Söze bağdaş kurduran âşıklar, sözlü geleneğin kendilerine sağladığı imkânlarla bir yandan sanatlarını ortaya koyarken bir yandan da kültürel bakiyeyi gelecek nesillere aktarmışlardır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Türk boylarının sözlü kültürü içerisinde yer alan “âşıklık geleneği” geçmişi çok eskilere, kamlık dönemine kadar uzanan köklü bir gelenektir.
📊
Key Findings & Data:Toplum içerisinde pek çok önemli görevi üstlenen kamlar bir müzik aleti eşliğinde doğaçlama söyleme yeteneği sayesinde Türk sözlü edebiyatının ilk nüvelerini ortaya koymuştur.
💡
Conclusion & Impact:Söze bağdaş kurduran âşıklar, sözlü geleneğin kendilerine sağladığı imkânlarla bir yandan sanatlarını ortaya koyarken bir yandan da kültürel bakiyeyi gelecek nesillere aktarmışlardır.
Türk boylarının sözlü kültürü içerisinde yer alan “âşıklık geleneği” geçmişi çok eskilere, kamlık dönemine kadar uzanan köklü bir gelenektir. Toplum içerisinde pek çok önemli görevi üstlenen kamlar bir müzik aleti eşliğinde doğaçlama söyleme yeteneği sayesinde Türk sözlü edebiyatının ilk nüvelerini ortaya koymuştur. Kamların görevlerinin sosyal yapı içerisinde paylaşımı ile birlikte bu görev, “elinde kolça kopuzu ile ilden ile beyden beye dolaşan” ozanlara düşmüştür. Günümüzde Anadolu sahasında bu geleneği dilinde ve telinde sürdüren söz ustalarına “âşık” adı verilmektedir. Söze bağdaş kurduran âşıklar, sözlü geleneğin kendilerine sağladığı imkânlarla bir yandan sanatlarını ortaya koyarken bir yandan da kültürel bakiyeyi gelecek nesillere aktarmışlardır.
Âşıklık geleneği günümüze kadar canlılığını sürdürmüş, bu gelenek içerisinde saz ve söz ile “özün özünü” terennüm eden büyük ustalar yetişmiştir. Bu ustalardan birisi de Âşık Hasretî’dir. 2 Şubat 1929 Kars doğumlu olan Hasretî’nin asıl adı Sadi, soyadı Değer’dir. Kars’ın Susuz ilçesine bağlı İncesu köyünde dünyaya gelen âşık, 1969’da Kayseri’ye taşınır. 31 yıl Kayseri’de yaşayan Hasretî, 2000 yılında Hakk’ın rahmetine kavuşur. İki evlilik yapan Hasretî’nin ilk hanımı Senem’den hiç çocuğu olmaz. Bu talihsizlik birbirini seven âşıkları ayırır. Senem Hanım’ın, Hasretî’nin şiire yönelmesinde önemli bir yeri vardır. İkinci kez evlenen Hasretî’nin dokuz çocuğu olur. Asıl mesleği âşıklık olan Hasretî ilkokul mezunudur. Âşıklık geleneğinin canlı bir şekilde icra edildiği Kars’ta yetişen Hasretî, ustalık dönemini Kayseri’de idrak eder. Kültür Bakanlığı tarafından Kayseri’de yaşayan âşıklara verilen Yoğunburç Âşıklar Kahvesi’nde uzun yıllar sanatını icra eder ve pek çok âşık adayının yetişmesinde etkili olur. Hasretî; sanatını ikincil sözlü kültür ortamlarında da icra eder, pek çok radyo ve televizyon programında geniş kitlelere ulaşma imkânı bulur.