Journals / Dil Araştırmaları / 2014 / Cilt: 14 - Sayı: 14

-mIs in Kazakh Turkish

Kazak Türkçesinde –mIs

Pages
35–54
Publication Date
2014-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

After the specifications on example sentences, by doing assessments on “-mIs”s meaning and place in syntax, its usage as both its gramatical shape and enclitic is demonstrated

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Shape of the –i verb with –miş affix is approached in point of usage and function in Turkish and Turkish dialects, its place in syntax is specified.
📊
Key Findings & Data:In articles indirectness and out of indirectness usages of affix, its being a marker for indirectness, its meaning in being evidence-based and usage as modal are established with examples, their meaning spread is researched as part of this changefulness.This language unit is almost never using with its “imiş” shape in Kazakh Turkish, we can see it usually as “-mIs”.
💡
Conclusion & Impact:After the specifications on example sentences, by doing assessments on “-mIs”s meaning and place in syntax, its usage as both its gramatical shape and enclitic is demonstrated
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kazak Türkçesi · -mIs · ek-fiil parçacığı

Abstract

Shape of the –i verb with –miş affix is approached in point of usage and function in Turkish and Turkish dialects, its place in syntax is specified. In articles indirectness and out of indirectness usages of affix, its being a marker for indirectness, its meaning in being evidence-based and usage as modal are established with examples, their meaning spread is researched as part of this changefulness.This language unit is almost never using with its “imiş” shape in Kazakh Turkish, we can see it usually as “-mIs”. In article, primarily, usage of “-mIs” in Kazakh Turkish, its examination in grmammers that belong to this dialect and its word type are approached.Usage of “-mIs”in Kazakh Turkish is parallel to usages in other dialects and subdialects that is approached in other articles but it has differences in point of its place, function and meaning spread in syntax.In article example sentences that includes “-mIs” are choosen from Kazakh literary texts, daily newspapers and magazines, “mIs” in this sentences is primarily evaluated according to its place of useage than approached according to its meaning. After the specifications on example sentences, by doing assessments on “-mIs”s meaning and place in syntax, its usage as both its gramatical shape and enclitic is demonstrated

Özet

“i-” fiilinin “-miş” eki almış şekli, yayımlanmış olan makalelerde Türkiye Türkçesi ve Türk lehçelerindeki kullanımı ve işlevleri bakımından ele alınmış, söz dizimindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Yazılarda ekin dolaylılık ve dolaylılık dışı kullanımları, dolaylılık işaretleyicisi oluşu, delile dayalılık açısından ifade ettiği anlam ve modal söz olarak kullanılabildiği konusu örneklerle tesbit edilmiş, bu değişkenlik çerçevesinde anlam yayılımları incelenmiştir. “İmiş”in cümlenin farklı yerlerinde kullanılabildiği, bunun da önemli veya yeni bilgiyi vurgulamak için yapıldığı da bu çalışmalarda belirtilen noktalardan biridir.Bu dil birimi, Kazak Türkçesinde “imis” şeklinde neredeyse hiç kullanılmamakta genellikle “–mIs” şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Yazıda öncelikle “–mIs”ın Kazak Türkçesindeki kullanımı, bu lehçeye ait gramerlerde nasıl ele alındığı ve hangi kelime çeşidine dâhil edildiği ele alınmıştır. “-mIs”ın Kazak Türkçesindeki kullanımı, yayımlanmış makalelerde ele alınan diğer lehçe ve ağızlardaki kullanımlarıyla kısmen benzerlik taşısa da söz dizimi içindeki yeri, işlevleri ve anlam yayılması bakımından farklılıklar göstermektedir. Yazıda Kazak edebî metinleri yanında günlük gazete ve dergilerden “-mIs”ın kullanıldığı örnek cümleler seçilmiş, bu cümlelerde “–mIs”, öncelikle kullanıldığı yere göre değerlendirilmiş, daha sonra da anlamına göre ele alınmıştır. Örnek cümleler üzerinde yapılan belirlemelerden sonra “-mIs”ın söz dizimi içindeki yeri ve işlevleri üzerinde değerlendirmeler yapılarak Kazak Türkçesinde hem gramatikalleşmiş şekliyle ek hem de enklitik (ek-edat) olarak kullanıldığı örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır

🔖

Cite This Article

BİRAY, N. (2014). -mIs in Kazakh Turkish. Dil Araştırmaları, Cilt: 14 - Sayı: 14, 35–54. https://ajindex.com/articles/648788

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (10)

  1. AXANOV, K; AYĞABILOV, A. (1989). Qazaq Tili-Morfologiya. Almatı. almaty-akshamy.kz/?p=395” AKSU-KOÇ, A., ÖGEL-Balaban, H. & ALP, I E. (2009). Evidentials and source knowledge in Turkish. In S. A. Fitneva & T. Matsui (Eds.), Evidentiality: A window into language and cognitive development, New Directions for Child and Adolescent Development, 125, San Francisco: Jossey-Bass, s. 13–28. AMANCOLOV,S.; ÄBİLQAYEV,A. (1991).
  2. Qazaq Tili-Sintaksis. Almatı. ARAT, Reşit Rahmeti (1951). Atabetü’l-Hakayık, İstanbul.
  3. BACANLI, Eyüp (2008). “Türkiye Türkçesindeki –miş Ekinin Dolaylılık ve Dolaylılık Dışı Kullanımlarında Zamansal Atıf”, bilig 44/Kış, s. 1-24.
  4. BANGUOĞLU, Tahsin (1990).
  5. Türkçenin Grameri, TDK Yay., Ankara, s.474. BARUTÇU ÖZÖNDER, F. Sema (2001). “Türkçe Enklitik Edatlar Üzerine: çI / çU”, Kök Araştırmalar. Cilt III, sayı: 2, Güz, s. 75–86.
  6. BİRAY Nergis (2008). “Kazak Türkçesinde Sınırlandırma İşlevli Dil Birlikleri Üzerine gana, qana, tek, -aq”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, c.5, s. 4 (Aralık), s.48–83. ____________ (2009). “Kazak Türkçesinde Modal Söz (Kelimenin Dokuzuncu Türü mü?)”, Turkish Studies, Volume 4/3 Sring, s.338–361. _____________ (2012). “Kazak Türkçesinde Enklitikler”, Prof. Dr. Leyla KARAHAN Armağanı, Akçağ Yayınları, Ankara. (yayım aşamasında) _____________ (2013) “Kazak Türkçesinde Ne Kelimesi ve İşlevleri”, Turkish Studies, Volume 8/9 Summer, s. 207-216.
  7. BRENDEMOEN, B. (1997). “Some remarks on the -mIş past in the Eastern Black Sea coast dialects”, Turkic Languages 1,161-183.
  8. CLAUSON, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of Pree-Thirteenth-Century Turkish, Oxford. CRYSTAL, David (1994). A Dictionary of Linguistics and Phonetics, Blackwell, Oxford. CSATÓ, É. Á. (2000). “Turkish MIŞ- and IMIŞ-items. Dimensions of a functional analysis”, In: Johanson, L. & Utas, B. (eds.) Evidentials. Turkic, Iranian and neighbouring languages. (Empirical Approaches to Language Typology 24.) Berlin & New York: Mouton de Gruyter. 29-43.
  9. ÇAĞATAY, Saadet (1962). “Kazak Lehçesinde Bazı Tekitler”, Türk Lehçeleri Üzerine Denemeler, s. 168-175. _________________ (1978). “Türkçede ki DEMİR, Nurettin (2009). “Kıbrıs Ağızlarında imiş Hakkında”, bilig 23/Güz, 129-139 [Yeni baskı: 2009. Kıbrıs Ağızlarında imiş Hakkında”. Kıbrıs Konuşuyor. Kıbrıs Ağzı Üzerine İncelemeler. Yay. Haz. Rıdvan Öztürk. İstanbul: Kesit: 109-122.
  10. DEMİR, Nurettin (2012). “Türkçede Evidensiyel”, bilig 62/Yaz, s.97-118. http://turkoloji.cu.edu.tr/DILBILIM/nurettin_demir_kibris_imis.pd