Journals / Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 52

ŞİİRLERİNDEN HAREKETLE ERZURUMLU EMRAH’IN TARİKAT ÇEVRELERİ İLE İRTİBATI VE İLAHÎ AŞK ANLAYIŞI

Pages
215–241
Publication Date
2015-12-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu hususta en önemli kaynak olan şiirlerinin bir bütün halinde incelenmesiyle Emrah’ın tasavvufî kişiliği hakkında fikir edinmek mümkündür.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Âşık Tarzı Şiir Geleneği’nin XIX. yüzyıldaki önemli simalarından biri olan Erzurumlu Emrah, divan şiirinin etkisinde kalmış olsa da asıl edebî kişiliğini âşık tarzında yazdığı şiirlerle kazanmış, âşıklık geleneğinde yerini almıştır.
📊
Key Findings & Data:Bir müddet medrese eğitimi gördü-ğü bilinen Emrah’ın tasavvufî kişiliğinin oluşmasında gerek Erzurum’da iken gerekse gurbette geçirdiği yıllar içerisinde tanıştığı çeşitli tarikat ehli kişilerin etkisi vardır. Âşık kisvesiyle Anadolu’nun çeşitli şehirlerini dolaşmış, tarikat çevreleri ile irtibatı neticesinde âşıklığa dervişlik misyonu yükleyerek âşık kişiliğinin yanında bir de derviş kişiliği elde etmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu hususta en önemli kaynak olan şiirlerinin bir bütün halinde incelenmesiyle Emrah’ın tasavvufî kişiliği hakkında fikir edinmek mümkündür.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Aşk · Bâde · Gönül

Özet

Âşık Tarzı Şiir Geleneği’nin XIX. yüzyıldaki önemli simalarından biri olan Erzurumlu Emrah, divan şiirinin etkisinde kalmış olsa da asıl edebî kişiliğini âşık tarzında yazdığı şiirlerle kazanmış, âşıklık geleneğinde yerini almıştır. Bir müddet medrese eğitimi gördü-ğü bilinen Emrah’ın tasavvufî kişiliğinin oluşmasında gerek Erzurum’da iken gerekse gurbette geçirdiği yıllar içerisinde tanıştığı çeşitli tarikat ehli kişilerin etkisi vardır. Âşık kisvesiyle Anadolu’nun çeşitli şehirlerini dolaşmış, tarikat çevreleri ile irtibatı neticesinde âşıklığa dervişlik misyonu yükleyerek âşık kişiliğinin yanında bir de derviş kişiliği elde etmiştir. Bununla beraber onun kişiliğinin temayüz ettiği asıl alan aşk/ilahî aşk olmuştur. Bu hususta en önemli kaynak olan şiirlerinin bir bütün halinde incelenmesiyle Emrah’ın tasavvufî kişiliği hakkında fikir edinmek mümkündür.

🔖

Cite This Article

KARADAYI, O. N. (2015). ŞİİRLERİNDEN HAREKETLE ERZURUMLU EMRAH’IN TARİKAT ÇEVRELERİ İLE İRTİBATI VE İLAHÎ AŞK ANLAYIŞI. Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 52, 215–241. https://ajindex.com/articles/881411

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (27)

  1. Akman, Eyüp. (2011). Kastamonu Kaynaklarında Erzurumlu Emrah (Münte- habât-ı Eş’ar), Ankara:
  2. Gazi Kitabevi Yayınları.
  3. Albayrak, Nurettin. (1995). “Erzurumlu Emrah”. DİA. XI. İstanbul: Türkiye Diya- net Vakfı Yayınları.
  4. Algar, Hamid. (1997). “Halid el-Bağdâdî”. DİA. XV. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  5. Alptekin, Ali Berat. (2004). Palandöken’in Zirvesindeki Âşık Erzurumlu Emrah. 1. Baskı, Ankara:
  6. Akçağ Yayınları.
  7. Aras, M. Sıtkı. (2007). Erzurum’un Manevî Mimarları. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  8. Artun, Erman. (2008). Âşık Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Kitabevi Yayınları. ------, (2009). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. İstanbul:
  9. Kitabevi Yayınları.
  10. Aslanoğlu, İbrahim. (1987). “Erzurumlu Emrah’ın Yaşamıyla İlgili Belgeler ve Bilgiler”. III. Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri. 7-9
  11. Mayıs Eskişehir. Aşkun, Vehbi Cem. (1942). Büyük Halk ve Saz Şâiri Emrah/Seçme Şiirler. Sivas: Sivas Kamil Matbaası. Ayverdi, İlhan. (2008). Kubbealtı Lügati-Misalli Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul:
  12. Kubbealtı Yayınları.
  13. Bilgili, İsmail. – Çelik, Ahmet. (2013). Muhammed Kudsî el-Bozkırî, Konya: yy. Boratav, Pertev Naili. (1991). “Türk Folklorunda Erzurum ve Erzurumlu Emrah”. Folklor ve Edebiyat 2. İstanbul.
  14. Candan, İlknur. (2007). Muhammed Kudsî Bozkırî Hazretlerinin Hayatı. (Yayın- lanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara.
  15. Cebecioğlu, Ethem. (2009). Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. İstanbul:
  16. Ağaç Yayınları.
  17. Çiftçi, Fazıl. (1995).
  18. Kastamonu Camileri, Türbeleri ve Diğer Eserleri. Ankara.
  19. Memiş, Abdurrahman. (1999). Hâlid-i Bağdâdî ve Anadolu’da Hâlidîlik. MÜSBE, (Nasihat Yayınevi tarafından 2014 yılında yayınlanmıştır). İstanbul.
  20. Develioğlu, Abdullah. (t.y.). Büyük İnsanlar, yyy. Dizdaroğlu, Hikmet. (1969).
  21. Halk Şiirinde Türler. Ankara.
  22. Doğan, D. Mehmet. (2003). Büyük Türkçe Sözlük. Ankara:
  23. Vadi Yayınları.
  24. Düzgün, Dilaver. (2000). “Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Erzurumlu Emrah”. Millî Folklor. (47) Güz. Erkal, Abdulkadir. (2014). Erzurumlu Emrah Divanı (İnceleme-Karşılaştırmalı Metin), Ankara: Birleşik Yayınları. Erzurumî, Mehmet Abdülaziz. (1932). Dîvân-ı Emrah. Dersaadet, Matbaa-i Şems. Fayda, Mustafa. (1992). “Bilal-i Habeşî”. DİA. VI. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  25. Fındıkoğlu, Ziyaeddin Fahri. (2010). Erzurum Şâirleri. (akt. Abdulkerim Dinç). Ankara: Erzurum 2011 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları Serisi. Gazzâlî, Ahmed. (2004). Sevânihu’l-Uşşâk – Aşkın Halleri. (terc. Turan Koç, Mehmet Çetinkaya). İstanbul:
  26. Gelenek Yayınları.
  27. Göksel, Necati Turgut.