SavedAdd your journal

Journals / Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi / 2017 / Sayı: 42

Erken Dönem İslam Tarihi’nde İlim Merkezleri ve Ulema Hareketliliğinin Tespiti Üzerine Metodolojik Bir Arayış: Nisbeler

M. Enes TOPGÜL
Pages
1–33
Publication Date
2017-08-21
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Nisbelerin bu tarz kullanımının imkanına dair metodolojik bir tartışmadan sonra, bir Sünni ve bir Şii hadis isnadında yer alan isimlerdeki nisbelerin analizi yapılarak erken Sünni ve Şii ilim merkezleri, ulema hareketliliğinin yönü ve güzergahları hakkında birtakım tespitlerde bulunulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Erken dönem İslami ilim merkezlerinin ve bu merkezler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, genelde İslami ilimler tarihindeki, özelde de hadis tarihindeki pek çok boşluğun giderilmesini sağlayacaktır.
📊
Key Findings & Data:Ancak, ulema hareketliliğinin mahiyeti, siyasi erkin davranışları ile farklı merkezlerin yükselişi ve düşüşü arasındaki ilişkileri incelemek için hangi kaynaklardan ne şekilde istifade edilebileceğine dair mevcut literatürde yaygın olarak takip edilen bir metot yoktur.
💡
Conclusion & Impact:Nisbelerin bu tarz kullanımının imkanına dair metodolojik bir tartışmadan sonra, bir Sünni ve bir Şii hadis isnadında yer alan isimlerdeki nisbelerin analizi yapılarak erken Sünni ve Şii ilim merkezleri, ulema hareketliliğinin yönü ve güzergahları hakkında birtakım tespitlerde bulunulmuştur.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Nisbe · İlim Merkezleri · Rıhle

Özet

Erken dönem İslami ilim merkezlerinin ve bu merkezler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, genelde İslami ilimler tarihindeki, özelde de hadis tarihindeki pek çok boşluğun giderilmesini sağlayacaktır. Ancak, ulema hareketliliğinin mahiyeti, siyasi erkin davranışları ile farklı merkezlerin yükselişi ve düşüşü arasındaki ilişkileri incelemek için hangi kaynaklardan ne şekilde istifade edilebileceğine dair mevcut literatürde yaygın olarak takip edilen bir metot yoktur. Bu makale ulema hakkında biyografik malumatı ihtiva eden târîh, tabakât ve ricâl türündeki eserlerde standart bir bilgi türü olarak kaydedilen ve ele alınan şahsın ailevi veya kabilevi durumunun yanı sıra; meslek, mezhep ve meşrebi hakkında da bilgi verebilen nisbelerin erken dönem İslami ilim merkezlerinin ve bunlar arasında ulema hareketlerinin mahiyeti ve yönünün tespitine dair bir araştırmaya veri sağlayabileceğini öne sürmektedir. Nisbelerin bu tarz kullanımının imkanına dair metodolojik bir tartışmadan sonra, bir Sünni ve bir Şii hadis isnadında yer alan isimlerdeki nisbelerin analizi yapılarak erken Sünni ve Şii ilim merkezleri, ulema hareketliliğinin yönü ve güzergahları hakkında birtakım tespitlerde bulunulmuştur.

🔖

Cite This Article

TOPGÜL, M. E. (2017). Erken Dönem İslam Tarihi’nde İlim Merkezleri ve Ulema Hareketliliğinin Tespiti Üzerine Metodolojik Bir Arayış: Nisbeler. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Sayı: 42, 1–33. https://ajindex.com/articles/657997

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Akcaoğlu, Faik. Nişabur’da Hadis Çalışmaları. İstanbul: Beka Yayınları, 2013.
  2. Asatryan, Mushegh. “Bankers and Politics: The Network of Shiʿi Moneychangers in Eighth-Ninth Century Kufa and their Role in the Shiʿi Community.” Journal of Persianate Studies 7 (2014): 1-21.
  3. Avcı, Casim. “Nisbe.” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA) 23: 142-44.
  4. Bulliet, Richard W. “A Quantitative Approach to Medieval Muslim Biographical Dictionaries.” Journal of Economic and Social History of the Orient 13/2 (1970): 195-211. –––. The Patricians of Nishapur: a Study in Medieval Islamic Social History. Cambridge: Harvard University, 1972.
  5. Cohen, Hayyim J. “The Economic Background and the Secular Occupations of Muslim Jurisprudence and Traditionalists in The Classical Period of Islam (Until the Middle of the 11th Century).” Journal of Economic and Social History of the Orient 13/1 (1970): 16-61.
  6. Demir, Habip. Horasan’da Şiilik. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2016. Deştî, Muhammed. “Târîh-i teşeyyu‘ der Nîşâbûr (ez âgâz tâ pâyân-ı karn-i çehârem hicrî) (I).” Târîh-i İslâm der âyine-i pejûheş 4 (1383 hş.): 83-90.
  7. Fehmi, Naim Zeki. Turuku’t-ticâreti’d-devliyye ve mahattatuhâ beyne’ş-şark ve’l-garb. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 1973.
  8. Haider, Najam. The Origins of the Shī‘a: Identity, Ritual, and Sacred Space in Eighth-Century Kūfah. Cambridge: Cambridge University Press, 2011.
  9. Hayes, Edmund. The Envoys of the Hidden Imam: Religious Institutions and the Politics of the Twelver Occultation Doctrine. Doktora Tezi, The University of Chicago, 2015.
  10. Hirschler, Konrad. The Written Word in the Medieval Arabic Lands: A Social and Cultural History of Reading Practices. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2012.
  11. İbn Havkal, Ebü’l-Kâsım Muhammed Nasîbî. Sûretü’l-arz. Leiden: E. J. Brill, 1938. İbnü’n-Nedîm, Muhammed b. İshak. el-Fihrist. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 1398/1978. Keşşî, Muhammed b. Ömer b. Abdülaziz. İhtiyâru Ma‘rifeti’r-ricâl. Haz. Hasan Mustafavi. Meşhed: Dânişgâh-ı Meşhed, 1348 hş./1969.
  12. Lucas, Scott C. Constructive Critics, Ḥadīth Literature, and the Articulation of Sunnī Islam: The Legacy of the Generation of Ibn Saʻd, Ibn Maʻīn, and Ibn Ḥanbal. Leiden-Boston: Brill, 2004. Makdisî, Muhammed b. Ahmed Beşşârî. Ahsenü’t-tekâsim fî ma‘rifeti’l-ekâlîm. Haz. M. J. De Goeje. Leiden: Brill, 1967. Mehdî Gulâmalî-Ahmed Gulâmalî. “Nakş-i Âsyâ-yı meyâne kohen der neşr-i hadîs-i şîa.” Ulûm-i hadîs 58 (1389 hş.): 174-203. Mervezî, Muhammed b. Nasr. Ta‘zîmü