Journals / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2022 / Sayı: 17

Dîvân Şiirinde Kullanılan Üç Kelimeye (Kalem, Kîl ve Kâl) Hermeneutik Yaklaşım

Pages
216–242
Publication Date
2022-06-14
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sadece farklı manalarda ve orijinal biçimde kullanılanları seçilip çalışmaya dâhil edildi.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Beynin temel fonksiyonlarından olan dil ile ilgili birçok çalışma yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Mantık kuralları çerçevesinde düşünüldüğünde kelime hazinesinin çok oluşu ve genişliği beynin kapasitesini doğru orantılı olarak etkiler.
💡
Conclusion & Impact:Sadece farklı manalarda ve orijinal biçimde kullanılanları seçilip çalışmaya dâhil edildi.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kalem · kîl ü kâl · sözlüksel anlam

Özet

Beynin temel fonksiyonlarından olan dil ile ilgili birçok çalışma yapılmış ve yapılmaya devam edilmektedir. Dilin yapı taşlarından olan düşünebilme, konuşma ve ifade edebilme yeteneği beyin içerisinde yer aldığına göre beyin üzerindeki bilgilerimiz ne kadarsa dil konusunda da aşağı yukarı o kadar bilgiye sahip olmamız doğaldır. Çünkü dil de en az beyin kadar karmaşık ve büyülü bir dünyaya sahiptir. Başka bir ifadeyle beyin, dilin temel birimlerinden olan kelimeler vasıtasıyla düşünür. Durum böyle olunca düşünme, dille, dolayısıyla kelimelerle ilişki kurabilme yeteneğidir. Mantık kuralları çerçevesinde düşünüldüğünde kelime hazinesinin çok oluşu ve genişliği beynin kapasitesini doğru orantılı olarak etkiler. Kelime hazinesinin çokluğu da bireysel kültür, olgunluk ve bilgelikle doğru orantılıdır. Çocukluklarından itibaren iyi bir tedrisat gören ve kendisini çok yönlü yetiştiren dîvân edebiyatı şâirlerinin; düşünüş tarzına, bilimlere ve belâgate olan hâkimiyetleri bunun en somut örneğidir. Kelimenin farklı manalarda ve görevlerde kullanıldığını bilen ve kelimeyi farklı manalara gelecek şekilde kullanabilen dîvân şâiri, ayrıca ayaklı bir sözlük gibidir. Çalışmamızda dîvân şâirinin bu kabiliyetinden yola çıkılarak ulaşılabilen eserler taranıp bu üç kelime (kalem, kâl ve kîl) üzerinde duruldu. Bu üç kelimenin beytin anlamını nasıl etkilediği ve beyti nasıl şekillendirdiği, kelimelerin bağlam içerisinde oluşturdukları anlam derinliği beyitlerle örneklendirildi. İncelenen eserlerde bu üç kelimenin çokça kullanıldığı görüldü. Eserlerde çok kullanılan bu kelimelerin geçtikleri bütün beyitler alınmadı. Sadece farklı manalarda ve orijinal biçimde kullanılanları seçilip çalışmaya dâhil edildi.

🔖

Cite This Article

BANKIR, M. M. (2022). Dîvân Şiirinde Kullanılan Üç Kelimeye (Kalem, Kîl ve Kâl) Hermeneutik Yaklaşım. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, Sayı: 17, 216–242. https://ajindex.com/articles/703765

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Akdoğan, Yaşar. Ahmedî Dîvânı. Erişim 3 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78357/ahmedi-divani.html
  2. Akkuş, Metin. Nef’î Dîvânı. Erişim 28 Haziran 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-206118/nefi-divani.html
  3. Akpınar, Şerife. Âgâh Dîvânı. Erişim 28 Haziran 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-195642/agah-divani.html
  4. Aktay, Yasin, Erol Göka ve Abdullah Topcuoğlu. Önce Söz Vardı. İstanbul: Vadi Yayınları, 2020.
  5. Akyüz, Kenan, Sedit Yüksel, Müjgân Cumbur ve Süheyl Beken. Fuzûlî Dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları, 1990.
  6. Arkonaç, Sibel Ayşen. Psikolojide Söz ve Anlam Analizi. İstanbul: Hiper Yayın 2017.
  7. Arkonaç, Sibel Ayşen. Sosyal Psikoloji. İstanbul: Alfa Yayınları, 2001.
  8. Arslan, Harun. “Kitâb-ı Maktel-i Âl-i Resûl Giriş, Metin, İnceleme, Sözlük, Adlar Dizini.” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, 2001.
  9. Arslan, Hüsamettin. Hermeneutik ve Hümaniter Disiplinler. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2002.
  10. Ayan, Hüseyin. Nesîmî Dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları, 1990.
  11. Aydemir, Yaşar. Ravzî Dîvânı. Erişim 16 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-196580/ravzi-divani.html
  12. Aydemir, Yaşar. Vizeli Ramazan Behiştî Dîvânı. Erişim 16 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-199899/vizeli-ramazan-behisti-divani.html
  13. Aydın, Abdullah. Hanyalı Nûrî ve Dîvânı IV C. Almanya: Türkiye Âlim Kitapları Yayınevi, 2015.
  14. Bankır, Mehmet Malik. “Dil Felsefesi Bağlamında Fuzûlî’de Üç Kelime: Kalem (olsun), Kîl ve Kâl,” Temaşa Felsefe Dergisi sayı: 14 (Aralık 2020): 99-109.
  15. Bilgin, Azmi. Nigârî Dîvânı. Erişim 16 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/55757,nigari-divanipdf.pdf
  16. Bilkan, Ali Fuat. Nâbî Dîvânı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
  17. Boz, Erdoğan. Hakîkî Dîvânı. Erişim 16 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194363/hakiki-divani.html Bursevî, İsmail Hakkı. Kelimeler Arasındaki Farklar Kitâbu’l-Furûk. Çeviren: Ömer Aydın, İstanbul: İşaret Yayınları, 2016.
  18. Canpolat, Mustafa. Ömer Bin Mezid Mecmûatu’n-Nezâir, Metin-Dizin-Tıpkıbasım. Türk Dil Kurumu Yayınları, 1995.
  19. Çavuşoğlu, Mehmet. Helâkî Dîvânı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1982.
  20. Demir, Hiclal. Lâzikîzâde Feyzullâh Nâfiz Dîvânı. Erişim 16 Ağustos 2021. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-191378/lazikizade-feyzullah-nafiz--divan.html
  21. Develi, Hayati. Osmanlı Türkçesi Kılavuzu I. C. İstanbul: Kesit Yayınları, 2015.
  22. Doğan, Şaban. “Eski Oğuz Türkçesinde Tıp Dilinin Oluşumu ve Özellikleri,” Turkish Studies International Periodical Fort he Languages, Literature and History