Objective & Hypothesis:OSMANLICA'NIN OĞUZ DİLİ DAİRESİNDEKİ YERİ VE ÖNCESİ* GERHARD DOERFER** Motto: Selçukçanın gelişinden önce Osmanlıcanın nasıl bir dil olduğuna dair en ufak bir fikrimiz bile olamaz. (Hermann VÃMBÉRY) Çev.
📊
Key Findings & Data:OSMANLICA'NIN OĞUZ DİLİ DAİRESİNDEKİ YERİ VE ÖNCESİ* GERHARD DOERFER** Motto: Selçukçanın gelişinden önce Osmanlıcanın nasıl bir dil olduğuna dair en ufak bir fikrimiz bile olamaz. (Hermann VÃMBÉRY) Çev.
KARAKAYA, A. (2013). OSMANLICA'NIN OĞUZ DİLİ DAİRESİNDEKİ YERİ VE ÖNCESİ. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Cilt: 46 - Sayı: 46, 129–154. https://ajindex.com/articles/810689
SERTKAYA, O. F.: (Makale dizisi) “Osmanlı şairlerinin çağatayca şiirleri”, TDED 18 (1970), 133-138; 19 (1971), 171-184; 20 (1972), 157-184; 22 (1977), 169-189. Kaynakça için bkz. 2.1, 2.3, ayrıca krş.: ALMAZ; D.: (yay.yer.) Trudy dvadcat’pjatogo meždunarodnogo kongressa vostokovedov. Moskova 1962/63 III, 382 (‘Alī’nin Kıssa-i Yusuf’unun bir “bulgaro-tatarskij pamjatnik” olduğu söylenir). BROCKELMANN, C.: ‘Alī’s Qissa-i Jûsuf, der älteste Vorläufer der osmanischen Literatur. APAW 1916/6, Berlin 1917 (Osmanlıca, Kıpçakça ve Uygurca unsurların katışım haline gelmesini bu eserde gösterir). DOLU, H. C.: “‘Yûsuf Hikayesi’ hakkında birkaç söz ve bazi türkçe nushalar”, TDED 4 (1950) 419-445 (farklı el yazmaları ve bunların dilsel türevleri üzerine). ERTAYLAN, İ. H.: “Türk dilinde yazılan ilk Yusuf ve Züleyha”, TDED 2 (1949) 211-230. (‘Alī’nin Kıssa-i Yusuf’unun Kırım’da yazıldığından, daha sonra Osmanlıcada yeniden oluşturulduğundan söz eder). FALEV; P.: “Staro-osmankij perevod ’krymskoj’ poemy”, ZKV 1 (1925), 139-160. HOUTSMA; M. Th.: “Ein alttürkisches Gedicht”, ZDMG 45 (1889) 69-98 (‘Alī üzerine). MANSUROĞLU, M.: “Şeyyād.” (bkz. 2.1). (Osmanlı şairinin bir Moğol beyine atfettiği mülemma şiir bir şiir). Burada kaynakça olarak yalnızca şu eserlere değinilecektir: ECKMANN, J.: “Die kiptschakische Lietartur”, Fundamenta II, Aquis Mattiacis 1964, 297 f. ERARSLAN, K.: “Kisa’ī’nin Kitābu Bed’i’-d-dünyā ve kısasi’l-enbiyā adlı eserinin İstanbul’dai tercümeleri”, TDED 18 (1970), 125-132.
ERGİN, M.: “Kadı Burhaneddin divanı üzerinde bir gramer denemesi”, TDED 4 (1950), 287-327. HALASI_KUN, T.: “Die mameluk-kiptschakischen Sprachstudien und die Handschriften in Stambul”, KCsA III (1940), 77-83. İNAN; A.: “XIII-XV. yüzyıllarda Mısır’da Oğuz-Türk ve Kıpçak lehçeleri ve ‘halis türkçe’”, TDAYB 1953, 53-71. Kadı Burhanettin divanı. I. Tıpkıbasım. İstanbul 1944 Kadi Burhanettin divanı. Ed. Muharrem Ergin, İstanbul 1980 (Tuyuglar s. 522-543).
KORKMAZ, Z.: “Eski.” (bkz. 2.1). TULUM, M.: “Şerhü’l-Menâr hakkında”, TDED 16 (1968), 133-138. Bana göre Horasan Türkçesi vasıtasıyla “olga bolga dili”ndeki belgelerin bir bölümü daha açıklanabilir hale gelmiştir. Rumi’nin bir cümlesini örnek olarak alalım ve diğer Türk dillerine çevirelim (‘mahkemeye gideceğim’): yarγu-ya barur- män yarγu-γa barur- män yarγu-ya varur-van/-am *yarγu-ya barur-їn yargu-ya barur-män Rumī Doğu Türkçe Eski Osmanlıca Eski Türkmence Doğu Horasan Türkçesi “Olga bolga dili”nin bir dil katışımı değil, gerçek bir