Journals / Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) / 2016 / Cilt: 16 - Sayı: 2

Müstansıriyye Medresesi’nde (631/1233-34) Eğitim-Öğretim Faaliyetleri

Pages
309–337
Publication Date
2016-12-27
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu medresede dinî ilimler kapsamında değerlendirilen fıkıh, fıkıh usûlü, hadis, tefsir ile aklî/tabiî ilimler kategorisinde ele alınan tıp, aritmetik, hendese, botanik gibi ilimlerin öğretimi yapılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Medreseler İslâm medeniyetinde yükseköğretimin icra edildiği önemli eğitim-öğretim kurumlarıdır.
📊
Key Findings & Data:Bu geleneğin diğer bir önemli örneği ise Bağdat’ta Halife Müstansır-Billâh tarafından kurulan Müstansıriyye Medre-sesidir (631/1233-34).
💡
Conclusion & Impact:Bu medresede dinî ilimler kapsamında değerlendirilen fıkıh, fıkıh usûlü, hadis, tefsir ile aklî/tabiî ilimler kategorisinde ele alınan tıp, aritmetik, hendese, botanik gibi ilimlerin öğretimi yapılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Medrese · Müstansıriyye Medresesi · eğitim-öğretim

Özet

Medreseler İslâm medeniyetinde yükseköğretimin icra edildiği önemli eğitim-öğretim kurumlarıdır. Bu kurumlardan Büyük Selçuklular döneminde Nizâmülmülk tarafından Bağdat merkezli kurulan Nizâmiye Medreseleri medrese gele-neğinin en önemlileri olarak zikredilebilir. Bu geleneğin diğer bir önemli örneği ise Bağdat’ta Halife Müstansır-Billâh tarafından kurulan Müstansıriyye Medre-sesidir (631/1233-34). Biz bu çalışmada, Müstansıriyye Medresesi’nin vakfiyesi ve öğretim kadrosundan hareketle burada okutulan ilimlerle kurumun eğitim anlayışını ve önceki medreselerden farklarını tespit etmeyi amaçladık. Müs-tansıriyye Medresesi bünyesinde başta fıkıh okulları olmak üzere, birer dârü’t-tıb, dârü’l-hadis, dârü’l-Kur’an, mescitler, kütüphane ve hamam gibi yapıları barındıran ve bu özelliği ile büyük bir külliye özelliği gösteren bir kurumdur. Bu medresede dinî ilimler kapsamında değerlendirilen fıkıh, fıkıh usûlü, hadis, tefsir ile aklî/tabiî ilimler kategorisinde ele alınan tıp, aritmetik, hendese, botanik gibi ilimlerin öğretimi yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

BEKEN, A. (2016). Müstansıriyye Medresesi’nde (631/1233-34) Eğitim-Öğretim Faaliyetleri. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Cilt: 16 - Sayı: 2, 309–337. https://ajindex.com/articles/749673

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Avvâd, Kûrkîs, Hazâinü’l-kütübi’l-kadîme fî’l-Irak, Beyrut 1986.
  2. Baltacı, Cahid, XV – XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Medreseleri I-II, İFAV Yayınları, İstanbul 2005.
  3. Berkey, Jonathan P., Ortaçağ Kahire’sinde Bilginin İntikali, Klasik Yayınları, İstanbul 2015.
  4. Birışık, Abdülhamit, “Kıraat”, DİA, Ankara 2002, XXV, s. 426-427. Cevâd, Mustafa, “el-Medresetü’l-Müstansıriyye”, Sumer, XIV/1-2 (1958). Ebû’l-Fidâ, İmâdüddin İsmâil b. Ali b. Mahmûd el-Eyyûbî (ö. 732/1331), el-Muhtasar fî ahbâri’l/târihi’l-beşer, I-IV, thk. Muhammed Zeynuhum-Muhammed Azb-Yahya Sîd Hüseyin, Dârü’l-Me’ârif, Kahire, 1998-99. Gassânî, Melikü’l-Eşref (ö. 803/1401), el-Ascedü’l-mesbûk fî tabakâti’l-hulefâ ve’l-mülûk, I-II, thk. Şâkir Mahmûd Abdulmunʻim, Beyrut 1975.
  5. Gözütok, Şakir, “Medreselerin Ortaya Çıkışı ve İlk Medreseler”, Medrese Gele-neği ve Modernleşme Sürecinde Medreseler Uluslararası Sempozyumu, I-II, (05-07 Ekim 2012 Muş/Türkiye), M.Ş.Ü. Yayınları, Muş 2013, I, ss. 199-216.
  6. Gül, Ahmet, Osmanlı Medreselerinde Eğitim-Öğretim ve Bunlar Arasında Dâru’l-Hadîslerin Yeri, TTK Yayınları, Ankara 1997. Hamdullah Müstevfî, Hamdullâh b. Ebû Bekr b. Ahmed b. Nasr el-Müstevfî el-Kazvînî (ö. 740/1340’tan sonra), Târîh-i Güzîde, thk. Abdülhüseyin Nevâî, Tahran 1364/1945. İbn Battûta, Muhammed b. Abdillah b. Muhammed b. İbrâhîm el-Levâtî et-Tancî (ö. 770/1368-69) Tuhfetü’n-nüzzâr fî garâibi’l-emsâr ve acâibi’l-esfâr: Rihletü İbn Battûta, I-V, thk. Abdülhâdî et-Tâzî, Rabat 1997. İbnü’l-Cevzî, Ebû’l-Ferec Abdurrahman b. Ali (ö. 597/1200), el-Muntazam fî târîhi’l-mülûk ve’l-ümem, I-XIX, thk. Muhammed Abdülkadir Atâ-Mustafa Abdülkadir Atâ, Beyrut 1992-93. İbn Ferhûn, Burhâneddin (ö. 799/1397), ed-Dibâcü’l-müzheb, I-II, thk. ve talik: Muhammed el-Ahmedî Ebü’n-Nûr, Kahire 1972. İbnü’l-Fuvatî, Kemâleddin Ebû’l-Fadl Abdürrezzâk b. Ahmed eş-Şeybânî (ö. 723/1323) el-Havâdisu’l-cami‘a ve tecârubi’n-nâfi’a fî’l mieti’s-sâbiʻa, Beyrut 2003. _______, Telhisu Mecmaʻi'l-âdâb fî muʻcemi'l-elkâb, IV/I, thk. Mustafa Cevâd. _______, Mecmaʻu'l-âdâb fî muʻcemi'l-elkâb, I-VI, thk. Muhammed Kâzım, Tah-ran 1416 (hicrî/şemsî). İbn Hallikân, Ebû’l-Abbâs Şemsüddîn Ahmed b. Muhammed b. Ebû Bekr (ö. 681/1282), Vefeyâtu’l-a’yan ve enbâu ebnâi’z-zamân, I-VIII, thk. İhsan Abbâs, Beyrut 1968. İbnü’l-İbrî (ö. 685/1286), Târîhu muhtasari’d-düvel, Hâzimiyye/Lübnan 1994. İbnü’l-İmâd, Abdülhay b. Ahmed (ö. 1089/1679), Şezerâtü’z-zeheb fî ahbâri men zeheb, I-X, thk. Abdülkâdir el-Arnaût-Mahmûd el-Arnaût, Dımaşk 1406-14/1986-93. İbn Kesîr,