Journals / Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 3

DİYARBAKIR SINIRLARI İÇİNDE YER ALAN TARİHİ MEKANLARDAKİ GAYRİMÜSLİM MABETLERİ ÜZERİNE İNANÇ TARİHİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Pages
420–438
Publication Date
2021-12-23
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Mithras Tapınağı ve erken dönem Hristiyanlara ait mabetlerin gün yüzüne çıkartılması nedeniyle son yıllarda özellikle Çınar Zerzevan Kalesi, hem yerli hem de yabancı turistlerin gözde mekânı haline gelmiş bulunmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada, Diyarbakır’ın bazı tarihi mekânlarında yer alan gayrimüslim mabetleri ele alınmıştır.
📊
Key Findings & Data:Çalışmada değerlendirilen tarihi mekânlardan birincisi, Ergani Hilar Mağaraları arasında yer alan ve “Şemsîler Mabedi” olduğu iddia edilen yapay kaya mağarasıdır.
💡
Conclusion & Impact:Mithras Tapınağı ve erken dönem Hristiyanlara ait mabetlerin gün yüzüne çıkartılması nedeniyle son yıllarda özellikle Çınar Zerzevan Kalesi, hem yerli hem de yabancı turistlerin gözde mekânı haline gelmiş bulunmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Şemsîler · Hristiyanlık · Mithraizm

Özet

Bu çalışmada, Diyarbakır’ın bazı tarihi mekânlarında yer alan gayrimüslim mabetleri ele alınmıştır. Çalışmada değerlendirilen tarihi mekânlardan birincisi, Ergani Hilar Mağaraları arasında yer alan ve “Şemsîler Mabedi” olduğu iddia edilen yapay kaya mağarasıdır. İkincisi, Silvan Hasuni Mağaraları arasında yer alan ve Hristiyanların mabedi (kilise) olduğu iddia edilen iki mekândır. Bunlardan birincisi, yapay kaya mağarası, diğeri ise aynı alanda bulunan, fakat kesme taştan inşa edilen ve Hristiyanların mabedi (kilise) olduğu iddia edilen taş yapıdır. Üçüncüsü, Çınar Zerzevan Kalesi yerleşkesinde yer alan ve Mithraizm inancının mabedi “Mithras Tapınağı” olduğu kabul edilen yapay kaya mağarasıdır. Çalışmanın amacı, söz konusu tarihi mekânlarla ilgili aktarılan verileri, insanlığın inanç tarihi bakımından değerlendirmektir. Diyarbakır Vakıflar İl Müdürlüğü, çalışma konumuz olan tarihi mekânların tamamını koruma altına almış, onların bulunduğu alanlarda birtakım çevre düzenlemeleri yapmıştır. Şimdiye kadar Silvan Hasuni Mağaraları alanında herhangi bir arkeolojik kazı çalışması yapılmamıştır. Ergani Hilar Mağaraları alanında başlatılan kazı çalışmaları tamamlanmıştır. Çınar Zerzevan Kalesi alanındaki kazı çalışmaları ise devam etmektedir. Bu üç tarihi yerleşke, yerli ve yabancı turistlerin ziyaretine açılmış durumdadır. Mithras Tapınağı ve erken dönem Hristiyanlara ait mabetlerin gün yüzüne çıkartılması nedeniyle son yıllarda özellikle Çınar Zerzevan Kalesi, hem yerli hem de yabancı turistlerin gözde mekânı haline gelmiş bulunmaktadır.

🔖

Cite This Article

TAŞ, N. (2021). DİYARBAKIR SINIRLARI İÇİNDE YER ALAN TARİHİ MEKANLARDAKİ GAYRİMÜSLİM MABETLERİ ÜZERİNE İNANÇ TARİHİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 3, 420–438. https://ajindex.com/articles/823897

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (17)

  1. Acar, Abdurrahman. “Diyarbakır’ın İslam’la/Sahabeyle Tanışması”. Diyarbakır Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Kenti Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Diyarbakır: Diyarbakır Kültür ve Sanat etkinlikleri Yayını, (2010), 61-69.
  2. Akgündüz, Murat. “Diyarbakır’da Sahabe İzleri”. Diyarbakır Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Kenti Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Diyarbakır: Diyarbakır Kültür ve Sanat etkinlikleri Yayını, (2010), 71-74. Avesta: Zerdüştilerin Kutsal Metinleri. Çev. Fahriye Adsay ve İbrahim Bingöl. İstanbul: Avesta, 2012.
  3. Beysanoğlu, Şevket. Abideleri ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi (Başlangıçtan Akkouyunlulara Kadar). Cilt: I. Ankara: Neyir Matbaası, 1998.
  4. Beysanoğlu, Şevket. İnançlar, Gelenek ve Görenekleri ile Yezidiler. Ankara: Neyir Matbaası, 1998.
  5. Campbell, Joseph. Batı Mitolojisi, Tanrının Maskeleri. Çev. Kudret Emiroğlu. Ankara: İmge Kitabevi, 1995.
  6. Castelli, Louis Charles. “Philosophy (Iranian)”. Encyclopedia of Religion And Ethics. Volume IX. New York, 1912.
  7. Coşkun, Aytaç. Zerzevan Kalesi, Diyarbakır: Diyarbakır Valiliği Kültür Sanat Yayınları, 2017a.
  8. Coşkun, Aytaç. “Roma’nın Askeri Yerleşimi Zerzevan Kalesi’nde Yeni Kazılar”, Uluslararası Diyarbakır Sempozyumu, Diyarbakır: Diyarbakır Valiliği Kültür Sanat Yayınları, 2017b, 47-59.
  9. Coşkun, Aytaç. “Zerzevan Castle in the Light of Recent Archeological Researches”, Anatolia, 43, (2017c) 91-110.
  10. Coşkun, Aytaç. Zerzevan Kalesi, Roma’nın Sınır Garnizonu. Diyarbakır: Diyarbakır Valiliği Kültür Sanat Yayınları, 2019.
  11. Coşkun, Aytaç. “Zerzevan Kalesi 2018 Yılı Kazı Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı-41. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2020, I:567-586.
  12. Cumont, Frranz. The Mysteries of Mithra. London, 1903.
  13. Çambel, Halet-Braidwood, Robert J. “Çayönü Tepesi ve Hilar Mağaları 1979 Çalışmaları”. II. Kazı Sonuçları Toplantısı. Ankara 1980, 121-123.
  14. Çayır, Celal. “Manevi Bir Değer Olarak Hz. Süleyman Haziresi”. Diyarbakır’da Sahabe İzleri. Diyarbakır Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Kenti Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Diyarbakır: Diyarbakır Kültür ve Sanat etkinlikleri Yayını, 2010, 133-140.
  15. Çelik, Muhammed. “Diyarbakır’da Sahebe Nesli”. Diyarbakır Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Kenti Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Diyarbakır: Diyarbakır Kültür ve Sanat etkinlikleri Yayını, 2010, 75-79.
  16. Dhalla, Maneckji M. Zoroastrian Theologoy From the Earliest Times to the Present Day. New York, 1914.
  17. Diken, Şeyhmus. Sırrını Surlarına Fısıldayan Şehir: Diyarbakır. İstanbul: