KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ KISTASLARI

Özet

Hukuk kurallarının düzenlediği hak ve yükümlülüklerin süjesi kişilerdir. Hukukumuzda kişi, genel olarak haklara sahip olabilen ve borç altına girebilen varlıklar olarak tanımlanmakta, bu tanıma uyan gerçek kişiler ve tüzel kişiler olarak iki çeşide ayrılmaktadır. Gerçek kişiler kümesini insanlar oluşturmaktadır. Tüzel kişiler ise insanların ortak bir amacı gerçekleştirmek uğruna oluşturdukları mal veya kişi topluluğu şeklinde örgütlenmiş farazi kişilerdir. Tüzel kişiler, kendi içinde kamu tüzel kişileri ve özel hukuk tüzel kişileri olmak üzere iki türe ayrılır. Bir tüzel kişinin, kamu tüzel kişisi olup olmamasının son derece önemli sonuçları bulunmaktadır. Zira, kamu gücü ayrıcalıklarından yararlanma imkanına sahip olan kamu tüzel kişileri, tek taraflı işlem yapabilme, mallarının kamu malı sayılması, alacaklarını özel usulle tahsil edebilme gibi özel hukuk tüzel kişilerinden farklı kurallara tabidir. Dolayısıyla hangi tüzel kişilerin kamu tüzel kişisi niteliğine sahip olacağı ve kamu tüzel kişiliğinin tespitinde hangi kıstasların dikkate alınacağı önem taşımaktadır. Bu çalışmada, kamu tüzel kişiliğine sahip olmak için gerekli ölçütlerle ilgili doktrindeki ve yargı makamlarındaki yaklaşımlar ele alınmaktadır.