AI Summary & Key Takeaways
AI InsightEach example is examined within its Qur’anic context.The findings indicate that most similes are of the concise (balīgh) and implicit (mujmal) types, suggesting a deliberate stylistic choice that transforms the addressee from a passive receiver into an active participant in meaning-making.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
As one of the fundamental branches of Arabic rhetoric (bayān), this discipline plays a crucial role in understanding the linguistic inimitability (iʿjāz) of the Qur’an. Within this framework, simile (tashbīh) and metaphor (istiʿāra) emerge as key rhetorical devices in the construction of meaning. Sūrat Yā Sīn, which holds a distinctive position among the Meccan chapters, does not confine core theological concepts such as monotheism, prophethood, and resurrection to abstract discourse; rather, it renders them concrete through powerful rhetorical structures, thereby producing a discourse that leaves a lasting impact on the recipient. This study aims to systematically and comprehensively analyze simile and metaphor in Sūrat Yā Sīn. The similes identified in the sūra are classified according to the sensory or intellectual nature of their components, the presence or absence of explicit comparative particles, and whether the point of resemblance is stated or implied. Each example is examined within its Qur’anic context.The findings indicate that most similes are of the concise (balīgh) and implicit (mujmal) types, suggesting a deliberate stylistic choice that transforms the addressee from a passive receiver into an active participant in meaning-making. In the case of rational metaphor, relations such as causality, temporality, instrumentality, and objectification are identified, all of which reinforce the expression of divine omnipotence and monotheism. In extended metaphor examples, meaning is layered through relations of causation, consequence, part-whole association, and derivation. In conclusion, simile and metaphor in Sūrat Yā Sīn are not merely ornamental devices but foundational rhetorical structures that construct and reinforce the sūra’s theological message.
Özet
Belâgat ilminin temel disiplinlerinden olan beyan, Kur'ân-ı Kerîm'in i'câz boyutlarını kavramada vazgeçilmez bir araç işlevi görmekte; bu çerçevede teşbih ve mecaz, anlam inşasının en belirleyici unsurları olarak öne çıkmaktadır. Mekkî sûreler arasında müstesna bir konuma sahip olan Yâsîn sûresi, tevhid, risâlet ve ba's gibi İslâm akîdesinin temel esaslarını soyut bir söylem düzeyinde bırakmayıp güçlü belâgî araçlarla somutlaştırmakta; muhatabın zihninde kalıcı izler bırakacak bir anlatım dili inşa etmektedir. Bu çalışma, teşbih ve mecazı Yâsîn sûresi özelinde kapsamlı ve sistematik biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Sûredeki teşbihler; taraflarının hissî ya da aklî mahiyeti, teşbih edatının kullanılıp kullanılmaması ve benzetme yönünün açık ya da örtük bırakılması ölçütleri çerçevesinde tasnif edilmiş; her tür ilgili ayet bağlamında çözümlenmiştir. İnceleme, sûredeki teşbihlerin ağırlıklı olarak beliğ ve mücmel nitelik taşıdığını ortaya koymakta; bu tercihin muhatabı pasif alımlayıcı olmaktan çıkarıp anlam inşasının ortağı hâline getiren bilinçli bir üslup stratejisi olduğunu göstermektedir. Mecaz-ı aklî bağlamında sebebiyet, mef'ûliyet, zamanîyet ve âlet ilişkileri tespit edilmiş; bu kullanımların ilahî kudret ve tevhid vurgusunu nasıl pekiştirdiği gösterilmiştir. Mürsel mecaz örneklerinde ise sebebiyet, müsebbebiyet, cüz'iyet ve iştikak ilişkileri üzerinden anlamın nasıl katmanlaştırıldığı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak Yâsîn sûresinde teşbih ve mecaz, anlatıma yüzeysel estetik değer katan tali unsurlar değil, sûrenin inanç söylemini inşa eden ve taşıyan temel yapılardır.