Journals / Karadeniz Araştırmaları / 2021 / Cilt: 18 - Sayı: 72

18. YÜZYILDA GÜRCİSTAN’DA DERLENEN GÜRCÜCE-TÜRKÇE OKUMA KİTABI

Pages
1117–1131
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Makalenin bulguları Türkçe-Gürcüce ilişkilerine ve Gürcistan’da Türkçe öğretim tarihine ışık tutacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Gürcistan’ın Türk dünyası ile ilişkileri kadim dönemlere dayanmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Gürcü ve yabancı kaynaklara göre, Türkçe Gürcistan’da miladî 6. yüzyılda konuşulmaktaydı.
💡
Conclusion & Impact:Makalenin bulguları Türkçe-Gürcüce ilişkilerine ve Gürcistan’da Türkçe öğretim tarihine ışık tutacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gürcistan’da Türkçe Öğretimi · Türk Dili Tarihi · Gürcü Alfabeli Türkçe Metinler

Özet

Gürcistan’ın Türk dünyası ile ilişkileri kadim dönemlere dayanmaktadır. Asırlar boyunca süren ilişkiler Türk dilinin ve kültürünün Gürcistan’da öğrenilmesini ve tanınmasını da doğurmuştur. Gürcü ve yabancı kaynaklara göre, Türkçe Gürcistan’da miladî 6. yüzyılda konuşulmaktaydı. Gürcistan’da yabancı dil olarak Türkçenin ilk kez hangi yüzyılda ve hangi kaynaklar aracılığıyla öğretildiği hâlâ merak konusudur. Bu makale Gürcistan’da yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ilk ders kitabı olma özelliği taşıyan, 18. yüzyılda Gürcistan’da derlenen Gürcüce-Türkçe Okuma Kitabı adlı el yazmasının tanıtımını ve kitaptaki bazı fonetik, leksikolojik olguların Gürcücede hangi göstergeler ve yapılarla karşılandıklarını incelemektedir. El yazmasının incelenmesinde karşılaştırmalı, tarihî dilbilim metodu kullanılmıştır. Söz konusu metottan hareketle el yazmasında geçen şahıs, yer ve leksikolojik birimler tanımlanmıştır. El yazmasındaki Yunanca mektuptan hareketle eserin [Güney] Kıbrıs’tan Gürcistan’a gelip dünyanın en büyük ikinci mağara şehri olan Vardzia’ya yerleşen ve yaşamını burada sürdüren din görevlisi İoakime Protosingelos’un yazmış olabileceği sonucuna varılmıştır. Gürcüce Mkhedruli alfabesi ile yazılan eserin 1780-1790 yılları arasında kaleme alındığı saptanmıştır. Eserdeki Türkçe kelimeler Gürcüceye çevrilirken hangi fonetik kaidelerden hareket edilmiş olabileceği üzerine de varsayımlarda bulunulmuştur. Makalenin bulguları Türkçe-Gürcüce ilişkilerine ve Gürcistan’da Türkçe öğretim tarihine ışık tutacaktır.

🔖

Cite This Article

CİKİA, S., ÜSTÜNYER, İ. (2022). 18. YÜZYILDA GÜRCİSTAN’DA DERLENEN GÜRCÜCE-TÜRKÇE OKUMA KİTABI. Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 18 - Sayı: 72, 1117–1131. https://ajindex.com/articles/570149

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (6)

  1. Ahmed Vefik Paşa (1356). Lehce-i Osmani. Dersaadet: Mahmut Bey Matbaası. BAGRATIONI, V. (1941). Gürcistan Krallığın Tasviri. (hzl. T. Lomouri-N. Berdzenişvili).Tiflis: Tiflis Devlet Üniversitesi Yayınları.
  2. BAKRADZE, D. (1875). Eski Hristiyan El Yazmalarında Kafkasya. Tiflis: B.İ. BAKRADZE, D. (1878). Guria ve Açara Bölgelerine Arkeolojik Gezi. S. Petersburg: İmparatorluk Bilimler Akademisi. CAFEROĞLU, A. (1942). Doğu İllerimizin Ağızlarından Toplamalar. İstanbul:
  3. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. DMITRIYEV, N. (1928). “Osmanlı Lehçebilim Malzemeleri: Karamanlı Dilinin Fonetik Yapısı”. Doğubilim Uzmanlarınn Notları. Moskova: Sovyet Bilimler Akademisi. DMITRIYEV, N. (?). “Azerbaidshanschanische Lieder in Armenischer Transkription”.WZKM. XLI: 127-128.
  5. DMITRIYEV, N. K. (1933). “Gagausische Lautlehre III”. Archiv Orientalni. V/1: 78-80.
  6. Dzveli Saqartvelo-III (1914). (ed. E. Takaişvili). Tiflis: Spiridon Loberidze’nin Elektrikli Matbaası.