Journals / Geosound / 2003 / Cilt: 0 - Sayı: 42

Geochemical characteristics of the Mesozoic volcanics in Central Western Taurus mountains

Orta-Batı Toroslardaki Mesozoik volkaniklerinin jeokimyasal özellikleri

Journal
Geosound
Pages
123–138
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In east Mediterrenian , volcanics of FeIe, Akseki and Antalya were formed as a result of rifting in Late Triassic and Jura, and then environment changed to an island arc in Upper Cretaceous which led to the formation of the Alanözü volcanics .

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Present study aims to determine and evaluate geochemical characteristics of the volcanics of Fele(Isparta), Akseki (Antalya), Kumluca (Antalya) and Alanözü, (Karaman) areas, central-western Taurus mountains.Of volcanics, Fele and Akseki are in composition of basalts, Kumluca are of basalt/ trachyte/ nephelinite, rhyodacite-dacite and rhyolite, and Alanözü are of basalt, andésite, trachyandesite and rhyolite.
📊
Key Findings & Data:The volcanics are mostly tholeiitic in composition and generally contain high large ion litophile elements (LILE), Ti02 and P2O5 and low-normal high-field strength elements (HFSE).
💡
Conclusion & Impact:In east Mediterrenian , volcanics of FeIe, Akseki and Antalya were formed as a result of rifting in Late Triassic and Jura, and then environment changed to an island arc in Upper Cretaceous which led to the formation of the Alanözü volcanics .
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Present study aims to determine and evaluate geochemical characteristics of the volcanics of Fele(Isparta), Akseki (Antalya), Kumluca (Antalya) and Alanözü, (Karaman) areas, central-western Taurus mountains.Of volcanics, Fele and Akseki are in composition of basalts, Kumluca are of basalt/ trachyte/ nephelinite, rhyodacite-dacite and rhyolite, and Alanözü are of basalt, andésite, trachyandesite and rhyolite. Spilitisation is common alteration type, inducing partly mobilisation in alkaline elements ,particularly in Alanözü volcanics. The volcanics are mostly tholeiitic in composition and generally contain high large ion litophile elements (LILE), Ti02 and P2O5 and low-normal high-field strength elements (HFSE). Enrichment of the Rb, Ba, Th and K in volcanics of FeIe, Akseki and Antalya, which were formed within plate setting is possibly related with rifting situated over subduction zone or partial melting of litospheric mantle or lower crust affected from former (Hersinian?) subduction. Alanözü samples formed in an island-arc environment have high HFSEI/LILE ratio, possibly reflecting melt or fluids derived from subducting plate , or pelagic sediments (organic, carbonate, or clayish). High K20/P205 ratio (> 25) in the samples, which shows no effect of apatite fractionation, indicates crustal contamination. However, high Sr/Ce (8.2) and Ba/La (128.4), not in agreement with this suggestion , reflects enrichment of the mantle source by gaseous fluids derived from the wedge. All volcanics were subsequently undergone fractionation of olivine, pyroxene, and spinel riched in Cr. In east Mediterrenian , volcanics of FeIe, Akseki and Antalya were formed as a result of rifting in Late Triassic and Jura, and then environment changed to an island arc in Upper Cretaceous which led to the formation of the Alanözü volcanics .

Özet

Orta-Batı taraşlarda yer alan FeIe (Isparta), Akseki (Antalya), Kumluca (Antalya) ve Alanözü (Karaman) yöresindeki volkaniklerin jeokimyasal karakterlerinin ortaya çıkarılması ve değerlendirilmesi çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Volkaniklerden FeIe ve Akseki yöresindekiler bazalt, Kumlucadakiler bazalt/trakit/ nefelinit, bazalt, andezit, riyodasit-dasit ve riyolit; ve Alanözündekiler ise, bazalt, andezit, trakiandezit ve riyolit bileşimine sahiptirler. Spilitleşme yaygın alterasyon türü olup, yer yer alkalilerde, özelliklerde Alanözü'örneklerinde kısmen hareketliliğe yol açmıştır. Toleyitik özelliğin hakim olduğu volkanikler genel olarak aşın miktarda iri katyonlu elementler (LILE), (Rb $sim$257, Ba $sim$913 ), TiO2 ve P2O5 ile düşük-normal miktarda kalıcılığı yüksek elementler (HFSE) içermektedirler. Levha içinde oluşan FeIe, Akseki ve Antalya volkaniklerinin Rb, Ba, Th ve K'ca zenginleşmesi muhtemelen açılmanın dalma-batma zonunun üzerinde yer alması veya önceki (Hersiniyen?) dalma-batma olayında etkilenen litosferik manto veya alt kabuğun kısmi ergimesi ile ilişkilidir. Ada yayı ortamında oluşan Alanözü örneklerindeki yüksek HFSE/LILE oranı muhtemelen levhanın dalması ile bazaltik kabuktan türeyen eriyik veya sıvı ile, veya pelajik (organik, karbonat, veya kilce zengin) kırıntılı sedimentler yansıtmaktadır. Apatit farklılaşmasının gerçekleşmediği örneklerdeki K2O/P2O5 oranının > 25 olması kabuk kirlenmesine işaret etmekledir. Ancak yüksek Sr/Ce (8.2) ve Ba/La (128.4) değerleri bu öneri ile çelişmekte olup manto haznesinin kamadan türeyen gazlı sıvılarla zenginleşmesi ile oluşumunu yansıtmaktadır. Tüm volkanikler ileri derecelerde olivin, piroksen ve Cr'ca zengin spinel farklılaşmasına uğramışlardır. Doğu Akdeniz'de Geç Triyas ve Jura'da devam eden açılma sonucunda FeIe, Akseki ve Antalya volkanikleri, ortamın daha sonra değişerek ada yayına dönüşmesiyle de Alanözü örnekleri gelişmiştir.

🔖

Cite This Article

KANSUN, G., KOÇAK, K., BAŞ, H., IŞIK, F. (2022). Geochemical characteristics of the Mesozoic volcanics in Central Western Taurus mountains. Geosound, Cilt: 0 - Sayı: 42, 123–138. https://ajindex.com/articles/524936

References (9)

  1. Ayhan, A., 2001, Stratiform barite deposits between Şarkikaraağaç (İsparta) and Hüyük (Konya) in Sultandağı region, Turkey; Chemi. Erde,61, 54-66.
  2. Baş, H., Ayhan, A. ve Atabey, E., 1986, Ulukışla-Çamardı (Niğde) Volkanitlerinin Bazı Petrolojik Ve Jeokimyasal Özellikleri, Jeoloji Mühendisliği Dergisi,, 26,26 - 34, Baş, H., Koçak, K. Ve Poyraz, N., 1999, Ulukışla (Niğde) Volkaniklerinin Mineralojik Özellikleri, Yerbilimleri Dergisi,, 34,137 -150 Blumenthal, M., 1963, Le systeme structural du Taurus Sud Anatolien: Livre a la Memorire P., Fallot, 11, 611-662.
  3. Cox, K.G., Bell, J.D ve Pankhurst, R.J., 1979,
  4. The interpretation of igneous rocks, George Allen & Unwin ltd., London, 450s. Dixon, J.E. and Robertson, A.H.F. 1993, Arc signatures in Mediterranean Triassic rift basalts: a lithosphere-hosted inheritance from Hercynian subduction. Terra Abstr. 5, s. 424. Ekmekçi, E. Toker, V. ve Erdoğan, K., 1999, Dumanlı formasyonunun (Akseki doğusu) planktik Foraminifera biyostratigrafisi ve Kampaniyen-Maastrihtihtiyen' in değişen sınırı, Orta Toroslar-Türkiye, Yerbilimleri, 21, 17-31. Eren, 1990, Engilli (Akşehir) Ve Bağkonak (Yalvaç) Köyleri Arasında Sultandağları Masifi'nin tektonik Özellikleri, Türkiye Jeoloji Bülteni, 33, 1, 39-49.
  5. Frey j F.A., Green, D.H. ve Roy, S.D., 1978, Integrated models of basalts pedogenesis: a study of quartz tholeiites to olivine melilites from southeatern Australia utilizing geochemical and experimental petrological data, J.Pet., 19, 463-513.
  6. Gill, J. B., 1981. Orogenic andesites and Plate tectonics. Springer-Verlag, New York, 358pp. Gökdeniz, S., 1981, Recherces Geologiques dans les Taurides Occidentals Centre Karaman et Ermenek Turquie. Les series a iTuffites Vertesi Triassiques Stratigraphie Codre Structural Mineralogies Elements de Geochimie; Orsay Uni. de Paris-ud centre Dıorsay, Doktora tezi, 202 s., Fransa. Harker, A., 1909, The natural history of igneous rocks. New York: MacMillan. Haw.kesworth, C.J., Gallagher, K., Hergt, J.M. ve McDermott, F., 1993, Mantle and slab contributions in arc magmas. Annu. Rev. Earth Planet. Sci., 21,175-204.
  7. Koçak, K., Döyen, A., Söğüt, A.R., Zedef, V., Işık, F.ve Özkan, A.,M., 2001, Tefenni-Yeşilova (Burdur) arasındaki diyabaz dayklarının jeokimyasal özellikleri, Yerbilimleri (Geosound), 38, 81-92.
  8. Koçyiğit, A., 1976, Karaman-ermenek (Konya) bölgesindeki ofiyolitli melanj ve diğer oluşuklar, T. J.K.Bült., 19,103-116.
  9. Koçyiğit, A., 1983, Tectono-stratigraphic characteristics of Hoyraıı Lake regio