Journals / Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2005 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Orta Asya'da Uyanan Milletçiliğin Sebepleri ve Sonuçları

Pages
37–58
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Reformlar ulusal topluluklar üzerinde zorla bastırılan ve dayatılan yönetimlere karşı çıkmayı kolaylaştırdığı gibi, Cumhuriyetlerin ve ulusal grupların aralarında gizlenen düşmanlıkları da su yüzüne çıkarmış oldu. 1989'da Baltıklarda başlayan bağımsızlık hareketlerinden etkilenen Orta Asya Cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlık talepleri, Sovyetler Birliği'nin tüm bölgelerinde fırtına gibi esmeye başlayınca "Birliğin" korunmasını da zorlaştırmıştır. 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla birlikte, 1990-1991 yılında Baltık ülkelerinin Birlikten tamamen ayrıldıklarını ilan etmelerinin ardından, siyasal iktidarın zayıfladığı bu çalkantılı dönemde Cumhuriyetler de önce ulusal egemenliklerini, daha sonra da bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sovyet Anayasası, Cumhuriyetlerde ve özerk bölgelerde (Karabağ, Moldovya, vb) ulusal örgütlenmelerin önünde bir engel olduğu gibi, ekonomik gelişmelerini de Merkezi Planlama tarafından belirliyordu.
📊
Key Findings & Data:Glasnost ile uygulamaya konulan demokratikleşme rüzgarları Baltıklardan sonra Orta Asya Cumhuriyetlerini, bu bölgedeki tüm ulusal ve etnik grupları da etkilemiştir.
💡
Conclusion & Impact:Reformlar ulusal topluluklar üzerinde zorla bastırılan ve dayatılan yönetimlere karşı çıkmayı kolaylaştırdığı gibi, Cumhuriyetlerin ve ulusal grupların aralarında gizlenen düşmanlıkları da su yüzüne çıkarmış oldu. 1989'da Baltıklarda başlayan bağımsızlık hareketlerinden etkilenen Orta Asya Cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlık talepleri, Sovyetler Birliği'nin tüm bölgelerinde fırtına gibi esmeye başlayınca "Birliğin" korunmasını da zorlaştırmıştır. 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla birlikte, 1990-1991 yılında Baltık ülkelerinin Birlikten tamamen ayrıldıklarını ilan etmelerinin ardından, siyasal iktidarın zayıfladığı bu çalkantılı dönemde Cumhuriyetler de önce ulusal egemenliklerini, daha sonra da bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Sovyet Anayasası, Cumhuriyetlerde ve özerk bölgelerde (Karabağ, Moldovya, vb) ulusal örgütlenmelerin önünde bir engel olduğu gibi, ekonomik gelişmelerini de Merkezi Planlama tarafından belirliyordu. Glasnost ile uygulamaya konulan demokratikleşme rüzgarları Baltıklardan sonra Orta Asya Cumhuriyetlerini, bu bölgedeki tüm ulusal ve etnik grupları da etkilemiştir. Reformlar ulusal topluluklar üzerinde zorla bastırılan ve dayatılan yönetimlere karşı çıkmayı kolaylaştırdığı gibi, Cumhuriyetlerin ve ulusal grupların aralarında gizlenen düşmanlıkları da su yüzüne çıkarmış oldu. 1989'da Baltıklarda başlayan bağımsızlık hareketlerinden etkilenen Orta Asya Cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlık talepleri, Sovyetler Birliği'nin tüm bölgelerinde fırtına gibi esmeye başlayınca "Birliğin" korunmasını da zorlaştırmıştır. 1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla birlikte, 1990-1991 yılında Baltık ülkelerinin Birlikten tamamen ayrıldıklarını ilan etmelerinin ardından, siyasal iktidarın zayıfladığı bu çalkantılı dönemde Cumhuriyetler de önce ulusal egemenliklerini, daha sonra da bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir.

🔖

Cite This Article

İRGE, N. F. (2022). Orta Asya'da Uyanan Milletçiliğin Sebepleri ve Sonuçları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 1, 37–58. https://ajindex.com/articles/598824

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. ANDERSON, Perry; Batı'da Sol Düşünce, Çev. B. Aksoy, Birikim Y., İstanbul 1982.
  2. ATAÖV, Türkkaya; Gerçek Reagan ve ABD, Cumhuriyet, 8 Temmuz 2004.
  3. ATEŞ, Toktamış; Demokrasi Kavram - Tarihi Süreç - İlkeler, Eser Matbaası, İstanbul 1976.
  4. ATEŞ, Toktamış; Düşünce Parlamentosu, Çağdaş Y., İst. Mayıs 1995.
  5. ATEŞ, Toktamış; Utanç Yüzyıl, Altın K., İstanbul 1999,.
  6. ATEŞ, Toktamış (Derleyen); Kartal'ın Kanat Sesleri ABD Dış Politikasında Yeni Yönelimler ve Dünya, Ümit Y., Ankara 2004.
  7. BERGER, John; "Au Sein Du Chaos Le Plus Tyrannique - Où sommes-nous" Le Monde Diplomatique, Şubat 2003.
  8. BREZEZINSKI, Zbigniev; Büyük Satranç Tahtası, Çev. T. Dikbaş - E. Kocabıyık, Sabah Y., İstanbul, 1998.
  9. CAMILLERI, Joseph; "Günümüzde Dünya Krizi ve Gelişimi Siyasal Aygıt", Dünya Ekonomisi ve Siyasal Yapılar, Çev. F. Boratav, Belge Y., İstanbul 1983.
  10. CHOMSKY, Noam; "Cette Amérique Qui N'Apprend Rien", Le Monde, 22 Kasım 2001.
  11. CHOMSKY, Noam; Dünya Ekonomisi Eskisi Yenisi, Çev. A. Çakıroğlu - T. Birkan, Metis Y., İstanbul 2000.
  12. COMMAGER, H. Steele - NEVINS, Allan; Amerika Birleşik Devletleri Tarihi, Çev. H. İhalak, Varlık Y., İstanbul.
  13. COPLESTON, Frederick; Berkeley-Hume Felsefe Tarihi, Cilt 5, Çağdaş Felsefe, Çev. A. Yardımlı, İdea-İstanbul 1998.
  14. COPLESTON, Frederick; Hobbes-Locke Felsefe Tarihi Cilt 5, Çağdaş Felsefe, Çev. A. Yardımlı, İdea-İstanbul 1998.
  15. ÇAM, Esat; Devlet sistemleri, Der Y., İstanbul 1997.
  16. ÇAM, Esat; Siyaset Bilimine Giriş, Der Y., İstanbul 1990.
  17. DUVERGER, Maurice; Politikaya Giriş, Çev. S. Tiryakioğlu, Varlık Y., İstanbul, Nisan 1978.
  18. FRENCH, Hilary; "Küresel Yönetişimi Yeniden Yapılandırmak", Dünyanın Durumu 2002,
  19. Özel Dünya Zirvesi Bankası, World Watch Enst. Raporu, Tema Vakfı Y. FUKUYAMA, Francis; Tarihin Sonu ve Son İnsan Çev. Z. Dicleli Simavi Y., Deneme - İnceleme Dizisi. GALBRAITH, John Kenneth; Ekonomi Kimden Yana, Çev. B. Çorakçı - N. Himmetoğlu, Altın Kitaplar Y., İstanbul Mart 1988.
  20. HOBBES, Thomas; Leviathan; Çev. S. Lim,YKY, İstanbul Şubat 2004, 4. Baskı.
  21. HOLLYDAY, Fred; Yeni Soğuk Savaş Sovyet - ABD İlişkileri, Çev. İ. Özünlü, Belge Y., İstanbul Kasım 1985.
  22. KAZGAN, Gülten; Ekonomide Dışa Açık Büyüme, Altın Kitaplar Y., İstanbul Nisan 1985.
  23. KAZGAN, Gülten; Yeni Ekonomik Düzende Türkiye'nin Yeri, Altın Kitaplar, İstanbul Ağustos 1994.
  24. LANUS, Juan Archibaldo; Un Monde Sans Rivage, Etat, Nation et Globalisation, Economica, Paris 1997.
  25. MAGDOFF, Harry; "Uluslararası Sıkıntı ve Üçüncü Dünya", Dünya Ekonomisi Bunalım ve Siyasal Yapılar, Çev. G. Türk, Belge Y., İ