Journals / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2019 /

HAYRETÎ’NİN HETERODOKS ÇEVRESİ VE FİKİRLERİ BAĞLAMINDA “ZİNCİRLİ DELÜLER”

Pages
77–98
Publication Date
2019-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Nihai olarak bu çalışma, onun mizacı ile şiir zevki arasındaki irtibatın misalli ve mukayeseli tahkikinden mürekkeptir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kaynaklar, Vardar Yeniceli Hayretî’nin tasavvufî lirizmi yanında laubali oluşundan bahsetmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu bağlamda şair Hayretî’nin üslubu nezaretinde Divanı’ndaki “delilik” kavramı şiirlerinde farklı formlarda kullanılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Nihai olarak bu çalışma, onun mizacı ile şiir zevki arasındaki irtibatın misalli ve mukayeseli tahkikinden mürekkeptir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hayretî · heterodoks · delilik

Özet

Kaynaklar, Vardar Yeniceli Hayretî’nin tasavvufî lirizmi yanında laubali oluşundan bahsetmektedir. O, fevri ve sivri dilli söylemleriyle sosyal/siyasi eleştiriyi seven, klasik şiirin gelenek dairesinin dışındaki hayalleriyle geleneği güncelleyen orijinal bir şairdir. Dolayısıyla şairin meşrebindeki pervasız hüviyet, onu devrinin ötesinde bir şiir zevkini yakalayacak muhayyileye ulaştırmıştır. Tezkire yazarları da onun bu yeteneğinin ve şiir tarzının kuvvetini tescillemektedir. Bu bağlamda şair Hayretî’nin üslubu nezaretinde Divanı’ndaki “delilik” kavramı şiirlerinde farklı formlarda kullanılmıştır. Onun doğal bir heterodoks içerisinde kalenderî bir şair olduğu da bilinmektedir. Bu yaşantı bağlamında onun, “zincirli deli” tasvirleri ve kurguları bir terkip içerisinde değerlendirilecektir. Nihai olarak bu çalışma, onun mizacı ile şiir zevki arasındaki irtibatın misalli ve mukayeseli tahkikinden mürekkeptir.

🔖

Cite This Article

GÖK, S. (2019). HAYRETÎ’NİN HETERODOKS ÇEVRESİ VE FİKİRLERİ BAĞLAMINDA “ZİNCİRLİ DELÜLER”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 77–98. https://ajindex.com/articles/69967

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Akbayar, Nuri (2001).
  2. Osmanlı Yer Adları Sözlüğü, İstanbul,
  3. Tarih Vakfı Yurt Yay. Azamat, Nihat (2001). “Kalenderiyye”, TDVİA, C. 24, İstanbul, TDV. Yay., s. 255 Çavuşoğlu, Mehmet (1971). Necâti Bey Divanı’nın Tahlili, 1. Basım, İstanbul, Millî Eğitim Basımevi. Çavuşoğlu, Mehmet; Tanyeri, M. Ali (1981). Hayretî, Divan Tenkitli Basım, İstanbul,
  4. İstanbul Üniv. Edb. F. Yay. Çeltik, Halil (2013).
  5. Rumeli Şairlerinin Şiir Dünyası, Ankara,
  6. Kurgan Edebiyat Yay. Dols, Michael W. (1992). Majnûn: The Madman in Medieval Islamic Society, Ed. Diana E. Immisch. Oxford, Clarendon Press.
  7. Ekinci, Ramazan (2012). “Osmanlı Kültür Merkezlerinden Vardar Yenicesi ve Tezkirelere Göre Vardar Yenicesi Şairleri”, Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012, p. 1663-1679
  8. Gölpınarlı, Abdülbaki (2014). Nesîmî, Usûlî, Rûhî, İstanbul,
  9. Kapı Yay. Hadislerle İslam, C.6, “Hz. Peygamber/Ay Yüzlü, Gül Kokulu Son Elçi” (e-kitap), TDV Yay.https://hadislerleislam.diyanet.gov.tr, İbn Kemal (1859). Mohaçname, (nşr. M. Pavet de Courteille), Paris. İlgürel, Mücteba (2003). “Levent”, TDVİA, Ankara, TDV. Yay. https://islamansiklopedisi.org.tr/levent
  10. İsen, Mustafa (1994). Gelibolulu Âlî, Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı, Ankara,
  11. AKM. Başkanlığı Yay. İsen, Mustafa (1998). Sehî Bey Tezkiresi “Heşt Behişt”, Ankara,
  12. Akçağ Yay. İsen, Mustafa (1999). Latîfî Tezkiresi, Ankara,
  13. Akçağ Yay. İsen, Mustafa (2009). “Osmanlılar’da Şehir ve Kültür”, Varayım Gideyim Urumeli’ne-Türk Edebiyatının Balkan Boyutu (Araştırma-İnceleme), İstanbul,
  14. Kapı Yay. Gök, Selim (2017). Hayretî Divanı Sözlüğü (Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük), (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Gazi Üniv. Sosyal Bil. Enst., Ankara.
  15. Kılıç, Filiz (2010). Âşık Çelebi-Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ (İnceleme-Metin), İstanbul, İstanbul Araştırma Enstitüsü Yay. Koçu, R. Ekrem (1967).
  16. Türk Giyim Kuşam ve Süsleme Sözlüğü, Ankara, Sümerbank Kültür Yay. Kur‘an-ı Kerim Meâli (2010).
  17. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kaynak Eserler/36,Ankara.
  18. Kurtuluş, Meriç (2016). “Osmanlı’nın Meczûbları ve Mecnûnları:Erken Modern Dönemde Hastaneler ve Deliliğe Bakış”, Milli Folklor, S. 110, s. 100-113.
  19. Ocak, A. Yaşar (1983). Bektaşi Menakıbnâmelerinede İslam Öncesi İnanç Motifleri, İstanbul,
  20. Enderun Kitabevi.
  21. Özcan, Abdulkadir (1994). “Deli”, TDVİA, C.9, İstanbul, TDV. Yay. https://islamansiklopedisi.org.tr/deli--asker
  22. Solmaz, Süleyman (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu‘arâsı (İnceleme-Metin), Ankara, AKM. Yay. Sungurhan-Eyduran,