiyaç duyulan bilgiye erişimi kolaylaştıran ve söz konusu verilerin kayıt altına alınmasına imkân veren, hasta izleme cihazları, mobil telefonlar ve daha kompleks cihazları içeren sağlık uygulamalarıdır. Çalışmanın amacı, henüz yeni olan mobil sağlık uygulamalarının yol açtığı etik sorunları tespit etmek ve bu noktada öneriler geliştirebilmektir. Çalışmanın problemi ise verilerin toplanması ve ilgililere iletilmesinde mahrem bilgilerin hastaların rıza göstermeyeceği şekilde depolanıp erişime açık hale getirilerek etik sorunların ortaya çıkmasıdır. Çalışmada nitel bir yöntem olan doküman incelemesi kapsamında pasif analiz de denilen ikincil veri araştırması yapılmış ve veri toplama aracı olarak internet haberleri ele alınmıştır. Çalışma kapsamında incelenen haber metinlerinde 4 ana tema tespit edilmiş ve mahremiyet anlamında zayıf olan mobil sağlık uygulamalarının birçok etik soruna yol açabileceği anlaşılmıştır. Çalışma sonunda hastadan alınan tıbbi bilgilerin hasta mahremiyetini ihlal edecek şekilde kullanıma açık olduğu ve kullanılan sistemlerin bu bilgileri korumada yetersiz kaldığı, dijital ortamların veri saklamada yetersiz olduğu, mobil cihazların saldırılara açık olduğu gibi bulgulara ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

EKE, E., ÇETİN, R., ÇETİN, B. (2018). MOBİL SAĞLIK UYGULAMALARININ GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN HABERLER ARACILIĞIYLA YAŞANAN ETİK SORUNLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 3, 129–145. https://ajindex.com/articles/893515

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Albrecht, Urs-Vito ve Fangerau, Heiner (2015). “Do Ethics Need to Be Adapted to mHealth? A Plea for Developing a Consistent Framework”. World Medical Journal 61(2):72-75.
  2. Arslan, E. Türkan ve Demir, Hüseyin (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Mobil Sağlık ve Kişisel Sağlık Kaydı Yönetimine İlişkin Görüşleri”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9(2):17-36.
  3. Ay, Fatma (2008). “Elektronik Hasta Kayıtları: Güvenlik, Etik Ve Yasal Sorunlar”. Anadolu Üniversitesi Bilim Ve Teknoloji Dergisi 9(2):165-175.
  4. Brüggemann, Thomas, Hansen, Jon, Dehling, Tobias ve Sunyaev, Ali (2016). “An Information Privacy Risk Index for mHealth Apps”. In: Schiffner S., Serna J., Ikonomou D., Rannenberg K. (eds) Privacy Technologies and Policy. APF 2016.
  5. Lecture Notes in Computer Science, Vol 9857. Springer, Cham. Demir, Hüseyin ve Arslan, E. Türkan (2017). “Mobil Sağlık Uygulamalarının Hastanelerde Kullanılabilirliği: Hastane Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma”. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 19 (33):71-83.
  6. Dülger, Murat Volkan (2017). “Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesine Dair Yönetmelik’in Getirdikleri Ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar”, (http://www.hukukihaber.net/kisisel-saglik-verilerinin-islenmesine-dair-yonetmelikin-getirdikleri-ve-dikkat-edilmesi-gereken-hususlar-makale,5557.html, 13.08.2018 tarihinde erişildi). Given, Lisa M. (2008). The SAGE Encyclopedia of Qualitative Research Methods, Los Angeles: Sage Publications. Greenspun, Hanry ve Coughlin, Sheryl (2012). mHealth in An mWorld: How Mobile Technology is Transforming Health Care, Deloitte Center for Health Solutions. Kılıç, Taşkın (2017). “e-Sağlık, İyi Uygulama Örneği; Hollanda”. GÜSBD 6(3):203-217.
  7. Kırılmaz, Harun ve Kırılmaz, S. Kılıç (2014). “Sağlık Hizmetlerinde Etik İkilemlerde Ampirik Etik Çalışmalarının Yararları”. İnsan&İnsan Volume 1, Summer 2014:35-44. Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi Ve Mahremiyetinin Sağlanması Hakkında Yönetmelik (2016). Resmi Gazete Tarihi: 20.10.2016 Sayısı: 29863. Kluge, Eike-Henner W. (2004). “Informed Consent And The Security Of The Electronic Health Record (EHR): Some Policy Considerations”. International Journal of Medical Informatics 73(3):229-234.
  8. Kumar, Santosh, Nilsen, Wendy J., Abernethy, Amy, Atienza Audie, Patrick, Kevin ve Pavel, Misha (2013). “Mobile Health Technology Evaluation: The mHealth Evidence Workshop”. Am J PrevMed 45(2):228-236.
  9. Labrique, Alain, B., Kirk, Gregory D., Westergaard Ryan, P. ve Merritt, Maria, W. (2013).