SavedAdd your journal

Journals / Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi / 2017 / Sayı: 43

ORTA TÜRKÇEDE “ESKİ” VE “YENİ” SÖZCÜKLERİ

âdem AYDEMİR
Pages
55–64
Publication Date
2017-05-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makalede, Orta Türkçe dönemi eserlerinde geçen “eski” ve “yeni” sözcüklerinin kökeni ve anlamları incelenecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkçe, çok eski devirlerden beri devam eden zengin söz varlığıyla her yönden yetkin ve güçlü bir dildir.
📊
Key Findings & Data:Fakat Türkçenin söz varlığı tam olarak ele alınıp değerlendirilmiş değildir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede, Orta Türkçe dönemi eserlerinde geçen “eski” ve “yeni” sözcüklerinin kökeni ve anlamları incelenecektir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Orta Türkçe · eski · yeni

Özet

Türkçe, çok eski devirlerden beri devam eden zengin söz varlığıyla her yönden yetkin ve güçlü bir dildir. Fakat Türkçenin söz varlığı tam olarak ele alınıp değerlendirilmiş değildir. Türk dilinin tarihsel sürecinde Orta Türkçe döneminin önemli bir yeri vardır. Bu dönemde Türk dili araştırmalarına kaynaklık eden birçok eser meydana getirilmiştir. Anlam bilimi, dili art zamanlı ve eş zamanlı yöntemleri kullanarak anlam yönünden inceleyen bilim dalıdır. Anlam genişlemesi, anlam daralması, başka anlama geçiş, anlam iyileşmesi, güzelleşmesi, kötüleşmesi bu bilim dalının çalışma alanlarından yalnızca birkaçını oluşturmaktadır. Anlam bilimi ile ilgili hem eş zamanlı hem de art zamanlı biçimde incelenmesi gereken birçok sorun bulunmaktadır. Anlam değişmesi, bir sözcüğün zamanla farklı bir kavramı anlatır duruma gelmesi ya da önceki anlam alanını daraltması veya genişletmesi olarak tanımlanabilir. Türkçenin gelişim alanlarındaki dil incelemelerinde söz varlığı üzerinde yapılan çalışmalar önemli bir yere sahiptir. Bu döneme ait eserlerde “eski” ve “yeni” sözcükleri birçok örnek cümlede kullanılmıştır. Fakat bu sözcüklerin kökeni ve anlamı hakkında kesin bir açıklama bulunmamaktadır. Bu makalede, Orta Türkçe dönemi eserlerinde geçen “eski” ve “yeni” sözcüklerinin kökeni ve anlamları incelenecektir.

🔖

Cite This Article

AYDEMİR, Â. (2017). ORTA TÜRKÇEDE “ESKİ” VE “YENİ” SÖZCÜKLERİ. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, Sayı: 43, 55–64. https://ajindex.com/articles/705950

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (38)

  1. ARAT, Reşid Rahmeti (1991),
  2. Eski Türk Şiiri, Ankara,
  3. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  4. ATA, Aysu (1997), Nâsırü’d-dîn bin Burhânü’d-dîn Rabgûzî, Kısasü’l-Enbiya (I Giriş-MetinTıpkıbasım), Dizin II, Ankara,
  5. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. ATAY, Ayten (2006), “Türkçede *Ya- (Parlamak) Kökü ve Türevleri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten II, s. 7-28.
  7. BANG, Willi-GABAIN, Annemarie Von (1929),
  8. Türkische Turfan-Texte I, Verlag Akademie der Wissenschaften in Kommission bei Walter de Gruyter U. Co., Berlin. 15, s. 241-268.
  9. BANG, Willi-GABAIN, Annemarie Von (1931), Analytischer Index zu den fünf ersten Stücken der Türkischen Turfan-Texte, Sitzungsberichte der Preussischen Akademie der Wissenschaften (SPAW) Philosophisch-Historische Klasse, Berlin. 17, s. 461-517.
  10. BAYRAKTAR, Nesrin (2014), “Tarihten Bugüne Yeşil Renk Adının Biçim, Anlam ve Kavram Alanı”, Journal of Language and Linguistic Studies, Cilt 10, Sayı 1, s. 179-193.
  11. CAFEROĞLU, Ahmet (1993),
  12. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul,
  13. Enderun Kitabevi.
  14. CLAUSON, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-thirteenth Century Turkish, Oxford, Oxford University Press.
  15. CLAUSON, Sir Gerard (2007), “Türkçede Sekizinci Yüzyıldan Önce Kullanılan Ekler”, Çev.: Uluhan Özalan, Dil Araştırmaları Dergisi, Güz 2007, Cilt 1, Sayı 1, s. 185-196.
  16. ÇAĞATAY, Saadet (1943), “Uygur Yazı Dili”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 5, s. 77-88. EDİB AHMET İBN MAHMUD YÜKNEKÎ (2006), Atebetü’l-Hakayık, Haz.: Reşid Rahmeti Arat, Ankara,
  17. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  18. ERGİN, Muharrem (2008),
  19. Türk Dil Bilgisi, İstanbul,
  20. Bayrak Yayınları.
  21. GABAIN, Annemarie Von (2007),
  22. Eski Türkçenin Grameri, Çev.: M. Akalın, Ankara,
  23. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  24. GAYDARÇİ, G. A.-KOLTSA, E. K.-POKROVSKAYA, L. A.-TUKAN, B. P. (1991),
  25. Gagauz Türkçesinin Sözlüğü, Aktaran: İsmail Kaynak-Mecit Doğru, Ankara,
  26. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  27. GÜLENSOY, Tuncer (2007), Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları. KÂŞGARLI MAHMUD (2006), Divanü Lûgati’t Türk, Çev.: Besim Atalay, Ankara,
  28. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  29. NASKALİ, Emine Gürsoy-DURANLI, Muvaffak (1999),
  30. Altayca-Türkçe Sözlük, Ankara,
  31. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  32. NECİP, Emir Necipoviç (1995),
  33. Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü, Çev.: İklil Kurban, Ankara,
  34. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  35. NEMETH, Gyula (1990),
  36. Kumuk ve Balkar Lehçeleri Sözlüğü, Çev.: Kemal Aytaç, Ankara,
  37. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  38. ÖGEL, Bahaeddin (1979), Türk Kültürünün Gelişme