AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAlso, Âlî's views towards other nations and peoples will be discussed in detail to support the usage of these three terms.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The term of "Turk" is one of the most controversial terms in the Ottoman historigoraphy. The Ottoman's viewpoints towards Turk and Turkish nation have always aroused curiosity. It has been claimed that these viewpoints are negative, adverse and hostile. This claim has frequently been put forward on several occasions with the cliche of "Etrāk-ı bī-idrāk".This article will analyze this controversial term through the works of the sixteenth-century distinguished scholar-bureaucrat and productive writer, Gelibolulu Mustafa. For this study, his entire corpus is examined to classify the term of Turks better within its own context. After this classification, existing questions about this matter is tried to be answered, and new questions are asked and some novel comments are made. Beside "Turk", "Turcoman" and "Rûmî" are also investigated and listed, the terms that are closely related to the concept. Investigating and listing these two terms and the idea of Turk allowed for not only determine to how a famous and knowledge "Ottoman" looks to that terms and concepts but also make a detailed comparison between them. Also, Âlî's views towards other nations and peoples will be discussed in detail to support the usage of these three terms.
Özet
“Türk” kelimesi Osmanlı tarihyazıcılığının en çok tartışılan kavramlarından biridir. Osmanlıların kendilerine ve diğer Türk topluluklarına dair görüşleri her daim merak konusu olmuştur. “Etrâk-i bî-idrâk” klişesiyle bu görüşün olumsuz ve hatta düşmanca olduğu iddia edilmekte ve çeşitli vesilelerle sık sık gündeme taşınmaktadır.Makalede Osmanlı tarihinin bu kavramı XVI. yüzyılın önemli bir âlim-bürokrat müellifi Gelibolulu Mustafa Âlî'nin eserleri üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Âlî'nin mümkün mertebe bütün eserleri taranarak eserlerinde geçen “Türk” kelimesinin bir dökümü çıkarılmış ve elde edilen veriler üzerinden muhtemel sorulara cevaplar verilmeye, yeni sorular sorulup cevaplanmaya, yorumlar getirilmeye gayret edilmiştir. “Türk” kelimesinden başka bu kavram ile yakından alakalı “Türkmen” ve “Rûmî” kelimeleri de Âlî'nin külliyatında taranmış ve onların da dökümleri çıkarılmıştır. Adı geçen kavramların her birinin Âlî'nin külliyatında geçtiği yerler tespit edilerek bu kavramlara XVI. yüzyılın meşhur bir “Osmanlısının” bakışı irdelenip ortaya konulmuştur. Yine bu kavramlara ve onların kullanımlarına destek olacak mahiyette Âlî'nin diğer kavim ve milletler hakkındaki görüşleri de ele alınmıştır.