Journals / Kadim Akademi SBD / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 1

ABDULHADİ EL-ARAŞKÎ VE “TEFSÎRU SURETİ LOKMÂN” ADLI ESERİNDE YER VERDİĞİ HADİSLER

Pages
39–64
Publication Date
2019-06-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kur’ân okumanın faziletii ihsan, anne baba hakkı ve mefâtîhu’l-ğayb ile ilgili hadisler, bu hadislerin başında gelmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Tarih boyunca büyük medeniyetlere beşiklik eden Diyarbakır ve çevresi, İslami ilimler alanında da pek çok âlimin yetiştiği münbit bir yerdir.
📊
Key Findings & Data:Çünkü İslâm tarihi boyunca Diyarbakır çevresindeki medreselerin bunda büyük etkisi olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Kur’ân okumanın faziletii ihsan, anne baba hakkı ve mefâtîhu’l-ğayb ile ilgili hadisler, bu hadislerin başında gelmektedir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:2000 Verileri
⚙️Variables:Diyarbakır · Abdülhadi Kaya el-Araşkî · Tefsiru Sûreti Lokman

Özet

Tarih boyunca büyük medeniyetlere beşiklik eden Diyarbakır ve çevresi, İslami ilimler alanında da pek çok âlimin yetiştiği münbit bir yerdir. Çünkü İslâm tarihi boyunca Diyarbakır çevresindeki medreselerin bunda büyük etkisi olmuştur. Badıkî aşiretinin Araşkî kolundan olan Abdülhadi Kaya el-Araşkî (ö. 1420/2000), bu medreselerde yetişmiş önemli bir âlimdir. O, 1926 yılında Diyarbakır’ın Kulp ilçesinin Araşka köyünde doğmuştur. İlköğrenimini babası Molla Halit’ten alan Araşkî, yörenin çeşitli medreselerinde zamanın önde gelen âlimlerinden ders almıştır. Ardından o, çeşitli köylerde ve daha sonra Diyarbakır’ın şehir merkezide yaşamış ve çok sayıda talebe yetiştirmiştir. Araşkî, 2000 yılında Diyarbakır’da vefat ederek meşhur Mardin Kapı mezarlığında defnedilmiştir. Defni esnasında onun telkinini okuyan Emekli Müftü Molla Abdülbari, mezarının başında cemaate dönerek onun ilmi literatürdeki derinliği hakkında şu cümleyi söylemiştir: “Biz, şu anda bir âlimi değil, aynı zamanda yaşayan canlı bir kütüphaneyi kaybetmiş bulunuyoruz.” Muttaki ve âlim olan Araşkî, geride pek çok ilmi eser de bırakmıştır. Onun eserlerinin çoğu, hala basılmamış, el yazması halindedir. Çeşitli eserleri yazan Araşkî, hadislere ayrı bir önem vermiştir. Onun yazmış olduğu şu iki risalesi, doğrudan hadis ile ilgilidir: “Hadis Tahrici ile İlgili Risale”, “Günümüzde Peygamberimiz (s.a.v.)’in Hadisleriyle Nasıl Amel Edilir, Kaç Tane Şart ve Kayıt Vardır ve Bu Şart ve Kayıtlar Nelerdir? Konularının Yer Aldığı Risale”. Ayrıca o, “Tefsîru Sûreti Lokmân” adlı kitabında da pek çok hadise yer vermiştir. Bu makalemizde, onun hadis konusu ile ilgili olan bu iki risalesini kısaca tanıttıktan sonra, onun “Tefsîru Sûreti Lokmân” adlı kitabında yer verdiği bazı hadislerin senet ve metin tenkidi üzerinde duracağız. Kur’ân okumanın faziletii ihsan, anne baba hakkı ve mefâtîhu’l-ğayb ile ilgili hadisler, bu hadislerin başında gelmektedir.

🔖

Cite This Article

KARAKAŞ, A. (2019). ABDULHADİ EL-ARAŞKÎ VE “TEFSÎRU SURETİ LOKMÂN” ADLI ESERİNDE YER VERDİĞİ HADİSLER. Kadim Akademi SBD, Cilt: 3 - Sayı: 1, 39–64. https://ajindex.com/articles/782381

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. AĞIRMAN, Cemal, “Müksirûn”, DİA, XXXI, ss.534, İstanbul 2006. AHTERÎ, Mustafa b. Şemsuddin el-Karahisârî (ö1310), “adele”, Ahterî Kebîr, Dersaadet 1310. ATEŞ, Süleyman, Yüce Kur’ân’ın Çağdaş Tefsiri, Yeni Ufuklar Neşriyat, I-XII, İstanbul tsz. ATSIZ, Burhan, “Diyarbakır Medrese Ulemasından Abdulhâdî Kaya Araşkî’nin Hayatı ve Eserleri”, Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi,cilt: 4, sayı: VIII, ss. 67-87, Diyarbakır 2012. ARAŞKÎ, Abdülhadi, Hulâsatu’l-Beyân fi Hakîkati’l-İslam ve İnsâniyyeti’l-İnsân, el-Mektebetu’lİslamiyye, Diyarbakır 1970. – Tefsîru Sureti Lokman, el-Mektebetu’l İslamiyye, Diyarbakır 1970. – Bir Meclis ve Tek Lafızla Gerçekleşen Üç Talak Meselesi ile İlgili Risale, basılmamış el yazması. – Borçların İadesi ile İlgili Risale, basılmamış el yazması. – el-Menhecu’l-Mubîn fî Tahkîki’t-Tasavvufi’l-İslamî ve Hakîkati Turuki’s-Sûfiyyeti’l-Muslimîn, basılmamış el yazması. – Hadis Tahrici ile İlgili Risale, basılmamış el yazması. – Araşkî, Günümüzde Peygamberimiz (s.a.v.)’in Hadisleriyle Nasıl Amel Edebiliriz? Bu konuda Kaç Tane Şart ve Kayıt Vardır ve Bu Şart ve Kayıtlar Nelerdir? Konularının Yer Aldığı Risale, basılmamış el yazması. AYDINLI, Abdullah, Hadis Istılahları Sözlüğü, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2012. AYNÎ, Bedruddin Ebû Muhammed Mahmud b. Ahmed (ö. 855/1451), Umdetu’l-Kârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Dâru’l-Fikr, I-XVI, Beyrut 2002. AZÎMABÂDÎ, Ebû Abdirrahmân Şerefi’l-Hak Muhammed Eşref es-Sadîkî,(ö. 1329/1911), Avnü’l-Ma’bûd Şerhu Süneni Ebî Dâvûd, Darü’l-Feyhâi, I-XIV, Dımaşk 2013. A’ZÂMÎ, M. Mustafa, “Buhârî, Muhammed b. İsmâil”, DİA, VI, ss. 368-372, İstanbul 1992. – İlk Devir Hadis Edebiyatı, trc. Hulusi Yavuz, İz Yayıncılık, İstanbul 1993.
  2. BAYLER, Şehmus, “Melle Abdu’l-Hadî el-Araşki”, Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, cilt: 3, sayı: V, ss. 140-148, Diyarbakır 2011.
  3. BİRIŞIK, Abdülhamit, “Medrese”, DİA, XXVIII, ss. 333-333, Ankara 2003.
  4. BOZKURT, Nebi, “Medrese”, DİA, XXVIII, ss. 323-327, Ankara 2003. BUHÂRÎ, Muhammed b. İsmail b. İbrahim b. el-Muğire (ö. 256/870), el-Câmiu’s-Sahih, Daru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut tsz. BROCKELMANN, Carl, Târîhu’l-Edebi’l-Arabî, trc. Mahmut Fehmi Hicâzî, nşr. el-Hey’etu’l-Mısriyyetu’l-Âmme li’l-Kitab, I-XVII, Mısır 1993. – “Buhârî”, İslâm Ansüklopedisi, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul 1978. DÂRİMÎ, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdirrahmân (ö. 255/869), Sünenu’d-Dârimî, thk. Mustafa Dîb el-Buğâ, Dâru’l-Mustafa, I-II, Dımaşk 2011.
  5. DOĞAN, Hüseyin, “Medrese Ge