Journals / Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (. Ahi Evran Üniv. Kırşehir Eğt. Fak. Derg.) / 2002 / Cilt: 3 - Sayı: 2

The Importance and Place of Aşık Paşa and Garib-Name

Aşık Paşa ve Garib-Name'nin Anadolu Türk Yazı Dili Tarihi İçindeki Yeri ve Önemi

Pages
1–17
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, it is emphasised that the Middle Anatolian dialects were the basic of Turkish for written language in Anatolian Region especially in Kırşehir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Culture is an identification of a society like language that reflexes this identification to the next generations.
📊
Key Findings & Data:Hacı Bektaş-ı Velî, Yûnus Emre and Ahi Evran-ı Velî who have been the most famous humanists and each of whom has had an important role and significance in the process of civilisation in Anatolia since the 11 th century either materialistic or mental point of view.
💡
Conclusion & Impact:In addition, it is emphasised that the Middle Anatolian dialects were the basic of Turkish for written language in Anatolian Region especially in Kırşehir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Culture is an identification of a society like language that reflexes this identification to the next generations. Becoming a motherland from only apart of land takes long time likewise a language needs more time to be the main characteristic of science and literature more than a spoken language. Hacı Bektaş-ı Velî, Yûnus Emre and Ahi Evran-ı Velî who have been the most famous humanists and each of whom has had an important role and significance in the process of civilisation in Anatolia since the 11 th century either materialistic or mental point of view. On the other hand, Âşık Paşa, lived in Kırşehir from late 13 th century to early 14 th, was one of the first Turkish writers, contributed to Turkish to be the language of science and literature against Arabic and Persian language. In this study, it is explained that the role and importance of Garîb-nâme written by Âşık Paşa who led Turkish to be a written language in Anatolia in the 13 th and 14 th century, are explained. In addition, it is emphasised that the Middle Anatolian dialects were the basic of Turkish for written language in Anatolian Region especially in Kırşehir.

Özet

Kültür, bir milletin kimliğini oluşturan değerler bütünü ise, dil de bu kimliği yansıtan ve nesiller boyu taşıyan millî bir değerdir. Coğrafyanın basit bir toprak parçası olmaktan çıkıp, "vatan" olması nasıl uzun yıllar alıyorsa, bir dilin konuşma dili olmanın ötesine geçip, edebiyat ve bilim dili olma özelliğini kazanması da, uzun yıllar alan bir işlenme sürecini gerektirir. İşte, 11. yüzyıldan itibaren Türkleşme sürecine giren Anadolu coğrafyasının maddî ve manevî anlamda bir Türk ülkesi hâline gelişinde, nasıl ki her biri bir gönül adamı olan Hacı Bektaş-ı Velî, Yûnus Emre, Ahi Evran-ı Velî... gibi şahsiyetlerin ayrı ayrı yer ye önemleri varsa, Türkçenin Arapça ve Farsça karşısında bir bilim ve edebiyat dili olarak istiklâlini kazanmasında da İlk Türkçecilerden olan ve 13. yüzyılın sonu ile 14. yüzyılın başlarında Kırşehir'de yaşayan Âşık Paşa'nın çok ayrı bir yeri ve önemi vardır. İşte bu çalışmada, Türkçenin 13-14. yüzyıllarda Anadolu'da bir yazı dili hâline gelmesinde Âşık Paşa ve büyük eseri Garîb-nâme 'nin yeri ve önemi üzerinde durulmuş; bunun yanı sıra, bu yüzyıllarda Kırşehir başta olmak üzere, Orta Anadolu ağızlarının Anadolu'da temelleri atılan yeni Türk yazı dilinin kurulmasında temel teşkil ettikleri vurgulanmıştır.

🔖

Cite This Article

GÜNŞEN, A. (2022). The Importance and Place of Aşık Paşa and Garib-Name. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (. Ahi Evran Üniv. Kırşehir Eğt. Fak. Derg.), Cilt: 3 - Sayı: 2, 1–17. https://ajindex.com/articles/523386

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Aksan, Doğan; Türkçenin Sözvarlığı, Engin Yay., Ankara 1996.
  2. Arat, R. Rahmeti; Kutadgu Bilig III İndeks, Haz.: K. Eraslan-O.F. Sertkaya-N.Yüce, TKAE Yay.: 47, İstanbul 1979. Âşık Paşa; Garîb-nâme, Haz.: Suat Sucuoğlu, Mustafa Urhan, Serhat Oğuz vd.,(İstanbul/Süleymaniye Kütüphanesi, Lâleli Nüshası, Nü: 1752) Transkribe Metin, II cilt, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü Bitirme Tezi, Kırşehir 1998. ----; Garîb-nâme, Haz.: Sefa Karataş, Mustafa Keçeci, M. Ali Kaya vd., (İstanbul/Üsküdar Hacı Selim Ağa Kütüphanesi, Hüdâî Efendi Bölümü, Nu:479) Transkribe Metin, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü Bitirme Tezi, Kırşehir 1998. -----; Garîb-nâme, Haz.: R. Baykaldı M. Şarh-K. Güler (Kayseri/Raşit Efendi Kütüphanesi Nüshası, Nu: 9344) Trankribe Metin, II cilt, Erciyes Üniversitesi Soyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yürksek Lisans Tezi, Kayseri 1991. -----; Garibnâme, Haz.: Bedri Noyan, Ardıç Yay., Ankara 1998. Âşıkpaşa-zâde; Âşıkpaşaoğlu Tarihi, Haz.: A. Nihal Atsız, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.: 604, Ankara 1985.
  3. Atalay, Besim; Divanü Lûgati't- Türk Dizini, TDK Yay., Ankara 1986.
  4. Caferoğlu, Ahmet; Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, TDK Yay.: 260, İstanbul 1968.
  5. Dilcin, Cem; Mes'ûd Bin Ahmed Süheyl ü Nev-Bahar (İnceleme-Metin-Sözlük), Atatürk Kültür Merkezi Yay.: 51, Ankara 1991. Elvan Çelebi; Menâkıbu'l- Kudsiyye Fî Menâsıbi'l-Ünsiyye, Haz.: Erünsal, İsmail E., Ocak, Ahmet Yaşar, Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara 1995.
  6. Eren, Hasan; Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, l. Baskı, Ankara 1999.
  7. Ergin, Muharrem; Dede Korkut Kitabı II, İndeks-Gramer, '. Baskı, TDK Yay.: 219, Ankara 1991.
  8. Ergün, S. Nüzhet; "Âşık Paşa", Türk Şâirleri, 1. cilt, Istanbul 1936, s.129-144.
  9. Eyuboğlu, İsmet Zeki; Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, İstanbul 1989.
  10. Gabain, A. Von; Eski Türkçenin Grameri, Çev.: Mehmet Akalın, TDK Yay.: 532, Ankara 1988.
  11. Gölpınarlı, Abdülbaki; "Âşık Paşa'nın Şiirleri", Türkiyat Mecmuası, Cilt: 5, İstanbul 1936, s. 87-100.
  12. Günşen, Ahmet; Anadolu'nun Türkleşmesi Sürecinde Türk Soy, Boy, Oymak ve Cemâatleri ile Kırşehir, Ahi Kültürünü Araştırma ve Eğitim Vakfı Yay.: 7, İstanbul 1997. -----;Kırşehir ve Yöresi Ağızları (İnceleme-Metinler-Sözlük), TDK Yay.: 745, Ankara 2000. ---—-; Kırşehir ve Yöresi Ağızları Sözlüğü, Ocak Yay., Ankara 2001.
  13. Kaplan, Mehmet; Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar I, 2. Baskı, Dergâh Yay., İstanbul 1992.
  14. Korkmaz, Zeynep; Marzubân-Nâme Terc