Journals / Erdem / 2017 / Cilt: 0 - Sayı: 73

Osmanlı Döneminde Latin Harfleriyle Türkçe Yazılan Eserler ve Yazarları

Journal
Erdem
Pages
5–42
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmanın erken modern dönemdeki Türkçe algısını temel sebepleriyle ortaya koyması beklenmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Erken modern dönemde (1450-1750) Osmanlı Devleti ile ekonomik, siyasi ve askerî ilişkileri olan Avrupa toplumlarında Osmanlılara yönelik bir korkunun varlığı bilinmektedir.
📊
Key Findings & Data:Türk korkusunun ve bunun doğurduğu Turquerie akımının Avrupa’da Türkçe öğrenme merakına etkileri ve bunun sonuçları tartışılacaktır.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmanın erken modern dönemdeki Türkçe algısını temel sebepleriyle ortaya koyması beklenmektedir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkçe · Latin alfabesi · matbaa

Özet

Erken modern dönemde (1450-1750) Osmanlı Devleti ile ekonomik, siyasi ve askerî ilişkileri olan Avrupa toplumlarında Osmanlılara yönelik bir korkunun varlığı bilinmektedir. Türklerle askerî alanda baş edememekten kaynaklanan bu korku, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı merakına dönüşmüştür. Bu da giyimde, müzikte ve sanatta Osmanlıyı taklit şeklinde tezahür etmiştir. Türkçe öğrenme arzusu da bunun doğal yansımalarından birisidir. Türkçenin bu dönemde bir lingua franca, yani ortak dil olarak benimsenmesi dikkat çekicidir. Bu makalede, Osmanlı asırlarında Batılılar tarafından Latin harfleriyle Türkçe yazılan metinler üzerinde durulacak, ancak metinlerin dil araştırmalarında nasıl kullanılabileceği konusuna girişilmeyecektir. Türk korkusunun ve bunun doğurduğu Turquerie akımının Avrupa’da Türkçe öğrenme merakına etkileri ve bunun sonuçları tartışılacaktır. Türkçe öğrenmeyi ve yazmayı belirleyen dinamikler, Türkçe metinler ve ilgili eserler esas alınarak ortaya konulacaktır. Değerlendirmede metin yazarlarının milliyeti, Türkçe öğrenme nedenleri, eserlerin yazılış tarihleri de göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca matbaanın Latince dışındaki dillerin -bu arada Türkçenin öğrenilmesindeki etkisine de değinilmiştir. Çalışmanın erken modern dönemdeki Türkçe algısını temel sebepleriyle ortaya koyması beklenmektedir.

🔖

Cite This Article

İNCE, Y., AKÇA, B. (2022). Osmanlı Döneminde Latin Harfleriyle Türkçe Yazılan Eserler ve Yazarları. Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 73, 5–42. https://ajindex.com/articles/504216

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Adamović, Milan (2009). 16. Yüzyıl Türkçesi: Floransalı Filippo Argenti’nin Notlarına Göre (1533), Çev.: Aziz Merhan, Ankara:
  2. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Alarslan, Burcu (2005). “Türk İmajının Görsel Yansımaları”, Dünya’da Türk İmgesi, Ed.: Özlem Kumrular, İstanbul:
  4. Kitabevi Yayınları.
  5. Akar, Ali (2014). “Kuzey Bozkırlarından Ön Asya’ya Beş Bin Yıllık Serüven: Türk Dilinin Tarih İçindeki Yolculuğu”, Türkler-Uzun Bir Serüvenden Kısa Notlar, Ed.: Reha Bilge, İstanbul:
  6. Arvana Yayınları.
  7. Arıkan, Zeki (1984). “Guillaume Postel ve “De la République des Turcs”, Tarih İncelemeleri Dergisi II, İzmir.
  8. Balta, Evangelia (2014). Gerçi Rum İsek de Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz, Karamanlılar ve Karamanlıca Edebiyat Üzerine Araştırmalar, Haz.: M. Fatih Uslu-Fatih Altuğ, İstanbul:
  9. İş Bankası Kültür Yayınları.
  10. Barker, William Burckhardt (1854). A Practical Grammar of the Turkish Language: With Dialogues and Vocabulary, London. Bottéro, Jean (2012).
  11. Mezopotamya Yazı, Akıl ve Tanrılar, çev. Mehmet Emin Özcan, Ayten Er, Ankara:
  12. Dost Yayınları.
  13. Bevilacqua, Alexander – Helen Pfeifer (2013). “Turquerie: Culture in Motion, 1650–1750”, Past & Present, CCXXI/1. Bianchi, Thomas Xavier (1843). Dictionnaire Français-Turc I, Paris. Bloom, Jonathan M. (2003). Kâğıda İşlenen Uygarlık Kâğıdın Tarihi ve İslâm Dünyasına Etkisi, Çev.: Zülal Kılıç, İstanbul:
  14. Kitap Yayınevi.
  15. Boboivus, Albertus; /Santuri Ali Ufki Bey (2002). Albertus Boboivus ya da Santuri Ali Ufki Bey’in Anıları, Topkapı Sarayı’nda Yaşam, Çev.: Ali Berktay, İstanbul:
  16. Kitap Yayınevi.
  17. Boboivus, Albertus; /Santuri Ali Ufki Bey Mecmua ou allbum de poésies turques, la plupart sans aucun nom d’auteur, quelques-unes de Necâtî, dans les marges duquel, ainsi que sur les pages restées en blanc, un possesseur de ce livre a écrit des extraits de la Jérusalem délivrée, des notes médicales ou botaniques, en italien, de la musique italienne et allemande, et la notation, quelquefois avec transcription, de chansons turques, par ‘Ali Beg Bobowski, dit ‘Ali Ufkî, Bibliothèque Nationale de France, Turc 292. Breydenbach, Bernhard von (1486). Prefatio in Opus Transmarine Peregrinationis ad Venerandu[m] et Gloriosum Sepulcru[m] Dominicu[m] in Iherusale[m], Yale University Library Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Object ID: 2057980, Mainz. Burman, Thomas E. (2013). Latince Kur’an Çevirileri 1140-1560, Çev.: Nisan Alıcı, İstanbul:
  18. İthaki Yayınları.
  19. Carbognano, Cosimo Comidas (1993). 18. Yüzyılın Sonunda İstanbul, Çev.: Erendiz Özbayoğlu, İstanbu