Journals / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2021 / Cilt: 21 - Sayı: 1

The Relationship of Ahl-i Ḥadīth-Ḥanafīsm in Khorasan and Transoxiana until IV/X. Century

IV/X. YÜZYILA KADAR HORASAN VE MÂVERÂÜNNEHİR’DE EHL-İ HADÎS-HANEFÎLİK İLİŞKİSİ

Pages
267–291
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is understood from Māturīdī’s criticization about al-Shāfiʿī in many places in Ta’wilāt el-Qur’ān that Shāfi‘ī sect became a formidable opponent for Transaxoiana Ḥanafīs.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This research aims to reveal the relationship between Ahl-i Ḥadīth-Ḥanafīsm, first, in Khorasan where sectarian belonging began to form from the middle of II/VIII. century and later in Transoxiana to the IV/ X. century.
📊
Key Findings & Data:The agenda of Khorasan, unchanged after conquest, was parallel to Baghdad during the Abbasid period.
💡
Conclusion & Impact:It is understood from Māturīdī’s criticization about al-Shāfiʿī in many places in Ta’wilāt el-Qur’ān that Shāfi‘ī sect became a formidable opponent for Transaxoiana Ḥanafīs.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:islam Mezhepleri Tarihi · Mâverâünnehir · Ehl-i Hadis

Abstract

This research aims to reveal the relationship between Ahl-i Ḥadīth-Ḥanafīsm, first, in Khorasan where sectarian belonging began to form from the middle of II/VIII. century and later in Transoxiana to the IV/ X. century. The agenda of Khorasan, unchanged after conquest, was parallel to Baghdad during the Abbasid period. The two opposing ecoles of Khorasan's struggle became clear during the reign of Me’mun and then the Tahiris. Far from the center, in Transaxoiana, it is difficult to be informed of the Ahl-i Ḥadīth. Nonetheless, the available findings show that it changed in favor of Ḥanafīsm, Balkh and Transaxoiana. The representation of the Ḥanafīsm in the region since the end of the II/VIII. century is much more powerful than the Ahl-i Ḥadīth. In the IV/X. century, it is observed, the picture of the struggle of the Ahl-i Ḥadīth-Ḥanafīsm evolves into the struggle of Shāfi‘īsm-Ḥanafīsm. At the end of the period in which Māturīdī lived, many Shāfi‘ī madrasahs started to teach in Samarkand. It is understood from Māturīdī’s criticization about al-Shāfiʿī in many places in Ta’wilāt el-Qur’ān that Shāfi‘ī sect became a formidable opponent for Transaxoiana Ḥanafīs.

Özet

Bu araştırma, mezhebi aidiyetlerin oluşmaya başladığı II/VIII. yüzyılın ortasından başlayarak IV/X. yüzyıla kadar devam eden süreçte Horasan ve Mâverâünnehir’deki Ehl-i Hadîs ile Hanefîlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bölgenin gündemi, tıpkı fetih sürecinde olduğu gibi, Abbasîler döneminde de Bağdat’ın gündeminden farklı değildi. İki zıt anlayışın Horasan’daki söz konusu mücadelesi, Me’mun ve ardından Tâhirîler döneminde kendini iyice belli etmiştir. Merkeze uzak Mâverâünnehir söz konusu olduğunda, Ehl-i Hadîs’in varlığına dair kapsayıcı bilgilere ulaşmak zordur. Yine de eldeki bilgiler bize, bölgedeki güç mücadelesinde dengenin Belh’li ve Mâverâünnehir’li Hanefîler lehinde olduğunu göstermektedir. Bölge Hanefîlerinin temsili, II/VIII. yüzyılın sonundan itibaren Ehl-i Hadîs’ten çok daha güçlü olmuştur. IV/X. yüzyıla gelindiğinde ise tablonun Ehl-i Hadîs-Hanefîlik mücadelesinden Şâfiîlik-Hanefîlik mücadelesine evrildiği müşahede edilmektedir. Mâtürîdî’nin yaşadığı dönemin sonlarında artık Semerkant’ta birçok Şâfiî medrese eğitim vermeye başlamıştır. Şâfiî mezhebinin Mâverâünnehir’de Hanefîler için zorlu bir rakip haline gelişi, Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kurân adlı eserinde yaptığı Şâfiî eleştirilerinden de anlaşılmaktadır.

🔖

Cite This Article

ATEŞYÜREK, A. (2022). The Relationship of Ahl-i Ḥadīth-Ḥanafīsm in Khorasan and Transoxiana until IV/X. Century. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 21 - Sayı: 1, 267–291. https://ajindex.com/articles/489016

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Ak, Ahmet. Büyük Türk Âlimi Mâturîdi ve Mâturidîlik. İstanbul: Bayrak Matbaası, 2008.
  2. Bedir, Mürteza. "Ebû Hafs El-Kebîr". TDV İslâm Ansiklopedisi. Erişim: 24.02.2019. https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-hafs-el-kebir Beyâzîzâde, Ahmed Efendi. İşârâtü’l-merâm min ibârâti’l-imâm. thk. Yusuf Abdürrezzak eş-Şâfiî. Karaçi: Zam Zam Publishers, 2004.
  3. Braudel, Fernand. Akdeniz-Tarih, Mekân. İnsanlar ve Miras, çev. Necati Erkurt, Aykut Derman. İstanbul: Metis Yayınları, 2015. Câbirî, Muhammed Âbid. Arap Aklının Oluşumu. çev. İbrahim Akbaba, İstanbul: İz Yayınları, 1997.
  4. Doğan, Hüseyin. Horasan ve Maveraünnehir’de Ilımlı Bir İslâm Politikası Kerrâmî Söylem ve Yansımaları. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2015.
  5. Durmuş, İsmail. "Nadr b. Şümeyl", TDV İslâm Ansiklopedisi, Erişim: 19.04.201. https://islamansiklopedisi.org.tr/nadr-b-sumeyl Ebû Hanîfe, Nu’mân b. Sâbit. “Ebû Hanîfe’nin Osman el-Bettî’ye Yazdığı Risâle”. İmam-ı A’zam’ın Beş Eseri, çev. Mustafa Öz. İstanbul: İFAV Yayınları, 2012.
  6. Ess, Josef Van. ilmü’l-kelâm ve’l-müctema’ fî karni’s-sânî ve’s-sâlisi li’l-hicrî. çev. D. Salime Salih. Bağdad. 2 Cilt. Beyrut: Menşûrâtü’l-Cemel, 2008.
  7. Gürler, Kadir, Ehl-i Hadis’in Düşünce Yapısı; İlk Dönem Ehl-i Hadis Örneği. Emin Yayınları, İstanbul, 2007. Hakîm en-Nişâburî, Ebû Abdullah. Târih-i Nişâbûr. nşr. Ali Reza Kiyânî. y.y.: Tehiyye ve Neşr-i elektroni, 2013. Hatîb el-Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Ali b. Sâbit. Târîhu Bağdâd. thk. Doktor Beşşar Avvâd Maruf. 16 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 2002. Isfahânî, Ebû Nuaym. Hilyetü’l-Evliyâ ve Tabakâtü’l-Esfiyâ. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1988.
  8. İbn Abdilberr, Ebû Amr Yusuf b. Abdullah Muhammed. Câmiu beyâni’l-ilm. thk. Ebü’l-Eşbâl ez-Züheyrî. Suudî Arabistan: Dâru’l-İbni’l-Cevzî, 1994. İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed. Tağlîku’t-tağlîk. thk. Saîd Abdurrahman Musa el-Kuzkî. 5 Cilt. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî, 1985. İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed el-Büstî. Kitâbu’l-Mecrûhîn mine’l-muhaddisîne ve’d-duafâi ve’l-metrûkîn. thk. Muhammed Abdülmecid es-Selefî. 2 Cilt. Riyad: Dâru’s-Sumay‘î, 2000. İbn Ebî Ya’lâ, Muhammed b. Muhammed Ebü’l-Huseyin. Tabakâtü’l-Hanâbile. thk. Muhammed Hâmid el-Fakî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Mârife, t.y. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ’ İmâdüddîn İsmâîl b. Şihâbiddîn Ömer. el-Bidâye ve’n-nihâye. thk. Ali Şîrî. 14 Cilt. y.y.; Dâru İhyâi’t-Türâs el-Arabî, 1988.
  9. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim ed-Dîneverî. Te’vîlu muhtelifi’l-hadîs. y.y.: el-Mektebü’l-İslâmî, 1999.