Journals / Nubihar Akademi / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 11

Têkalizbûna Ramanên Têgehiştinê di Helbesta (Mîrê Meclis) ya Ehmedê Xanî de

Pages
69–91
Publication Date
2019-12-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Di evê‌ vekolînê‌ de, hewla selmandina ewê‌ rastiyê‌ hatiyedan, ku Xanî şiyaye di helbesta xwe ya bi navunîşanê‌ (mîrê meclis) de, ewan her sê‌ layenan lêkbideteve û nepeniyên ewê‌ têkalizbûnê‌ jî verevînteve.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Puxte: Di derbirrînên rohin û zelal de têgehiştin dirist dibe, ku ew jî binemaya zimanê‌ asayiye.
📊
Key Findings & Data:Lê‌ dema axaftin bi rewanbêjî dihêne derbirrîn, ew firemana dibin û di ramanên hemecor de dihêne ravekirin.
💡
Conclusion & Impact:Di evê‌ vekolînê‌ de, hewla selmandina ewê‌ rastiyê‌ hatiyedan, ku Xanî şiyaye di helbesta xwe ya bi navunîşanê‌ (mîrê meclis) de, ewan her sê‌ layenan lêkbideteve û nepeniyên ewê‌ têkalizbûnê‌ jî verevînteve.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Têgehiştin · Tênegehiştin · Xwetênegehandin

Abstract

Puxte: Di derbirrînên rohin û zelal de têgehiştin dirist dibe, ku ew jî binemaya zimanê‌ asayiye. Lê‌ dema axaftin bi rewanbêjî dihêne derbirrîn, ew firemana dibin û di ramanên hemecor de dihêne ravekirin. Proseya têgehiştinê‌ derbazî sinorê‌ tînegehiştinê‌ dibe. Ewê‌ tênegehiştinê‌ dû corên helçûnan lê‌ derdiçin: helçûnên erênî, ku hevbendî bi hunerî ve heye û boçûnên ciyawaz dirist dibin. Helçûnên nerênî jî ku hevbendî bi qeyranên civakî ـ siyasî ve heye. Di herdû haletan de, tênegehiştin û xwetênegehandin û têknegehiştin dirstdibin. Di encam de reftareka neçaverêkirî jê‌ dirst dibe û giftugoyên wan jî laseng dike. Bi teşenekirina ewê‌ lasengiyê‌ arîşe mezin dibin. Hestkirin bi hebûna her arîşeyekê‌, karekê‌ statîkîye. Hizirkirin jibo vedîtina rêgeçareyên wê‌, boçûnên felsefî heldigirît. Her hewildanek jibo nehêlana wê‌ têkalzbûnê‌ jî kiryareka perwerdeyiye. Di evê‌ vekolînê‌ de, hewla selmandina ewê‌ rastiyê‌ hatiyedan, ku Xanî şiyaye di helbesta xwe ya bi navunîşanê‌ (mîrê meclis) de, ewan her sê‌ layenan lêkbideteve û nepeniyên ewê‌ têkalizbûnê‌ jî verevînteve.

🔖

Cite This Article

QERENİ, E. (2019). Têkalizbûna Ramanên Têgehiştinê di Helbesta (Mîrê Meclis) ya Ehmedê Xanî de. Nubihar Akademi, Cilt: 4 - Sayı: 11, 69–91. https://ajindex.com/articles/840861

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. Jêder: Bi Zimanê Kurdî:1- ئةحمةدى خانى (2008)، مةم وزين، ئامادةكردن و ثةراويَزنووسينى: هةذار، ض2، ضاثخانةى دةزطاى ئاراس، هةوليَر. 2- حافظ قاضي (2005)، فةرهةنطا قازى ـ كوردى ـ عةرةبى، ضاثخانا وةزارةتا ثةروةردىَ، هةوليَر.3- حةمة كةريم هةورامى (2008)، ميَذووى ثةروةردةو خويَندن ، ب1، ضاثخانةى وةزارةتى رِؤشنبيرى، هةوليَر.4- صادق بهاءالدين ئاميَدى (1979)، نووبهارا سةيدايىَ مةزن ئةحمةدىَ خانى، ضاثخانةى كؤرِى زانيارى ، بةغدا.5- عةزيز طةردى (2016)، فةرهةنطى مةم و زينى خانى، دةزطةى ضاث و ثةخشى نارين، هةوليَر.6- طيؤ موكريانى (2573ك)، فةرهةنطى مةهاباد ـ فةرهةنطةكيَكى قوتابخانةيى كوردى و ئارةبى ية، هةوليَر.7- ليذنةى ئةدةب لة كؤرِى زانيارى (2006)، زاراوةى ئةدةبى / كوردى ـ عةرةبى ـ ئينطليَزى، ضاثخانةى وةزارةتى ثةروةردة، هةوليَر.8- مةلا خةليل مشةختى (2006)، فةرهةنطا مةرط و ذى، ضاثخانةى دةزطاى ئاراس، هةوليَر. 9- Abdulrrahman Durre (2002), şerha Dîwana Ehmedê Xanî ـ Felsefe û Jiyana wî, Berdan Matbaacilik, Stenbol.10- Ebdulla M. Varlî (2003), Dîwan û Gobîdeyê Ahmedê Xanî yêd Mayîn, Ankere.11- Kamêran Slêman Botî (2006), Ferhenga Kamêran / Kurdî ـ Kurdî, çapxaneya Wezareta Perwerdeyê, Hewlêr.12- Zana Farqînî (1992), Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Ferhenga Kurdî ـ Turkî, Stenbol. Bi Zimanê Farisî:13- حسن عميد (1378هـ)، فرهنط عميد، مؤسسة انتشارات أمير كبير، ض16، تهران.Bi Zimanê Erebî:14- أحمد بن الملا محمد الزظنطي (1987)، العقد الجوهري في شرح ديوان الشيخ الجزري، ج1، ط2، مطبعة الصباح، القامشلي.15-أحمد المنياوي(2009)، جمهورية أفلاطون ـ المدينة الفاضلة، دار الكتاب العربي، دمشق.16- أحمد عزت راجح (ب. ت)، أصول علم النفس، مطبعة أشبيلية، بغداد.17- أرسطوطاليس (1953)، فن الشعر مع الترجمة العربية القديمة و شروح الفارابي وإبن سينا و إبن رشد، ترجمه وحققه: عبدالرحمن بدوي، مكتبة النهضة المصرية، القاهرة.18- أفلاطون (2001)، في السفسطائيين والتربية (محاورة "بروتاجوراس")، ترجمة وتقديم: عزت قرني، دار قباء للطباعة والنشر والتوزيع، القاهرة.19- إمانويل كانت (2008)، نقد العقل العملي، ت: غانم هنا، مركز دراسات الوحدة العربية، بيروت.20- أميرة حلمي مطر (1994)، جمهورية أفلاطون، الهيئة المصرية العامة للكتاب، القاهرة.21- إميل هنكل (2004)، النقد الأدبي وأصوله العلمية، ت: د. إبراهيم الكيلاني، مطابع وزارة الثقافة، دمشق.22- آ. أ. ريتشاردز (1999)، فلسفة البلاغة، ت: سعيد الغانمي و د. ناصر حلاوي، أفريقيا الشرق، بيروت.23- تحسين ابراهيم الدوسكي(2005)، جواهر المعاني في شرح ديوان أحمد الخاني، مطبعة وزارة التربية، أربيل.24- جان بران (2008)، سقراط، ت: فاروق الحميد، دار الفرقد للطباعة والنشر والتوزيع، دمشق.25- جوردون جراهام (2013)، فلسفة الفن ـ مدخل الى علم الجمال، ت: محمد يونس، الهيئة العامة لقصور الثقافة، القاهرة.26- جبو