Journals / Geosound / 2005 / Cilt: 0 - Sayı: 47

Geological, mineralogical and geochemical features of the Anayatak (Maden - Elazığ) copper mineralization

Anayatak (Maden- Elazığ) bakır cevherleşmesinin jeolojik, minerolojik ve jeokimyasal özellikleri

Journal
Geosound
Pages
63–90
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Zr/Y - Ti/y and Ti - Cr plots of ore bearing diabases show close resemblance with those of Cyprus type ore bearing island arc and marginal basins.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Anayatak is placed 1 km SE of Maden (Elazığ) town center.
📊
Key Findings & Data:Two groups of lithologies make up the rocks of Anayatak.
💡
Conclusion & Impact:Zr/Y - Ti/y and Ti - Cr plots of ore bearing diabases show close resemblance with those of Cyprus type ore bearing island arc and marginal basins.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Anayatak is placed 1 km SE of Maden (Elazığ) town center. Two groups of lithologies make up the rocks of Anayatak. These are Jurassic - Lower Cretaceous Guleman Group and Middle Eocene aged Maden Complex. The Guleman Ophiolites represented by serpentinite and gabbro and Maden Complex by diabase and carbonate mudstone. Anayatak ores occur as lensoid bodies in diabases of the Maden Complex and show zoning as (from top to bottom); massive, stockwork - disseminated, disseminated and magnetite ores. The sole economic Cu mineral of the Anay&tak mineralizations is chalcopyrite, other ore minerals are; pyrite, magnetite, pyrrhotite, chromite, hematite, pentlandite, cubanite, marcasite, sphalerite and limonite. The grainshapes vary between euhedral to unhedral. The ore minerals exhebite several textures; cataclastic, bird eye, mosaic, replacement, colloidal and colloform. Geochemistry on diabases of the ore bearing Maden Complex indicate that the diabases are oftholeiitic nature. Relationships with basic volcanics, the location of the ore bodies, mineral paragenesis and textural nature of the ores point to Cyprus type massive sulphide origin for the deposits. Zr/Y - Ti/y and Ti - Cr plots of ore bearing diabases show close resemblance with those of Cyprus type ore bearing island arc and marginal basins.

Özet

Maden (Elazığ) ilçe merkezinin yaklaşık 1 km güneybatısında bulunan Anayatak çevresinde, Jura - Alt Kretase yaşlı Guleman Grubu ve Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı yüzeylemektedir. Guleman Grubu serpantinit ve gabrolarla, Maden Karmaşığı ise diyabaz ve karbonatlı çamurtaşlarıyla temsil edilmektedir. Anayatak cevherleşmesi, Maden Karmaşığı'na ait diyabazların içerisinde mercekler şeklinde gelişmiş ve üstten itibaren masif, ağsı - saçınımlı ve saçınımlı cevher, en altta ise manyetit kütlesinden oluşmaktadır. Anayatak cevherleşmesinde ekonomik olarak yararlanılan bakır taşıyıcı tek mineral kalkopirittir. Kalkopirite değişik oranlarda pirit, manyetit, pirrotin, kromit, hematit, pentlandit, kübanit, markazit, sfalerit ve limonit eşlik etmektedir. Özşekilliden özşekilsize kadar değişen cevher minerallerinde kataklastik, kuş gözü, mozaik, ornatma, kolloidal ve kolloform gibi farklı doku türleri izlenmektedir. Cevherleşmeyi içerisinde bulunduran Maden Karmaşığı'na ait diyabazlarda yapılan jeokimyasal çalışmalar, bunların toleyitik karakterli bir ada yayı ürünü olduğunu göstermektedir. Bazik volkanitlerle ilişkili Anayatak cevherleşmesinin, volkanitlerin içerisindeki konumlan, mineral parajenezi ve dokusal özellikleri bu yatağın; Kıbrıs Tipi bir masif sülfid yatağı olabileceğini göstermektedir. Anayatak cevherleşmesinin içerisinde geliştiği diyabaz bileşimli bazik volkanik kayaçların, Zr/Y - Ti/y ve Ti - Cr dağılımları, Kıbrıs Tipi masif sülfid yataklarının oluştuğu ada yayı veya ilişkili kenar çanak ortamlarını vermektedir.

🔖

Cite This Article

ÇELİK, S., ALTUNBEY, M. (2022). Geological, mineralogical and geochemical features of the Anayatak (Maden - Elazığ) copper mineralization. Geosound, Cilt: 0 - Sayı: 47, 63–90. https://ajindex.com/articles/524877

References (11)

  1. Aktaş, G., and Robertson, A.H.F., 1984.
  2. The Maden Complex, SE Turkey: evolution of a Neotethyan active margin. In: The Geological Evolution of the Eastern Mediterranean, J. E. Dixon and A.H.F. Robertson (Eds.): Geological Society of London Special Publication, Edinburgh, 17,375-402.
  3. Altunbey, M. ve Sağıroğlu, A., 1995. Koçkale - Elazığ manganez cevherleşmelerinin özellikleri ve kökeni. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 117, 139-148.
  4. Bal, D. ve Çelebi, H., 2000. Ergani -Maden ve Madenköy - Siirt bakır yatakları Cu, Zn ve S elementlerinin istatistiksel analizlerle karşılaştırılması. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12 (1), 155-165.
  5. Bamba, T., 1976. Güneydoğu Anadolu Ergani - Maden Bölgesi ofiyolit ve ilgili bakır yatağı. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 86, 35-49.
  6. Bamba, T. ve Tin, A., 1972. Ergani Maden bölgesinin bakır yatakları, Güneydoğu Türkiye. Maden Tetkik ve Arama Rapor No: 4968, 17 s (yayımlanmamış). Bannert, V., 1986. Der Grubenbetried des Kupferwerkes Ergani der Ergani Bakır İşletmeleri Müessesesi in Maden, Provinz Elazığ (Türkiei). Erzmetall 39 (1), 45-48.
  7. Bingöl, A.F., 1986a. New findings on the structural setting of the chromites in the Guleman ophiolitic massive (Eastern Taurus). Jour. Fırat Üniv. Sci. and Tech. 1 (1), 37-46.
  8. Bingöl, A.F., 1986b. Petrographic and petrologique characteristics of the Guleman Ophiolite (Eastern Taurus -Turkey). Geosound I Yerbilimcinin Sesi, 13 (14), 41-57.
  9. Bochert, H., 1952. Ergani bakır cevher yataklarında yapılan jeolojik tatbikata ait rapor. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Rapor No: 2083, 22 s (yayımlanmamış). Çağatay, A., 1977. Güneydoğu Anadolu bakır yatak ve zuhurlarının jeolojik -mineralojik etüdü sonunda elde edilen jenetik bulgular. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 89, 46-69.
  10. Çelebi, H. ve Peker, İ., 1994. Ergani -Maden (Elazığ) bakır yatağı cevherlerinin Bi, La, Ce, Th ve U eser elementleri. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 37 (2), 149-154.
  11. Çelik, N., 1997. Ergani - Maden (Elazığ) bakır yatağında 1991 sondaj programına göre rezerv hesaplaması ve ekonomik irdelenmesi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, Yüksek Lisans Tezi, 114 s (yayımlanmamış). Edwards, R. and Atkinson, K., 1986. Ore deposit geology. Chapman and Hall, London, 466 pp. Erdem, E., 1987. Elazığ Kartaldere Gölardı (Hazar Gölü KD'su) yöresi magmatik kayaçların petrografik incelenmesi. Fırat Üniversitesi Feri Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, Yüksek Lisans Tezi, 72 s (yayımlanmamış). Erdem, E., Beyarslan, M.