Journals / İslami İlimler Dergisi / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 2

HİKÂYENİN İZİNİ SÜRMEK: NASREDDİN HOCA ve MEVLÂNÂ'DAN HAMMURABİ YASALARINA METİNLERARASI BİR YOLCULUK

Pages
155–173
Publication Date
2019-11-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Klasik şerh metodu dışında kalan yapısalcı yaklaşım, hikâyelerdeki ortak unsurların tespitinde ve dolayısıyla hikâyelerin kökeninin araştırmasında kullanılabilecek bir analiz çeşididir ve Nasreddin Hoca fıkralarının kökenini tespite ya da Mesnevî’deki hikâyelerin mahiyetini anlamaya katkı sağlayabilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Nasreddin Hoca fıkraları üzerinden yapılan bilimsel çalışmalara sadece edebiyat sahasında değil; başka disiplinlerde de rastlanabilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Nasreddin Hoca’ya atfedilen fıkraların ayıklanarak gerçekten ona ait olanların ortaya çıkarılması, edebiyat araştırmacıları tarafından üzerinde tartışılagelen bir konudur.
💡
Conclusion & Impact:Klasik şerh metodu dışında kalan yapısalcı yaklaşım, hikâyelerdeki ortak unsurların tespitinde ve dolayısıyla hikâyelerin kökeninin araştırmasında kullanılabilecek bir analiz çeşididir ve Nasreddin Hoca fıkralarının kökenini tespite ya da Mesnevî’deki hikâyelerin mahiyetini anlamaya katkı sağlayabilir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Nasreddin Hoca · Mevlânâ · Şerh

Özet

Nasreddin Hoca fıkraları üzerinden yapılan bilimsel çalışmalara sadece edebiyat sahasında değil; başka disiplinlerde de rastlanabilmektedir. Ancak Nasreddin Hoca fıkrası olarak örnek gösterilen bir anlatı, başka bir hikâyenin dönüşerek Nasreddin Hoca adına bağlanmasıyla oluşmuş olabilir. Nasreddin Hoca’ya atfedilen fıkraların ayıklanarak gerçekten ona ait olanların ortaya çıkarılması, edebiyat araştırmacıları tarafından üzerinde tartışılagelen bir konudur. Bu makale, Mevlânâ’nın Mesnevî'sinde anlatılan bir hikâyenin Nasreddin Hoca fıkrasına dönüşmüş olabileceğini iddia ederek konuya yaklaşmaktadır. Söz konusu incelemede yararlanılan yapısalcı analiz yöntemi ise Mesnevî’deki hikâyenin kökenine dair beklenmedik ufuklar açmakta, söz konusu hikâyenin aslında Bakara Suresi’nde anlatılan Hz. Musa zamanındaki inek kesme hadisesinin bir tefsiri olduğu düşüncesine bizi ulaştırmaktadır. Klasik şerh metodu dışında kalan yapısalcı yaklaşım, hikâyelerdeki ortak unsurların tespitinde ve dolayısıyla hikâyelerin kökeninin araştırmasında kullanılabilecek bir analiz çeşididir ve Nasreddin Hoca fıkralarının kökenini tespite ya da Mesnevî’deki hikâyelerin mahiyetini anlamaya katkı sağlayabilir.

🔖

Cite This Article

ÖZAĞAÇ, M. (2019). HİKÂYENİN İZİNİ SÜRMEK: NASREDDİN HOCA ve MEVLÂNÂ'DAN HAMMURABİ YASALARINA METİNLERARASI BİR YOLCULUK. İslami İlimler Dergisi, Cilt: 14 - Sayı: 2, 155–173. https://ajindex.com/articles/675767

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. AKYURT, Ali. "Adaleti Kim Getirecek? Nasreddin Hoca mı, Şeyh Bedrettin mi?". Fayrap Popülist Edebiyat Dergisi. Sayı 53 (Temmuz 2012/07): s. 1-4.
  2. BAYAT, Asef. Ortadoğu'da Maduniyet: Toplumsal Hareketler ve Siyaset. derleme-çeviri: Özgür Gökmen-Seçil Deren. İstanbul: İletişim Yayınları, 2006.
  3. COOGAN, Michael D. (edit.). The New Oxford Annotated Bible: New Revised Standard Version With The Apocrypha. Fourth Edition. Oxford Univertity Press, 2010.
  4. DİLÇİN, Cem. Fuzulî'nin Şiiri Üzerine İncelemeler. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2010. Diyanet İşleri Başkanlığı / Kur'an-ı Kerim, "Bakara Suresi - 67-73. Ayet Tefsiri". erişim: 8 Kasım 2018. https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Bakara-suresi/74/67-73-ayet-tefsiri FERİDÜDDİN ATTÂR. Mantık al-Tayr. çev. Abdülbâki Gölpınarlı. 11. Baskı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018.
  5. FUAT, Memet (derleyen). Çocuklar için Nasreddin Hoca Fıkraları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018.
  6. FUAT, Memet (derleyen). Nasreddin Hoca Fıkraları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2016.
  7. GORDON, Cyrus H. "An Akkadian Parallel to Deuteronomy 21: 1FF". Revue d'Assyriologie et d'archéologie orientale, 33/1 (1936): 1-6.
  8. GÜLEÇ, İsmail. Nasreddin Hoca'nın Biri Bir Gün. Nasreddin Hoca Fıkralarının Tasavvufî Yorumu. 3. Baskı. İstanbul: İz Yayıncılık, 2018.
  9. GÜLLÜCE, Hüseyin. Kur'ân Tefsîri Açısından Mesnevî. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 1999.
  10. GÜLLÜCE, Hüseyin. "Mevlânâ, Mesnevî ve Kur'an". Diyanet İlmî Dergi 47/1, (Ocak-Şubat-Mart 2011): 75-88.
  11. HALICI, Feyzi (haz.). Şair Burhaneddin'in Nasreddin Hoca Fıkralarını Şerh Eden Eseri. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını, 2017.
  12. KAYIŞ, Nuri. "Nasreddin Hoca'ya Hırsızlık Yaptırdılar" Sonsöz Gazetesi. erişim: 14 Ekim 2017. https://sonsoz.com.tr/nasrettin-hocaya-hirsizlik-yaptirdilar/ Kubbealtı Lugatı, "düve" maddesi. erişim: 8 Kasım 2018. http://lugatim.com/s/düve
  13. KUT, Günay. "Nasreddin Hoca Hikâyeleri Yazmalarının Kolları Üzerine Bir Deneme". Acâibü'l-mahlûkât: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları II, İstanbul: Simurg Kitap, 2010.
  14. MACDONALD, Nathan. "The Hermeneutics and Genesis of the Red Cow Ritual". The Harvard Theological Review. 105/3 (July 2012): 351-371.
  15. MAGEE, Bryan. Karl Popper'in Bilim Felsefesi ve Siyaset Kuramı. çev. Mete Tunçay. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1982.
  16. MANAV, Faruk - Zabun, Beyhan. "Ortaöğretim Sosyoloji Öğretiminde Nasreddin Hoca Fıkralarından Yararlanma". Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Tur