Journals / Erdem / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 79

Armenians in The Ottoman Empire: Armenian Intellectuals Who Wrote Ottoman Works (1800-1923)

Osmanlı İmparatorluğunda Ermeniler: Osmanlı Türkçesi İle Eserler Yazan Ermeni Entelektüeller (1800-1923)

Journal
Erdem
Pages
97–128
Publication Date
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It also tries to clarify how the majority of Armenians, as a result of the education they received from abroad, spread the knowledge and experience theyhave acquired when they return to the country by writing translation and copyrighted works.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:ABSTRACTIn this study, the life and works of Armenian intellectuals who lived in the Ottoman Empire between 1800 and 1923 and wrote Ottoman works will be emphasized.
📊
Key Findings & Data:The names of the Armenian intelligentsia will be emphasized in the 19th century.
💡
Conclusion & Impact:It also tries to clarify how the majority of Armenians, as a result of the education they received from abroad, spread the knowledge and experience theyhave acquired when they return to the country by writing translation and copyrighted works.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı İmparatorluğu · Ermeniler · modernleşme

Abstract

ABSTRACTIn this study, the life and works of Armenian intellectuals who lived in the Ottoman Empire between 1800 and 1923 and wrote Ottoman works will be emphasized. In the process of Armenian modernization, what are the factors in the formation of the Armenian intelligentsia will be given. In this framework, some information about the Armenian modernization process will be given in the first place, then XIX. The names of the Armenian intelligentsia will be emphasized in the 19th century. Information will also be given on the fields in which the intellectuals mentioned produce works. Then, especially in which areas the Armenian intellectuals produced works using Ottoman Turkish and the place of these works in that period will be emphasized. Attention will also be given to the life of the Armenian intellectuals, their works and their role in Ottoman modernization. Within the scope of the article, the elements that shape the Armenian intellectual world in the Ottoman Empire will be emphasized in the first place. Then, the effects of the Tanzimat and Islahat Reforms will be included in the formation of the Armenian intellectual world. Itwill be emphasized who are the Armenian students studying abroad in medicine, economy, law, theater, education, literature, agriculture, philology, press, and accounting. It will be emphasized who are the Armenian students studying abroad in medicine, economy, law, theater, education, literature, agriculture, philology, press, and accounting. Information on who comes to the fore in these areas will also be included. In particular, the place and effects of the works produced in these areas will be emphasized. Information on which Ottoman educational institutions these works were used and their importance today will also be included. The role of Armenians in the steps taken by the state towards modernization and westernization will also be clarified through the works translated from Western sources into Ottoman Turkish. It is also important in terms of showing the intellectual level of non-Muslims’ belonging to the state. It also tries to clarify how the majority of Armenians, as a result of the education they received from abroad, spread the knowledge and experience theyhave acquired when they return to the country by writing translation and copyrighted works.

Özet

Bu çalışmada genel hatlarıyla Osmanlı İmparatorluğu’nda 1800 ile 1923 yılları arasında yaşamış ve Osmanlı Türkçesi ile eserler kaleme almış olan Ermeni entelektüellerin hayatı ve eserleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle Ermeni modernleşme sürecinde Ermeni entelijansiyanın oluşumundaki faktörlere yer verilmiştir. Bu çerçevede ilk etapta Ermeni modernleşme sürecine dair bazı bilgilere yer verilerek ardından XIX. Yüzyılda Ermeni entelijansiya kapsamında hangi isimlerin ön planda olduğu üzerinde durulmuştur. Söz konusu entelektüellerin hangi alanlarda eserler ürettikleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra özellikle Osmanlı Türkçesi kullanarak hangi alanlarda Ermeni entelektüellerinin eserler ürettikleri ve bu eserlerin söz konusu dönem içerisindeki yeri incelenmiştir. Osmanlı Türkçesi ile eserler kaleme alan Ermeni entelektüellerin hayatı, eserleri ve Osmanlı modernleşmesindeki rolüne de dikkat çekilerek bu eserlerin söz konusu dönemde hangi alanlarda kullanıldığı ve toplum üzerindeki etkileri hakkında da bilgi verilmiştir. Makale kapsamında ilk etapta Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeni entelektüel dünyasını şekillendiren unsurlar tespit edilmiştir. Daha sonra Ermeni entelektüel dünyasının oluşumunda Tanzimat ve Islahat döneminin etkilerine yer verilerek, tıp, ekonomi, hukuk, tiyatro, eğitim, ziraat, filoloji, muhasebe konularında yurtdışında eğitim alan Ermeni öğrencilerin kimler olduğu üzerinde durulmuştur. Bu alanlarda kimlerin ön plana çıktığı bilgilerine de yer verilerek özellikle bu alanlarda üretilen eserlerin toplumdaki yeri ve etkilerine dikkat çekilmiştir. Bu eserlerin hangi Osmanlı eğitim kurumlarında kullanıldıkları ve günümüzdeki önemine dair bilgilere de yer veren bu çalışmayla birlikte Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeni entelektüellerinin sadece sosyal bilimler alanında değil mühendislik, mimarlık, tıp, hukuk, ziraat vb. alanlarda da eserler kaleme aldıkları ve bu eserlerin toplumun modernleşme sürecindeki etkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada genel hatlarıyla çok fazla gün yüzüne çıkmamış olan Ermeni münevverlerinin kaleme almış olduğu eserlere de yer verilecektir. Böylece Ermenilerin Batılı kaynaklardan Osmanlı Türkçesine çevirdikleri eserler aracılığıyla devletin modernleşme ve batılılaşma yolunda atmış oldukları adımlarda nasıl bir rol oynadıkları hususuna açıklık getirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma ayrıca Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşayan gayrimüslimlerin devlete olan aidiyetlerinin entelektüel seviyedeki konumunu göstermesi açısından da önemlidir. Makalede ayrıca söz konusu dönemde imparatorluk sınırları içerisinde yaşayan Ermenilerin büyük bir kısmının yurtdışından aldıkları eğitimler neticesinde elde etmiş oldukları bilgi ve birikimleri ülkeye döndüklerinde nasıl toplumun hemen hemen tüm alanlarına gerek çeviri gerekse telif eserler kaleme alarak yaydıklarına da açıklık getirmeye çalışmaktadır. Bu birikimin hem dönemin Türk ve Ermeni entelektüelleri hem de iki toplumun genç kuşakları üzerindeki etkilerine de dikkat çekilecektir.

🔖

Cite This Article

BOZKUŞ, Y. D. (2022). Armenians in The Ottoman Empire: Armenian Intellectuals Who Wrote Ottoman Works (1800-1923). Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 79, 97–128. https://ajindex.com/articles/504159

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Adalian, Rouben Paul (1992). From Humanism to Rationalism Armenian Scholarship in the Nineteenth Century, Georgia: Scholars Press.
  2. Art, Alif (2016).
  3. Kitap, Harita ve Gravür Müzayedesi-XI, İstanbul.
  4. Artinian, Vartan (2004). Osmanlı Devleti’nde Ermeni Anayasası’nın Doğuşu 1839-1863. İstanbul:
  5. Aras Yayınları.
  6. Avakian, Arra, S.(1998). Armenia: A Journey Through History, California:The Electric Press.
  7. Avakian, Anne M.(1994). Armenian Folklore Bibliography (Vol. 11), England, London:Univ. of California Press.
  8. Aslan, Kevork (2005).
  9. Armenia and The Armenians, New York: Elibron Classics. Balcı, Sezai (2009). “Bir Osmanlı-Ermeni Aydın ve Bürokratı: Sahak Abro (1825–1900)”, Osmanlı Siyasal ve Sosyal Hayatında Ermeniler içinde (105- 138). Erdal, İ. & Karaçavuş, A. (Ed.). İstanbul:
  10. IQ Kültür Sanat. Balcı, Sezai (2013).
  11. Babıali Tercüme Odası, İstanbul:
  12. Libra Yay. Bamban, Robert (2019).
  13. The Military History of Armenia, London, Hayashen: Centre for Armenian Information & Advice (CAIA) Library. Bayır, Önder (2019). “Osmanlı Arşivi’nin Ermeni Araştırmaları Açısından Önemi ve Belgelere Göre Ermeni Toplumuyla Münasebetler”, 1000. Yılında Türk-Ermeni İlişkileri. Edt: M.S.Bilgin-Yıldız Deveci Bozkuş. Ankara:Atatürk Araştırma Merkezi Yay. Briand, J.E. Briand & Chaude E. (1892). Tıbb-ı Kanuni [Adli Tıp, Fransızcadan çeviri], Çev: Agop Handanyan, İstanbul:
  14. Mekteb-i Tibbiye-i Şahane. Budak, Ali (2006). “Ermeniler’in XIX. Yüzyılda Yeni Bir Hayatın ve Edebiyatın Oluşum Sürecine Katkıları”, Journal of Academic Studies (Yıl: 8, Sayı: 30 Ağustos – Ekim):137-156.
  15. Cankara, Murat (2015). “Çifte Maduniyet, Çifte İşlev: Ermeni Harfli Türkçe Basında Dil ve Kimlik”, Ankara Üniversitesi İlef Dergisi ( 2/2):105-130.
  16. Çakmaklı Mehdiyev, Gaffar (2014). Ermenice Dersler (Kendi kendine Ermenice öğrenenler için), Edt.Yıldız Deveci Bozkuş, Kayseri:Erciyes Üniv. Yayınları.
  17. Çankaya, Ali (1969). Yeni Mülkiye Târihi ve Mülkiyeliler (Mülkiye şeref kitabı): Cild. Mülkiye TârihiʼNin Devamı, 1859-1968, Ankara:
  18. Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
  19. Çeşme, V. (2014). “Halkalı Ziraat Mektebi: Eğitimi, Eğitimci Kadrosu, Örnek Çiftliği ve Yayınları”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları, XVI (1), 73-99.
  20. Çetinoğlu, Sait (2018). “Artin Hindoğlu ve 1831 tarihinde yayınladığı Fransızca – Türkçe Sözlük”.https://hyetert.org/2018/07/02/artin-hindogluve- 1831-tarihinde-yayinladigi-fransizca-turkce-sozluk/ (E.T.12.09.2018)
  21. Deveci Bozkuş, Yıldız (2020). “Osmanlı Modernleşmesinde Ermeni Bir Entelektüel: Huku