Journals / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 22 - Sayı: 1

1924 ANAYASASI’NDA YARGI YETKİSİ VE ŞURA-YI DEVLET’İN FONKSİYONU

Pages
171–198
Publication Date
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmada bu kapsamda 1924 Anayasası’nda yargı yetkisinin ne şekilde düzenlendiği ifade edilecek; daha sonra Türk idari yargı sistemi, Şura-yı Devlet başta olmak üzere temel özellikleri ile değerlendirilecek ve Şura-yı Devlet’in o dönemde vermiş olduğu bazı kararlarda hukuka uygunluğun sağlanması noktasındaki farklı yaklaşımları irdelenecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Toplumun sosyolojik açıdan temel yapısını teşkil eden ve devletlerin yönetim biçimlerinin çerçevesini çizen Anayasa, genellikle siyasi bir belge olarak telakki edilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu kapsamda Anayasanın sahip olduğu siyasi değerinin yanında 1924 Anayasası’nın aktarmış olduğu kavramların da tanımlanması gerekmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmada bu kapsamda 1924 Anayasası’nda yargı yetkisinin ne şekilde düzenlendiği ifade edilecek; daha sonra Türk idari yargı sistemi, Şura-yı Devlet başta olmak üzere temel özellikleri ile değerlendirilecek ve Şura-yı Devlet’in o dönemde vermiş olduğu bazı kararlarda hukuka uygunluğun sağlanması noktasındaki farklı yaklaşımları irdelenecektir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:1924 Anayasası · Cumhuriyet Devri · Yargı Yetkisi

Özet

Toplumun sosyolojik açıdan temel yapısını teşkil eden ve devletlerin yönetim biçimlerinin çerçevesini çizen Anayasa, genellikle siyasi bir belge olarak telakki edilmektedir. Bununla birlikte devlet kavramıyla sıkı bir bağlantı içinde olsa da Anayasa kavramının sadece bir siyasi bir belge olarak ele alınması eksik bir yaklaşım olacaktır. Bu kapsamda Anayasanın sahip olduğu siyasi değerinin yanında 1924 Anayasası’nın aktarmış olduğu kavramların da tanımlanması gerekmektedir. Özellikle kamu hukukunun belli başlı meselelerinden biri, devlet organlarının her birinin neyi yapıp yapamayacağının tespit edilmesidir. Çalışma konusu kapsamında –yasama ve yürütme kuvveti hariç tutulmamak kaydıyla– kazaî vazifenin maddi tasavvurunun neden ibaret olduğunun mantıklı bir açıklamasını yapmak gerekmektedir. Bu bakımdan Türk Anayasacılık hareketleri kapsamında yargı yetkisinin nasıl geliştiği ortaya konulmalıdır. Bunun yanında Cumhuriyet döneminde çıkarılan kanunlar ile birlikte idari yargının görev alanının belirginleşmesi ve Şura-yı Devlet’in yargısal görevlerinin artması idari yargı rejiminin gelişim sürecini hızlandırmıştır. Bu gelişim sürecinde Şura-yı Devlet’in hukuk devleti nosyonunun oluşması bakımından oynadığı rol büyük önem arz etmektedir. Çalışmada bu kapsamda 1924 Anayasası’nda yargı yetkisinin ne şekilde düzenlendiği ifade edilecek; daha sonra Türk idari yargı sistemi, Şura-yı Devlet başta olmak üzere temel özellikleri ile değerlendirilecek ve Şura-yı Devlet’in o dönemde vermiş olduğu bazı kararlarda hukuka uygunluğun sağlanması noktasındaki farklı yaklaşımları irdelenecektir.

🔖

Cite This Article

KAPLAN, O. (2022). 1924 ANAYASASI’NDA YARGI YETKİSİ VE ŞURA-YI DEVLET’İN FONKSİYONU. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 22 - Sayı: 1, 171–198. https://ajindex.com/articles/441613

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. ÂDİL, Musliheddin: Mukayeseli Hukuku İdare Cilt-I, Güneş Matbaası, İstanbul, 1933
  2. AKAD, Mehmet/VURAL DİNÇKOL, Bihterin/BULUT, Nihat: Genel Kamu Hukuku, 12. Baskı,
  3. Der Yayınları, İstanbul, 2016
  4. ALTINDAĞ, Halil: İdarenin Yargısal Denetiminde Kanunilik Blokunun Genişlemesi, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2016
  5. ARAL, Rüştü: “Yargı Yönünden Danıştay’ın Gelişimi”, Yüzyıl Boyunca Danıştay, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1968, (ss.225-439)
  6. ARTUKMAÇ, Sadık: Bizde İdarenin Mürakabesi, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul, 1950
  7. AZRAK, A. Ülkü: “İdari Yargıda Anayasaya Uygunluk Sorunu”, Anayasa Yargısı Dergisi, Sayı:9, 1992, (ss.323-340)
  8. BALKAR, Galip Kemal: “Teşkilat-ı Esasiye Kanununa Aykırı Kanun Karşısında Mahkemenin Durumu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:10, Sayı:1, 1952, (ss.212-226)
  9. BAŞGİL, A. Fuat: Vatandaş Hak ve Hürriyetlerinin Korunması Meselesi ve Anayasamız, İsmail Akgün Matbaası, İstanbul, 1956
  10. BATUM, Süheyl: 99 Soruda Neden ve Nasıl Çağdaş Bir Anayasa, On İki Levha Yayınları, İstanbul, 2010
  11. BÜLBÜL, Erdoğan: “Perde-Yasa Kuramının Türk Hukukunda Uygulanabilirliği”, Yıldızhan Yayla’ya Armağan, Galatasaray Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2003, (ss.195-210)
  12. CROZAT, B.: Fransız Devlet Şurasının Son İçtihat Temayülleri, Hukuk İlmini Yayma Kurulu, Ankara, 1937
  13. ÇAĞLAYAN, Ramazan: İdari Yargılama Hukuku, 9.Baskı,
  14. Seçkin Yayıncılık, İstanbul, 2017
  15. DERBİL, Süheyp: İdare Hukuku Cilt-I, Güzel Sanatlar Matbaası, Ankara, 1955
  16. DİNÇER, Güven: “Danıştay ve Tarihçesi”, Ankara Barosu Dergisi, Sayı:3, 1968, (ss.446-452)
  17. DURAN, Lütfi: “Atatürk Döneminde Danıştay”, İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi, Cilt:2, Sayı:3, 1981, (ss.19-39)
  18. DUGUIT, Léon: Kamu Hukuk Dersleri, (çev. Derbil, Süyehp), İstiklâl Matbaacılık, Ankara, 1954
  19. FENDOĞLU, H. Tahsin: Anayasa Hukuku, 2.Baskı,
  20. Yetkin Yayınları, Ankara, 2017
  21. FREEDEMAN, Charles E.: Modern Fransa’da Danıştay (çev. Göktan, Işık), Danıştay Yayınları, Ankara, 1971
  22. GEDİKLİ, Fethi: “Somut Olay Örnekleri ile Şura-yı Devletin Tarihsel Süreç İçerisindeki İnceleme ve Danışma İşlevinin Önemi”, Danıştay ve İdarî Yargı Günü Sempozyumu 149. Yıl, Danıştay Yayınları, Ankara, 2017, (ss.65-100)
  23. GEMALMAZ, M. Semih: Ulusalüstü İnsan Hakları Hukukunun Genel Teorisine Giriş Cilt-II, 8. Baskı,
  24. Legal Yayıncılık, İstanbul, 2012
  25. GİRİTLİ, İsmet: Hükümet Tasarrufları, Sulhi Garan Matbaası, Ankara, 1958, (ss.245-258)
  26. GİRİTLİ, İsmet: “Anayasa Hukuku Mevzuat Kroniği”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt:31,