ZONGULDAK TAŞKÖMÜRÜ HAVZASI KÖMÜR ÇEVRE KAYAÇLARININ DEFORMASYON MODÜLÜNÜN ANALITIK OLARAK BELIRLENMESI

Özet

Uzunayak madenciliginde kömür çevre kayaçlarının deformasyon modülü, yalancı tavan katılıgının kestirilmesi ve yalancı tavanın yükler altındaki davranıçı hakkında önemli bilgiler vermesi sebebiyle oldukça önemli bir büyüklük olarak kabul edilmektedir. Yeraltından uygun kaya numunelerin alınmasının zor olması ve statik elastik sabitler deney düzeneginin genellikle kömür içletmelerinde bulunmaması sebebiyle kömür çevre kayaçlarının deformasyon modülü yapılması kolay, tekrarlanabilirligi yüksek ve ekonomik kaya mekanigi deneyleri ile kestirilebilir. Bu çalıçmada Zonguldak Taçkömürü Havzası’ndaki kömür çevre kayaçlarının deformasyon modülünün analitik olarak kestirilmesi için kömür çevre kayaçlarının porozitesi ve tek eksenli basınç dayanımı gibi elde edilmesi nis- peten kolay deney verilerinden yararlanılmıçtır. Böylece deney verilerinin en küçük kareler yöntemi ile irdelenmesi sonucunda birkaç görgül bagıntı önerilmiçtir. Önerilen görgül bagıntılardan elde edilen deformasyon modülü degerleri laboratuvar çalıçmalarından elde edilen deneysel veriler ile karçılaçtırılmıç ve ortaya çıkan sonuçlar tartıçılmıçtır. Önerilen görgül bagıntıların uygunlugu ise ki kare (x2) uygunluk testi ile irdelenmiçtir. Ki kare testlerine göre tek degiçken içeren görgül bagıntıların geçerli olmadıgı buna karçın iki degiçkenli görgül bagıntının G = 0,9 mertebe- sinde geçerli oldugu görülmüçtür. Ayrıca ilgili mühendislerin pratik olarak kullanması için kömür çevre kayaçlarının deformasyon modülünü kestirmeyi amaçlayan bir yüzey modeli geliçtirilmiçtir. Sonuç olarak, kömür çevre kayaç- larının deformasyon modülünün iki degiçkenli görgül bagıntı ile yeterli güvenilirlikte kestirilebilecegi görülmüçtür.