Journals / Kadim / 2023 / Sayı: 5

Otakçıyân Mustafa Pasha Lodge with Its Socıal And Spatial Position

Toplumsal ve Mekânsal Konumuyla Otakçıyân Mustafa Paşa Tekkesi

Journal
Kadim
Pages
143–175
Publication Date
2023-04-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It aims to contribute novel perspectives to the field by looking at the Mustafa Pasha Lodge via different methods and approaches.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dervish lodges served diverse functions at every stage of the Ottoman Empire.
📊
Key Findings & Data:This study examines the Mustafa Pasha Lodge founded by a member of the Naqshbandiyya order, was founded by Köse/Bahir Mustafa Pasha in 1753 and was an essential place among the Istanbul lodges.
💡
Conclusion & Impact:It aims to contribute novel perspectives to the field by looking at the Mustafa Pasha Lodge via different methods and approaches.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:19. Yüzyıl · Tekkeler · Mustafa Paşa

Abstract

Dervish lodges served diverse functions at every stage of the Ottoman Empire. During the foundation of the Ottoman State, they had solid military aspects. In the following periods, lodges with vital educational elements started to appear. This situation made them the most widespread and networked institutions of the Ottoman Empire. For this reason, evaluating the lodges with their social aspects and positions is essential. This study examines the Mustafa Pasha Lodge founded by a member of the Naqshbandiyya order, was founded by Köse/Bahir Mustafa Pasha in 1753 and was an essential place among the Istanbul lodges. Later on, the lodge was revived by Meşrepzâde Mehmed Ârif Efendi and his family in 1849. The study offers maps prepared by digital methods (ArcGIS) grounded on the information in archival sources and foundation charters. It, thus, analyzes the lodge comparatively in terms of its location, population, income and services. It aims to contribute novel perspectives to the field by looking at the Mustafa Pasha Lodge via different methods and approaches.

Özet

Tekkeler Osmanlı Devleti özelinde değerlendirildiğinde, tarihinin her aşamasında çeşitli fonksiyonları ile öne çıkmışlardır. Kuruluş döneminde “kolonizatör dervişler” askerî yönü öne çıkan; genişleme ve refah döneminde ise âlim ve sanatkâr sûfiler eğitim yönü kuvvetli tekkeler kurmuşlardır. Bu durum onları Osmanlı Devleti’nin en yaygın ilişki ağına sahip kurumlarından biri hâline getirmiştir. Bu sebeple tekkeleri toplumsal yönleri ve konumlarıyla değerlendirmek önemlidir. Nakşibendiyye tarikatına bağlı olan tekke 18. yüzyıl sadrazamlarından Köse/Bahir Mustafa Paşa tarafından kurulmuş, Meşrepzâde Mehmed Ârif Efendi ve ailesi tarafından 19.yüzyılın ilk yarısında ihyâ edilmiştir. Bu çalışmada matbaalı bir Merkez Tekke olan Mustafa Paşa Tekkesi, arşiv belgeleri ve vakfiyelerden edinilen bilgiler ışığında, ArcGIS programı kullanılarak hazırlanmış olan haritalar ile şehir içindeki konumu, nüfusu, gelirleri, hizmetleri çerçevesinde incelenecektir.

🔖

Cite This Article

ÖZCAN, S. (2023). Otakçıyân Mustafa Pasha Lodge with Its Socıal And Spatial Position. Kadim, Sayı: 5, 143–175. https://ajindex.com/articles/886837

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. BOA, Başkanlık Osmanlı Arşivi: Bâb-ı Defteri Haremeyn Muhasebesi (D. HMH. d.), nr. 21662, 21740. Evkaf Defterleri (EV.d.), nr. 13834, 12138, 12612, 12138, 15505, 16321, 17470, 41124. Evkaf Haremeyn Muhasebesi Defterleri (EV. HMH. d), nr. 8203. Hatt-ı Hümayûn (HAT), nr. 210/11288. İrade Meclis-i Vala (İ.MVL), nr. 235/8230. İrade Evkaf (İ. EV), nr. 41/39. Kâmil Kepeci (KK.d.), nr. 6290. Maarif Nezareti Mektubî Kalemi (MF. MKT), nr. 82/5. Topkapı Sarayı Müze Arşivi (TSMA. e.), nr. 966/15. Atatürk Kitaplığı: Bir Zarf İçerisinde Şemsi Matbaası (18 adet), Ahmed Midhat Efendi Matbaası (12 adet), Tercüman-ı Hakikat Matbaası (19 adet), Matbaa-i Hayriyye ve Şürekası (11 adet), Kırkanbar Matbaası (6 adet), Basiret Matbaası (5 adet), Ceride-i Havadis Matbaası (14 adet), Şeyh Yahya Efendi Matbaası (21 adet) ve Tahir Bey Matbaasında (9 adet) Basılan Eserler Hakkında Toplam 115 Adet Bibliyografik Bilgi Fişi. Bel_Mtf_56475. Tabibzâde Mehmed Şükrî Efendi. İstanbul Tekkeleri Silsile-i Meşâyihi. Bel_Yz_K0075. Vakfiye / Meşrebzade (Şeyhülislam) (1206-1275 H.) Arif Efendi. Bel_Yz_K0889. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi. (VGMA), nr. 739. Algar, Hamid. “Halidiyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/295-296. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  2. Algar, Hamid. “Nakşibendiyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32/335-342. Ankara: TDV Yayınları, 2006.
  3. Algar, Hamid. “Tarîqat and Tarîq: Central Asian Naqshbandîs on the Roads to the Haramayn”. Central Asian Pilgrims: Hajj Routes and Pious Visits between Central Asia and Hijaz. ed. Alexandre Papas vd. 21-135. Berlin: De Gruyter 2011.
  4. Altuntaş, Zeynep. “Sultan Abdülmecid Döneminde Trabzonlu Bir Şeyhülislam: Atırzade/Meşrepzâde Mehmed Ârif Efendi”. 1. Uluslararası Geçmişten Günümüze Trabzon’da Dinî Hayat Sempozyumu. Ed. Şenol Saylan-Betül Saylan. 65-79. Trabzon: KTÜİF, 2016.
  5. Artan, Tülay. “Eyüp”. Türkiye Diyanet İslâm Ansiklopedisi. 12/1-6. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  6. Aydın, Bilgin. “Osmanlı Devleti'nde Tekkeler Reformu ve Meclis-i Meşâyıh’in Şeyhülislamlık’a Bağlı Olarak Kuruluşu, Faaliyetleri ve Arşivi”. İstanbul Araştırmaları 7 (1998), 93-109.
  7. Aydın, Bilgin. “Meclis-i Meşâyih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/247-248. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  8. Aytaş, Gıyasettin-Çeltik. Halil. “XIX. Yüzyılda Yapılmış Bir Haritadan Yola Çıkarak Eski İstanbul’da Tarikatların Faaliyetleri”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 58 (2011), 89-104. Ayvansarayî, Hüseyin. Hadikatü’l-Cevâmi. İstanbul: Matbaa-i Âmir