Journals / Batman Akademi Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Arap Gramerinin Şiirle İstişhâdında Kabilelerin Rolü

Pages
137–162
Publication Date
2023-01-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Mezkûr konuya, istişhâd ile ilgili çalışmalarda değinilmiş olsa da konunun, ayrı bir çalışma olarak ele alındığına şahit olunmamıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Hicrî ikinci yüzyılda Arap yarımadasında dil hatalarının hızlı bir şekilde yayılması üzerine, İslâm dininin kutsal metinlerinin dili olan Arapçayı koruma altına alma çalışmaları başlatılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Bu bağlamda dil âlimleri, doğruluğundan emin olunan bir Arap sözünün şahit olarak kullanılmasından ibaret olan istişhâd yöntemini etkin bir şekilde kullanmışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Mezkûr konuya, istişhâd ile ilgili çalışmalarda değinilmiş olsa da konunun, ayrı bir çalışma olarak ele alındığına şahit olunmamıştır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İstişhâd · Kabile · Şair

Özet

Hicrî ikinci yüzyılda Arap yarımadasında dil hatalarının hızlı bir şekilde yayılması üzerine, İslâm dininin kutsal metinlerinin dili olan Arapçayı koruma altına alma çalışmaları başlatılmıştır. Bu bağlamda dil âlimleri, doğruluğundan emin olunan bir Arap sözünün şahit olarak kullanılmasından ibaret olan istişhâd yöntemini etkin bir şekilde kullanmışlardır. Kur’ân, hadis, nesir ve şiirin şahit olarak kullanıldığı istişhâd yönteminde şiir, şahit olarak en fazla kullanılan unsur olmuştur. Şiiri ile istişhâd edilecek şairlerin tespiti için fesâhat ölçü alınarak şairler, belirli ölçütlere göre tasnif edilmiştir. Şairlerin mensup olduğu kabileler de istişhâd açısından yapılan tasnifler arasındadır. Kabileler yabancı etkisine maruz kalma açısından tasnif edilmiş, dillerinde bozulma meydana gelen kabileler istişhâd sınırları dışında kabul edilmiştir. Bu çalışmada belirlenen örneklem gramer eserlerindeki gerçekleşen istişhâd, teorideki kabile bağlamında çizilen istişhâd sınırları ile karşılaştırılmıştır. Mezkûr konuya, istişhâd ile ilgili çalışmalarda değinilmiş olsa da konunun, ayrı bir çalışma olarak ele alındığına şahit olunmamıştır.

🔖

Cite This Article

EFE, M. E. (2023). Arap Gramerinin Şiirle İstişhâdında Kabilelerin Rolü. Batman Akademi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 137–162. https://ajindex.com/articles/867372

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. Ağırakça, Ahmet. “Gassânîler”. DİA 13 (1996), 397-398.
  2. Ahfeş el-Asgar, Ebû Hasan Ali b. Süleyman. el-İḫtiyâreyn el-Mufaddaliyyât ve’l-Asmaiyyât. Beyrut: Dârü’l-Fikri’l-Mu‘âsır, 1. Basım, 1999.
  3. Avcı, Casim. “Kudâa (Benî Kudâa)”. DİA 26 (2002), 308-309. Bağdâdî, Abdülkâdir. Ḫizânetü’l-Edeb ve Lübbü Lübâbi Lisâni’l-‘Arab. 13 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Ḫâncî, 1997. Bekrî, Ebû Ubeyd Abdullâh. Mu‘cemü Me’sta‘ceme min Esmâi’l-Bilâdi ve’l-Mevâḍi‘. 4 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 3. Basım, 1982. Cemîlü Büseyne, Cemîl b. Ma‘mer el-Uzrî. Dîvânü Cemîli Büseyne, Dârü Ṣâdır. Beyrut: Dârü Ṣâdır, ts. Cevâd Ali. el-Mufaṣṣal fî Târîḫi’l-Arabi Ḳable’l-İslâm. 20 Cilt. Dârü’s-Sâkî, 4. Basım, 2001. Cumahî, İbn Sellâm Ebû Abdillâh. Ṭabaḳâtü Fuḥûli’ş-Şu‘arâ. 2 Cilt. Cidde: Dârü’l-Medenî, ts. Çetin, Nihad M. Eski Arap Şiiri. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Yay., 1973. Dânî, Ebû Amr Osmân. el-Aḥrufü’s-Seb‘atü li’l-Kur’ân. Mekke: Mektebetü’l-Menâra, 1. Basım, 1408. Dânî, Ebû Amr Osmân. el-Muḳni‘ fî Resmi Meṣâhifi’l-Emṣâr. Kahire: Mektebetü’l-Külliyât el-Ezheriyye, ts. Durmuş, İsmail. “Nahiv”. DİA 22 (2006), 300-306. Ebû Züeyb el-Hüzelî. Dîvânü Ebî Züeyb el-Hüzelî. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî, 1. Basım, 1988. Ebü’l-Esved ed-Düelî. Dîvânü Ebi’l-Esved ed-Düelî. Beyrut: Dârü ve Mektebetü’l-Hilâl, 1998. Emîl Bedî‘ Ya‘kûb. el-Mu‘cemü’l-Mufaṣṣal fi’ş-Şevâhidi’l-Arabiyye. 14 Cilt. Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1996. Esved b. Ya‘fur. Dîvânü’l-Esved b. Ya‘fur. Bağdat: Vezâratü’s-Sekâfe ve’l-İ‘lâm, 1970. Fârâbî, Ebû Naṣr. Kitâbü’l-Ḥurûf. Beyrut: Dârü’l-Maşriḳ, 1986. Halîl b. Ahmed, el-Ferâhîdî. el-Cümel fi’n-Naḥv, 1995. Hâtim b. Abdillâh et-Tâî. Dîvânü Hâtim b. Abdullah et-Tâî. Kahire: Mektebetü’l-Ḫâncî, 2. Basım, 1990.
  4. İbn Abdirabbih, Ebû Amr Şihâbuddîn. el-İḳdu’l-Ferîd. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1984. İbn Cinnî, Ebü’l-Fetḥ Osmân. el-Ḫaṣâiṣ. 3 Cilt. el-Hey’etü’l-Mıṣriyyetü’l-‘Âmmetü li’l-Kütüb, 4. Basım, ts. İbn Esîr, Mecdüddîn. en-Nihâye fî Garîbi’l-Hadîs ve’l-Eser. 5 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-İlmiyye, 1979. İbn Fâris, Ebû Huseyn Ahmed. es-Sâhibî fî Fıḳhi’l-Lüğati’l-Arabiyyeti ve Mesâilihâ ve Süneni’l-Arabi fî Kelâmihâ, 1997. İbn Hâik el-Hemdânî, Ebû Muhammed Hasan b. Ahmed. Ṣıfatü Cezîreti’l-Arab. Leiden (Hollanda): Maṭba‘atü Berîl, 1884. İbn Haldûn, Abdurrahmân b. Muhammed. Târîḫu İbn Haldûn (el-‘İber). 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1988. İbn Hallikân, Ahmed b. Muhammed. Vefeyâtü’l-A‘yân fî Enbâi Ebnâi’z-Zamân. 7 Cilt. Beyrut: Dârü Ṣâdır, 1994. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İmâdü