Journals / Baberti / 2022 / Sayı: 16

İbn Vehb el-Kâtib’in el-Burhân fî Vucûhi'l-Beyân Adlı Eserinin Talep Babında Söz Edimleri Kuramının İzleri

Journal
Baberti
Pages
200–211
Publication Date
2022-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Searle tasnifine göre ise talebî söz edimleri, i. beyanlar, ii. yönelticiler ve iii. sorumluluk yükleyiciler şeklinde isimlendirilerek değerlendirilebilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bilindiği üzere söz Arapçada ya haberî ya da inşâi’dir.
📊
Key Findings & Data:Haber-i söz, muhatap için bir bildirimde bulunan ve kendisi hakkında doğrudur ya da yanlıştır gibi bir hüküm verebildiğimiz sözdür.
💡
Conclusion & Impact:Searle tasnifine göre ise talebî söz edimleri, i. beyanlar, ii. yönelticiler ve iii. sorumluluk yükleyiciler şeklinde isimlendirilerek değerlendirilebilir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İbn Vehb el-Kâtib · el-burhân fî vucûh’il beyân · Talep

Özet

Bilindiği üzere söz Arapçada ya haberî ya da inşâi’dir. Haber-i söz, muhatap için bir bildirimde bulunan ve kendisi hakkında doğrudur ya da yanlıştır gibi bir hüküm verebildiğimiz sözdür. İnşâ-i söz ise bir muhataba herhangi bir bildirimde bulunmayan ve kendisi hakkında doğrudur ya da yanlıştır şeklinde bir hüküm veremediğimiz sözdür. Arap dilbilimcilerin çoğu, ifade edilen söz türlerinden ikinci kısmı ‘’inşâ’’ değil de ‘’talep’’ adı altında ele almışlardır. İbn Vehb el-Kâtib de bu isimlerden biridir. Söz edimleri kuramının izleri, İbn Vehb’in kitabında i. dua, ii. soru, iii. talep ve iv. emir şeklinde dört kısma ayırdığı ‘’talep’’ başlığı içerisinde ortaya çıkmaktadır. Bu kısımlar dua, soru, talep ve emirde ifadesini bulan doğrudan söz edimlerinin gerçekleşmesini sağlar. Zikredilen söz edimlerini gerçekleştiren koşullardan birinin ihlal edilmesi durumunda dolaylı söz edimleri meydana gelir. John R. Searle tasnifine göre ise talebî söz edimleri, i. beyanlar, ii. yönelticiler ve iii. sorumluluk yükleyiciler şeklinde isimlendirilerek değerlendirilebilir.

🔖

Cite This Article

ASANA, Ç. C. (2022). İbn Vehb el-Kâtib’in el-Burhân fî Vucûhi'l-Beyân Adlı Eserinin Talep Babında Söz Edimleri Kuramının İzleri. Baberti, Sayı: 16, 200–211. https://ajindex.com/articles/883050

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. el-Ensârî, İbn Hişâm. Şerh-u Şuzûzi’z-Zeheb fî Marifet-i Kelâmi’l-Arab, ts. el-Hâşimî, Ahmed. Cevâhiru’l-Belâgati fî’l-Meânî ve’l-Beyân ve’l-Bedî. Beyrut: El-Mektebtü’l-Asrıyye, 1. Basım, 2000. el-Kâtib, İbn Vehb. Ebû’l-Hüseyin İshâk bin İbrâhim bin Süleymân. el-Burhân fî vucûhi’l-Beyân. thk. Ahmed Matlûb - Hatice Hadîsi. Mektebetü’r-Rüşd, 1. Basım, 2012. el-Kazvînî, Hatîb. Celaleddin Muhammed b. Abdurrahman. el-İzâh fî Ulûmi’l-Belâğa. thk. İbrahim Şemseddin. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 2003. Mîlâd, Hâlid. el-inşâu fî’l-Arabiyyeti beyne’t-Terkîb ve’d-Delâle, Dirâsetu’n-Nahviyyetu’n-Tedâvuliyye. el-Müessetu’l-Arabiyyetu, 1. Basım, 2001. Sahrâvî, Mesûd. et-Tedâvuliyyetu inde’l-Ulemâi’l-Arab. Beyrut: Dâru’t-Talia, 2005.