Journals / Erdem / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 70

Klasik Türk Şiirinde Levendâne Tarz

Journal
Erdem
Pages
5–24
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Levendâne diye adlandırılan bu tarzın nasıl oluştuğu, hayatın hangi alanlarında nasıl görüldüğü ve şiire yansıması değişik şairlerden alıntılanan beyitlerle değerlendirilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Levent, Osmanlı dönemi deniz askerleri için kullanılan bir isimdir.
📊
Key Findings & Data:Leventler sosyal statüleri, giyim kuşamları, hâl ve hareketleriyle toplumu bazen olumlu bazen de olumsuz yönden etkilemişlerdir.
💡
Conclusion & Impact:Levendâne diye adlandırılan bu tarzın nasıl oluştuğu, hayatın hangi alanlarında nasıl görüldüğü ve şiire yansıması değişik şairlerden alıntılanan beyitlerle değerlendirilmiştir.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Klasik Türk edebiyatı · Divan şiiri · levent

Özet

Levent, Osmanlı dönemi deniz askerleri için kullanılan bir isimdir. Leventler sosyal statüleri, giyim kuşamları, hâl ve hareketleriyle toplumu bazen olumlu bazen de olumsuz yönden etkilemişlerdir. Türk halkı askerlik mesleğine çok değer verdiği için leventler, kültürümüzde genellikle olumlu yönleri ile yer almışlardır. Adalar başta olmak üzere, özellikle sahilde yaşayanların giyinme, konuşma, saç şekli, yürüyüş gibi hâl ve hareketlerinde leventlerin etkisi söz konusudur. Bu etki yaygınlaşarak halk arasında bir tarzın oluşmasını sağlamıştır. Bu tarz zamanla edebiyatta da kendini göstermiştir. Klasik Türk edebiyatı yaygın olarak bilinenin aksine, sosyal hayattan beslenmiş ve onun aynası olmuştur. Halkın içinde giyimden saç stiline, yürüyüşten konuşma tarzına kadar değişik alanlarda varlığından söz ettiren bu tarz, şiir alanında da kendini göstermiştir. Divan şairleri, deniz askerlerinin rol modeli olduğu toplumda, sevgili ve âşık gibi şiir kahramanlarıyla leventler arasında ilgi kurmuşlar ve bu tarzda yazdıkları şiirlere “levendâne şiir”, “levendâne kaside”, “levendâne gazel” gibi isimler vermişlerdir. Bu makalede, deniz kenarında yaşayan insanların sıkça gördükleri deniz askerlerinden etkilenerek oluşturdukları bir tarz incelenmiştir. Levendâne diye adlandırılan bu tarzın nasıl oluştuğu, hayatın hangi alanlarında nasıl görüldüğü ve şiire yansıması değişik şairlerden alıntılanan beyitlerle değerlendirilmiştir.

🔖

Cite This Article

AYDIN, A. (2022). Klasik Türk Şiirinde Levendâne Tarz. Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 70, 5–24. https://ajindex.com/articles/504220

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Acar, Serper (2009). “Necati Bey Divanı Sözlüğü (Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük)”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi.
  2. Açıkgöz, Namık (1991). “Klasik Şairlerin Yenilik Arayışları”, Dergâh 21, s.11. Admış, Aysel (2007). “Âkif Dîvânı (İnceleme-Transkripsiyonlu Metin)”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
  3. Akkuş, Yasemin (2010). “Benderli Cesârî’nin (Ölüm: 1829) Dîvânı ve Dîvânçesi (İnceleme-Tenkitli Metin)”, yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul:
  4. Marmara Üniversitesi.
  5. Akyol, İbrahim (2005). “Hanyalı Kâmî ve Divanı”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara:
  6. Gazi Üniversitesi.
  7. Arslan, Fatma Şennur (2010). “Âsım Ârif-zâde Divançesi (İnceleme-Metin-DizinSözlük)”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara:
  8. Hacettepe Üniversitesi.
  9. Atıcı, Fatma (2007). “Usûlî Dîvânı’nda Cemiyet, İnsan ve Tabiat”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi.
  10. Atik Gürbüz, İncinur (2012). “Divan Şiirinin Sevimli Yüzleri Osmanlı Şiirinde Berberler”, Turkish Studies 7/3, s. 233-255.
  11. Aydemir, Yaşar (2009). Ravzî Divanı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı. (E-kitap, Erişim tarihi: 30 Mayıs 2016).
  12. Aydın, Abdullah (2015). Hanyalı Nûrî ve Dîvânı (3 Cilt), Berlin: Türkiye Âlim Kitapları Yayınevi.
  13. Aynur, Hatice (1999). Çâkerî Divanı, İstanbul:
  14. Yenilik Basımevi. Babacan, İsrafil (2012). Klasik Türk Şiirinin Son Baharı-Sebk-i Hindî (Hint Üslûbu), Ankara:
  15. Akçağ Yayınları.
  16. Bektaş, Ekrem (2007). Muvakkit-zâde Muhammed Pertev Dîvânı, Malatya: Kültür ve Turizm Bakanlığı. (E-kitap, Erişim tarihi: 30 Mayıs 2016).
  17. Bıyık Yapa, Melek (2007). “Aşkî Mustafa Dîvânı”, yayımlanmamış doktora tezi, İstanbul:
  18. Marmara Üniversitesi.
  19. Cengiz, Halil Erdoğan ve Gönül Hatay Eren (1996). Rahmî-i Harputî Divanı, Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  20. Ceylan, Ömür ve Ozan Yılmaz (2005). Hazâna Sürgün Bahâr Keçecizâde İzzet Molla ve Dîvân-ı Bahâr-ı Efkâr, İstanbul: Kitap Sarayı Yayınları. Çelebioğlu, Âmil (1994). Kanûnî Sultân Süleymân Devri Türk Edebiyatı, İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  21. Çelepi, Mehmet Surur (2005). “Âşık Ömer Divânı’nın Tahlîli”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi.
  22. Çukurlu, Azime (2012). “Şûhî Bengîzâde Dîvânı ve Tahlîli”, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi.
  23. Devellioğlu, Ferit (2000). Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  24. Dönmez Parlak, Betül (2006). “Eğirdirli Şeyhî Mehmed Efendi’nin Divanı’nın İncelenmesi”,