Journals / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2019 /

KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DUHÂN

Pages
124–149
Publication Date
2019-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu edebiyatın temel tiplerinden olan âşık ile ilgili bir unsur olması özelinde yapılan incelemede duhân kavramının diğer kullanımları gösterilmeye çalışılmış; duhânın benzetme, mecaz ve hayal dünyası klişeleşmiş bir kabulle ele alınan klasik Türk edebiyatının manzum metinlerinden hareketle yorumu yapılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Manzum metinlerde yer alan kelime, kavram ve terkiplerin temel anlamları yanında bağlam içerisinde kazandıkları anlamları da vardır.
📊
Key Findings & Data:Nazma çekilmiş sözün belagat kaidelerine uygun öz bir biçimde işlenmesi, edebi gelenek içerisinde bir mazmunlar ve mefhumlar edebiyatının oluşmasına zemin hazırlamıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu edebiyatın temel tiplerinden olan âşık ile ilgili bir unsur olması özelinde yapılan incelemede duhân kavramının diğer kullanımları gösterilmeye çalışılmış; duhânın benzetme, mecaz ve hayal dünyası klişeleşmiş bir kabulle ele alınan klasik Türk edebiyatının manzum metinlerinden hareketle yorumu yapılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Duhân · tütün · duman

Özet

Manzum metinlerde yer alan kelime, kavram ve terkiplerin temel anlamları yanında bağlam içerisinde kazandıkları anlamları da vardır. Nazma çekilmiş sözün belagat kaidelerine uygun öz bir biçimde işlenmesi, edebi gelenek içerisinde bir mazmunlar ve mefhumlar edebiyatının oluşmasına zemin hazırlamıştır. Kaideleri, gelenek içerisinde verilen örneklerle başlangıcından itibaren belirlenen klasik Türk edebiyatı mahsullerinin, özellikle dilin işlevselliği açısından incelendiğinde geniş bir müktesebatı olduğu görülmektedir. Kavram çalışmalarına ilişkin verilen incelemeler ile Türkçenin tarihi dönemleri içerisinde şairler elinde zengin bir anlam çerçevesi kazanmış olan yapıların izahı net bir biçimde ortaya konulabilmektedir. Bu çalışmada klasik Türk edebiyatının temel tiplerinden olan âşık ile ilişkisi metinlerde sıkça karşımıza çıkan “âh” paralelinde “duhân” kavramının kullanımlarının gösterilmesi amaçlanmıştır. Çoğunlukla âşığın âhı üzerindeki söyleyişlerde kullanılan duhân ve dûd kavramları, edebi metinlerde -anlam ilgilerinden hareketle- pek çok bağlamda kullanılmıştır. Bu edebiyatın temel tiplerinden olan âşık ile ilgili bir unsur olması özelinde yapılan incelemede duhân kavramının diğer kullanımları gösterilmeye çalışılmış; duhânın benzetme, mecaz ve hayal dünyası klişeleşmiş bir kabulle ele alınan klasik Türk edebiyatının manzum metinlerinden hareketle yorumu yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

KILIÇARSLAN, O. (2019). KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE DUHÂN. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 124–149. https://ajindex.com/articles/69969

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (32)

  1. Aktaş, Ali, (1996), Yetîm Dîvânı İnceleme-Metin, Ankara Üniversitesi SBE (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
  2. Arslan, Mehmet, (2004), Antepli Aynî Dîvânı, Kitabevi Yayınları,
  3. İstanbul.
  4. Aydemir, Yaşar (e-kitap), Ravzî Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56190,ravzi-divanipdf.pdf?0
  5. Ayverdi, İlhan, (2005), Asırlar boyu târihî seyri içinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul.
  6. Başpınar, Fatih (e-kitap), Beyânî Dîvân (İnceleme-Metin),http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10598,beyani-apdf.pdf?0
  7. Çavuşoğlu, Mehmed, (1971), Necâti Bey Dîvânı’nın Tahlili, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
  8. Çavuşoğlu, Mehmed, Tanyeri, M. Ali, (1981), Hayretî Dîvân, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul. Câzim, Zeyrek-zâde Mehmed, Dîvân-ı Câzim, Milli Kütüphane, Mf1994 A 4002. Diyanet: https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Duh%C3%A2n-suresi/4424/10-16-ayet-tefsiri
  9. Ercan, Özlem, (2008), Peşteli Hisâlî Dîvânı, Gaye Kitabevi,
  10. Bursa. Erdoğan, Mustafa (e-kitap), Bursalı Rahmî Dîvânı,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55910,bursali-rahmi-divanipdf.pdf?0
  11. Ersoy, Ersen, (2013), Azîzî Dîvân, Akademi Titiz Yayınları,
  12. İstanbul.
  13. Gıynaş, K. Ali (e-kitap), Pervâne Bey Mecmuası,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55832,pervane-bey-mecmuasi-pdf.pdf?0
  14. Gürgendereli, Müberra, (2002), Hasan Ziyâ’î Hayatı-Eserleri-Sanatı ve Divanı (İnceleme-Metin). Kültür Bakanlığı Yayınları,
  15. Ankara.
  16. Harmancı, M. Esat, (2007), Süheylî Ahmed bin Hemdem Kethudâ Dîvân, Akçağ Yayınları,
  17. Ankara.
  18. İpekten, Haluk, (1974), Karamanlı Nizâmî Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Sevinç Matbaası, Ankara.
  19. İrepoğlu, Gül, (2017), Lâle (Doğada, Tarihte, Sanatta), YKY Yayınları,
  20. İstanbul.
  21. İsen, Mustafa, Kurnaz, Cemal, (1990),
  22. Şeyhi Divanı, Ankara,
  23. Akçağ Yayınları.
  24. Karacan, Turgut, (1991), Bosnalı Alâeddin Sâbit Divan, Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları,
  25. Sivas. Karaköse, Saadet (e-kitap). Nev’î-zâde Atâyî Dîvânı,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55734,nevi-zade-atayi-divanipdf.pdf?0
  26. Kavruk, Hasan, (2001), Şeyhülislâm Yahyâ Dîvânı, MEB Yayınları,
  27. Ankara.
  28. Kaya, B. Ali (e-kitap), Azmizâde Hâletî Dîvânı,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56159,azmizade-haleti-divanipdf.pdf?0
  29. Köksal, M. Fatih (e-kitap), Mecma‘u’n-Nezâ’ir,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/56057,mecmaun-nezair-edirneli-nazmi-pdf.pdf?0
  30. Küçük, Sabahattin, (2011), Bâkî Dîvânı (Tenkitli Basım), TDK Yayınları,
  31. Ankara.
  32. Macit, Muhsin (e-kitap), Nedîm Dîvânı,http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/