SavedAdd your journal

Journals / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2021 / Sayı: 52

Attouda’da Meter Adrastos Kültü ve İkonografisi

Bilge YILMAZ KOLANCI
Pages
57–76
Publication Date
2021-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Tapınağın mimari açıdan Aphrodisias atölyesinin etkisinde bir gelişim gösterdiği düşünülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Denizli İli, Sarayköy İlçesi’nin Hisar mahallesinde yer alan Attouda, Karia ve Phrygia Bölgesi’nin Salbakos (Babadağ) Dağı’ndaki sınır hattında kurulan küçük bir dağ kentidir.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada, Meter Adrastos’un tasvir edildiği nümizmatik ve heykeltıraşlık buluntular incelenerek tanrıça için oluşturulan kült heykelinin ikonografisine ait özellikler, kazandığı nitelikler ve kutsal sembolleri değerlendirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Tapınağın mimari açıdan Aphrodisias atölyesinin etkisinde bir gelişim gösterdiği düşünülmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Phrygia · Karia · Attouda

Özet

Denizli İli, Sarayköy İlçesi’nin Hisar mahallesinde yer alan Attouda, Karia ve Phrygia Bölgesi’nin Salbakos (Babadağ) Dağı’ndaki sınır hattında kurulan küçük bir dağ kentidir. Phrygialı Attis’ten dolayı Attouda ismini alan kentin en önemli tapınımı Meter Adrastos olarak isimlendirilen ana tanrıça (Kybele) kültüdür. Kentle ilişkili arkeolojik veriler, bu kültün yalnızca Attouda’da değil, yakın çevresindeki yerleşimlerde de önem kazandığını göstermektedir. Bu çalışmada, Meter Adrastos’un tasvir edildiği nümizmatik ve heykeltıraşlık buluntular incelenerek tanrıça için oluşturulan kült heykelinin ikonografisine ait özellikler, kazandığı nitelikler ve kutsal sembolleri değerlendirilmiştir. Bunun sonucunda Meter Adrastos’un yalnızca Attouda’da değil, yakın çevresindeki kentlerde de tanınan, ayakta ve cepheden, uzun khiton ve kule taçlı, iki yanındaki koruyucu aslanlarıyla tasvir edilen ana bir ikonografisinin olduğu belirlenmiştir. Tanrıça bu kültte vahşi doğayı ve hayvanları yöneten, toprağın bereketini sağlayan, gökyüzüyle ilişkili olayları yönlendiren, kenti ve sınırları korumayla görevli baş tanrıça kimliği kazanmıştır. Kültteki en önemli sembolü ise daima aslanlardır. Tanrıçaya ait diğer betimlemelerin Roma İmparatorluk Dönemi’nin sonunda ve nadir olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Bu betimlemeler ise genellikle ana tanrıça tasvirleri için yaygın olarak kullanılan tahtında veya bir aslanın sırtında oturan tiplerde yapılmıştır. Çalışmada ele aldığımız bir diğer nokta, nümizmatik eserler üzerinde karşımıza çıkan tapınak yapısıdır. Tanrıçanın kült heykeliyle birlikte tasvir edilen tapınak, tetrastylos prostylos planlı olup Suriye tipi alınlığa sahiptir. Tapınağın mimari açıdan Aphrodisias atölyesinin etkisinde bir gelişim gösterdiği düşünülmektedir.

🔖

Cite This Article

KOLANCI, B. Y. (2021). Attouda’da Meter Adrastos Kültü ve İkonografisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 52, 57–76. https://ajindex.com/articles/702001

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Alanyalı, H. S. (2011). Side’nin Roma Dönemi Panteonu. Anadolu, 37, 75-92.
  2. Albayrak, Y. (2008). Anadolu’da Artemis Kültü. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  3. Anderson, J. G. C. (1897). A Summer in Phrygia: I. The Journal of Hellenic Studies, 17, 396-242.
  4. Ateş, G. (2018). Kybele İkonografisinde Tympanon. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16/1, 291-318.
  5. Aybek, S. (2009). Metropolis’de Hellenistik ve Roma Dönemi Heykeltıraşlığı. İstanbul:
  6. Homer Kitabevi.
  7. Buckler, W. H. (1936). CIG 3938, 3952, and 3953f. The Journal of Hellenic Studies, 56, 78-80.
  8. Buckler, W. H., Calder, W. M. (1939). Monuments and Documents from Phrygia and Caria, Monumenta Asiae Minoris Antiqua VI. Manchester: Manchester University Press.
  9. Burkert, W. (2018). Antikçağ Gizem Kültleri. Çev. B. S. Şener, İstanbul:
  10. Alfa Yayınları.
  11. Claerhout, I., Devreker, J. (2008).
  12. Pessinous, Sacred City of the Anatolian Mother Goddess. İstanbul:
  13. Homer Yayınları.
  14. Çapar, Ö. (1979a). Roma Tarihinde Magna Mater (Kybele) Tapınımı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 29, 167-190.
  15. Çapar, Ö. (1979b). Anadolu’da Kybele Tapınımı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 29, 191-210.
  16. Dürüşken, Ç. (2000). Roma’nın Gizem Dinleri. İstanbul:
  17. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  18. Erim, K. T. (1967). Aphrodisias 1964
  19. Hafriyatı. Türk Arkeoloji Dergisi, XIV-I-II, 135-140.
  20. Erim, K. T. (1986). Aphrodisias: City of Venüs Aphrodite. New York: Facts Publications. Ferrero, D. de B., Ciotta, G., Pensabene, P. (2007). Il Teatro di Hierapolis di Frigia. Genova. Fleischer, R. (2008). Efes Artemisi’nin Kült Heykeli ve Benzeri Tanrı Heykelleri. Efes Artemisionu, Viyana, 45-60.
  21. Grimal, P. (1997). Mitoloji Sözlüğü: Yunan ve Roma. Çev. S. Tamgüç, İstanbul:
  22. Sosyal Yayınları.
  23. Head, V. B. (1897). Catalogue of the Greek Coins of Caria, Cos, Rhodes. London. Herodotos. Herodot Tarihi. Çev. M. Ökmen, 1973, İstanbul: Remzi Kitabevi. Homeros. Homeros İlahileri (Homerik Hymnos’lar). Çev. A. Eti Sina, 2008, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  24. Huttner, U. (2013). Early Christianity in the Lycus Valley. Trns. D. Green, Boston: Brill. Imhoof-Blumer, F. (1901).
  25. Kleinasiatische Münzen. Wien. Işık, F. (1999).
  26. Doğa Ana Kubaba, Tanrıçaların Ege’de Buluşması. İstanbul: Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü. Işık, F. (2015). Anadolulu Ephesos Üzerine. Mustafa Büyükkolancı’ya Armağan, Ed. C. Şimşek, B. Duman, E. Konakçı, İstanbul, 315-