Journals / Şarkiyat / 2022 / Cilt: 14 - Sayı: 1

KUR'ÂN'A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR'ÂN'A ARZI

Journal
Şarkiyat
Pages
278–301
Publication Date
2022-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

İslam’ın ana esaslarında dahi ulaştığı hatalı sonuçların çokluğu ve sahih nakilleri basit/sarih akla aykırı gerekçelerle reddetmesi sebebiyle söz konusu yöntemin Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımına aykırı olduğu belirtilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kur’ân, akla önem vermiş ve insanı, aklını kendisini zarardan alıkoyacak ve kendisine fayda sağlayacak şekilde kullanmasına teşvik etmiştir.
📊
Key Findings & Data:Dolayısıyla Kur’ân’ın tefsir alanında akla yüklediği görevin tanımının tespit edilmesi amacıyla “akıl” lafzının lüğavi anlamı ile Kur’ân dilinde geçen manası incelenmiş ve iki anlamın arasında bir fark bulunmamakla birlikte Kur’ân’ın daha çok pratik akla önem verdiği görülmüştür.
💡
Conclusion & Impact:İslam’ın ana esaslarında dahi ulaştığı hatalı sonuçların çokluğu ve sahih nakilleri basit/sarih akla aykırı gerekçelerle reddetmesi sebebiyle söz konusu yöntemin Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımına aykırı olduğu belirtilmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kur’ân · Vahiy · Nakil

Özet

Kur’ân, akla önem vermiş ve insanı, aklını kendisini zarardan alıkoyacak ve kendisine fayda sağlayacak şekilde kullanmasına teşvik etmiştir. Özellikle de Allah’ın kelamının anlaşılması ve açıklanması konusunda akla önemli bir rol vermiştir. Tefsir Tarihi boyunca ise müfessirler, Kur’ân’ın akla yüklediği bu görevi yürütmeye çalışırken kimi zaman ifrata kimi zaman da tefrite kaçmışlardır. Dolayısıyla Kur’ân’ın tefsir alanında akla yüklediği görevin tanımının tespit edilmesi amacıyla “akıl” lafzının lüğavi anlamı ile Kur’ân dilinde geçen manası incelenmiş ve iki anlamın arasında bir fark bulunmamakla birlikte Kur’ân’ın daha çok pratik akla önem verdiği görülmüştür. Ardından Kur’ân/vahiy ile akıl ilişkisinden söz edilerek sahih nakil ile sarih aklın birbiriyle uyumlu olduğu belirtilmiştir. Çelişki izlenimi veren durumlarda ise naklin sahih olması hâlinde akla tercih edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak salt akla dayalı tefsirin doğruluk derecesinin ortaya konulması amacıyla ilgili yöntem Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımıyla karşılaştırılmıştır. İslam’ın ana esaslarında dahi ulaştığı hatalı sonuçların çokluğu ve sahih nakilleri basit/sarih akla aykırı gerekçelerle reddetmesi sebebiyle söz konusu yöntemin Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımına aykırı olduğu belirtilmiştir.

🔖

Cite This Article

ORAL, M. (2022). KUR'ÂN'A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR'ÂN'A ARZI. Şarkiyat, Cilt: 14 - Sayı: 1, 278–301. https://ajindex.com/articles/702501

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (7)

  1. ‘Azkûl, Kerîm. el-‘Aklu fi’l-İslâm. Beyrut: y.y. 1946. ‘İlmî, Ebû Cemîl el-Hasan. Menhacu Kırâati’t-Turâsil’l-İslâmi Beyne Te‘sîli’l-‘Âlimîn ve İntihâli’l-Mubtilîn. b.y. Dâru’l-Kelime, 2018. ‘İmâd er-Râ‘ûş, Taha Ahmed. el-‘Aklu fi’l-Kur’ân ve Eseruhu fi’t-Tefsîr. nşr. Mecelletu’l-‘Ulûmi’ş-Şer‘îyye. b.y. y.y. 1432/2011. ‘İmâra, Muhammed. Makâmu’l-‘Akli fi’l-İslâm. Kahire: Nahdatu Mısr, 2008.
  2. Abduh, Muhammed. el-İslâm ve’n-Nesrâniyye me‘a’l-‘İlmi ve’l-Medeniyye. b.y. Dâru’l-Hadâse, 1988.
  3. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah b. Muhammed eş-Şeybânî. Müsnedü’l-İmam Ahmed b. Hanbel. thk. Şu‘ayp Arnaût – ‘Âdil Murşid vd. b.y.: Muessesetu’r-Risâle, 1421/2001.
  4. Arpa, Enver. “Tefsir’de Çağdaş Akılcı Ekol”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/Ek Sayı 1 (Ocak 2019), 899-918.
  5. Aydınlı, Osman. “Mu‘tezile Akılcılığı ve Modernist Düşüncedeki İzleri/Yansımaları”. Eskiyeni / 25 (Temmuz 2012), 39-49.
  6. Bahş, Hâdim Hüseyin İlahi. el-Kur’âniyyûn ve Şubuhâtuhum Havle’s-Sunne. Tâif: Mektebetu’s-Sıddîk, 1421/2000. Beğavî, Hüseyin b. Mes‘ûd. Me‘âlimu’t-Tenzîl fî Tefsîri’l-Kur’ân. thk. Abdurrezzak el-Mehdî. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabî, 1420. Bolay, Süleyman Hayri. “Akıl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim 1 Ocak 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/akil Buhârî, Muhammed b. İsmail el-Buhârî. Sahîhu’l-Buhârî. thk. Heyet. Mısır: Bulâk, 1311. Sahîhu’l-Edebi’l-Mufred. thk. Muhammed Nasirddin el-Elbânî. b.y.: Dâru’s-Sıddîk, 1418/1997. Cessâs, Ebû Bekir Ahmed b. Ali. el-Fusûl fi’l-Usûl. nşr. Vizâratu’l-Evkâfi’l-Kuveytiyye. b.y. y.y. 1414/1994. Cevherî, İsmail b. Hammâd. es-Sıhâh. thk. Ahmed Abdulğafur ‘Attâr. Beyrut: Dâru’l-‘İlmi li’l-Melâyîn, 1407/1987. Debûsî, Ebû Zeyd Ubeydullah b. Ömer. Tekvîmu’l-Edilleti fî Usûli’l-Fıkh. thk. Halil Muhyiddin el-Meyyis. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1421/2001. Curcânî, Alî b. Muhammed. et-Ta‘rîfât. thk. Heyet. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1403/1983.
  7. Durur, Mehmet Ali. “Kur’ân-ı Kerîm’de A-K-L Kelimesi”. Hikmet Yurdu 8/16 (Aralık 2015), 181-211. Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş‘as es-Sicistânî. Sünen-i Ebî Dâvud. thk. Şu‘ayp Arnaût – Muhammed Kâmik Karabelli. b.y.: Dâru’r-Risâleti’l-‘Âlemiyye, 1430/2009. Ebu’l-Kâsım et-Teymî, İsmail b. Muhammed. el-Hucce fî Beyâni’l-Mehacce ve Şerhu ‘Akîdeti Ehli’s-Sunne. thk. Muhammed b. Rabî‘ el-Medhalî. Riyad: Dâru’r-Râye, 1419/1999. Ebu’l-Me‘âlî, Abdulmelik b. Abdullah el-Cuveynî. Kitâbu’t-Talhîs fî Usûli’l-Fıkh. thk. Abdullah Cûlem en-Nibâlî – Beşir Ahmed el-‘Umerî. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâ