Journals / Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi / 2021 / Sayı: 82

İznik Çini Fırınları Kazısı Buluntularından İnsan Figürlü İki Sgrafitto Kâse Parçasının Anadolu Seramik Sanatı ve pXRF Analizleri Kapsamında Değerlendirilmesi

Pages
57–73
Publication Date
2021-08-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Her İki bölümün karşılaştırma metoduyla desteklenen sonuçları ise bu kaselerin Anadolu Ortaçağ seramiklerinin tasvir ve üretim özelliklerini taşıdıklarını göstermiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Anadolu Türk sanatında yaygın kullanılan figürlü kompozisyonlar, büyük ölçüde Orta Asya kökenli İslam resim programına bağlıdırlar.
📊
Key Findings & Data:İslam resim programına uygun tasvir edilmiş insan figürlü Sgraffito seramiklerin iki örneğine, Batı Anadolu’nun önemli seramik üretim merkezi olan İznik’te yürütülen İznik Çini Fırınları Kazısı’nda da rastlanılmıştır. 2019 kazı sezonunda bulunan biri yeşil sırlı, diğeri sırsız olan iki parçada bağdaş kurmuş biçimde karşılıklı oturan iki insan figürü tasvir edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Her İki bölümün karşılaştırma metoduyla desteklenen sonuçları ise bu kaselerin Anadolu Ortaçağ seramiklerinin tasvir ve üretim özelliklerini taşıdıklarını göstermiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2019 Verileri
⚙️Variables:İznik · Sgraffito Tekniği · İnsan Figürü

Özet

Anadolu Türk sanatında yaygın kullanılan figürlü kompozisyonlar, büyük ölçüde Orta Asya kökenli İslam resim programına bağlıdırlar. Bunların en ilgi çekici örneklerini, insan figürlü kompozisyonların kullanıldığı eserler oluşturmaktadır. İslam resim programına uygun tasvir edilmiş insan figürlü Sgraffito seramiklerin iki örneğine, Batı Anadolu’nun önemli seramik üretim merkezi olan İznik’te yürütülen İznik Çini Fırınları Kazısı’nda da rastlanılmıştır. 2019 kazı sezonunda bulunan biri yeşil sırlı, diğeri sırsız olan iki parçada bağdaş kurmuş biçimde karşılıklı oturan iki insan figürü tasvir edilmiştir. İznik’teki seramik üretiminin karakterini tanıtması bakımından önemli bulunan parçalar, bu çalışmada, iki yönlü değerlendirilmiştir. İlk bölümde Anadolu kökenli benzer seramikler ışığında bunların üslupsal ve ikonografik özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, 2018 kazı sezonundan itibaren düzenli olarak yürütülen arkeometrik çalışmalar kapsamında, bu iki örnek üzerinde taşınabilir el-tipi X-ışını floresans (pXRF) cihazı ile yapılan hamur, astar, sır ve kontur bileşimleri ile ilgili tespitlere yer verilmiştir. Her İki bölümün karşılaştırma metoduyla desteklenen sonuçları ise bu kaselerin Anadolu Ortaçağ seramiklerinin tasvir ve üretim özelliklerini taşıdıklarını göstermiştir.

🔖

Cite This Article

ARLI, B. D. (2021). İznik Çini Fırınları Kazısı Buluntularından İnsan Figürlü İki Sgrafitto Kâse Parçasının Anadolu Seramik Sanatı ve pXRF Analizleri Kapsamında Değerlendirilmesi. Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, Sayı: 82, 57–73. https://ajindex.com/articles/810433

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Acara Eser, M. (2020), “Divriği Kale Kazısı Sırlı Seramik Buluntuları: İlk Sonuçlar ve Yerel Üretim İzleri”, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37(1), 136-153. (https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1172422).
  2. Altun, A. - Aslanapa, O. (1998), “İznik Çini Fırınları Kazısı 1996 Yılı Çalışmaları”, XIX. Kazı Sonuçları Toplantısı II içinde, (625-640),
  3. Ankara.
  4. Arık, R. (2000), Kubad Abad Selçuklu Saray ve Çinileri, İstanbul.
  5. Arık, R. (2007), Anadolu Toprağının Hâzinesi Çini: Selçuklu ve Beylikler Çağı Çinileri, İstanbul.
  6. Aslanapa, O. (1966), “Antalya Müzesi’nde Selçuklu Çinileri”, Reşit Rahmeti Arat İçin, Ankara.
  7. Aslanapa, O. (1967), “Keramiköfen Und Figürliche Keramik Aus Kalehisar”, Anatolica, 1, Leiden, 135-142.
  8. Aslanapa, O. (1985), “İznik Çini Fırınları 1984 Yılı Çalışmaları”, VII. Kazı Sonuçları Toplantısı içinde, (637-650),
  9. Ankara.
  10. Aslanapa, O. - Yetkin, Ş. - Altun, A. (1989), İznik Çini Fırınları Kazısı 1981-1988
  11. II. Dönem, İstanbul.
  12. Atasoy, N. (1971), “Selçuklu Kıyafetleri Üzerine Bir Deneme”, Sanat Tarihi Yıllığı, IV, İstanbul, 111-151.
  13. Aytaç, İ. (2017), “Harput İç Kale Kazısı 2014 Yılı Arkeolojik Buluntuları”, Turkish Studies, 12/1, 191-210. (http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11585)
  14. Bakırer, Ö.(1980), “The Medival Pottery and Baked Clay Objects”, M. van Loon, (Ed.), in Studies in Ancient Civilisations, (Korucutepe- Final Report on the Excavations of the Universities of Chicago, California (Los Angeles) and Amsterdam in the Keban Reservoir, Eastern Anatolia 1968-1970), Vol. III, (189-249),
  15. Netherland. Bakırer, Ö. (1982), “Korucutepe Sırlı Çanakları”, Yeni Boyut Dergisi, 1/6, Ankara, 8-10.
  16. Baş, A. - Dursun, Ş. - Özdemir, Y. (2017), “Keykubadiye Sarayı Sondaj Çalışması Çini Buluntuları“, S. Ünalan Özdemir, M. Kürüm, N. Akbulut, (Ed.), Uluslararası XVII. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu (22-29 Ekim 2014), Bildiriler içinde, (105-123),
  17. Aydın. Bilici, S. (2006), “Sırlı Seramik Sanatı”, A. Uzay Peker ve K. Bilici (Ed.), Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi Uygarlığı 2 içinde, (513-524),
  18. Ankara.
  19. Bilici, S. (2007), “Karaman Müzesi’ndeki Figürlü Bir Ortaçağ Kasesi”, H. Karpuz - O. Eravşar (Ed), Konya Kitabı X / Yeni İpek Yolu Özel Sayı içinde, (167-174),
  20. Konya. Budak Ünaler, M. (2013), “Fine-Sgraffito Ware”, “Aegean Ware” from Anaia: An Analytical Approach, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü/ Makine Mühendisliği, İzmir.
  21. Bulut, L. (1996), “Samsat Ortaçağ Sgra