AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this study the work called Müretteb Müfredât-ı Siyâhî will be presented these two works will be compared and we will present our determinations about what kind of novelty has emerged in the work of Mustafa İsâmeddîn.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The use of the Turkic language as a language of science in Anatolia comes to the end of the 14th century. From this date, in many areas copyright / translation works have been written. Some of these works have been summarized, enlarged or rearranged by some scholars who lived after the period of their writing. The first known copyright medical-pharmacy dictionary, Lugat-i Müşkilât-ı Eczâ, written by Lârendevi Dervîş Siyahî in the early 17th century, is one of the works prepared later by another person. In Lugat-ı Müşkilât-ı Eczâ, the plants, compounds, foods, diseases used in medicine are given Turkish equivalents in Arabic, Persian, Greek, Hindi, Syriac, Armenian and Hebrew. Dictionary, only the first letters of the words are arranged in order in the Arab alphabet Considering that Lugat-ı Müşkîlât-ı Eczâ is not sufficiently useful, this work was arranged by Mustafa İsâmeddîn, who had lived in the 18th century and gave works on many subjects such as commentary, translation, rhetoric and religion alphabetically according to the Arabic alphabet, taking into account all the letters of the words, not just the first letters. In this study the work called Müretteb Müfredât-ı Siyâhî will be presented these two works will be compared and we will present our determinations about what kind of novelty has emerged in the work of Mustafa İsâmeddîn.
Özet
Anadolu’da bilim dili olarak Türkçenin kullanılması 14. yüzyılın sonlarınarastlamaktadır. Bu tarihten itibaren birçok alanda telif/tercüme eserler yazılmıştır.Bu eserlerden bazıları yazıldıkları dönemlerden sonra yaşamış bazı âlimlertarafından özetlenme, genişletilme, yeniden düzenlenme gibi işlemlere tabitutulmuşlardır. Lârendevî Dervîş Siyâhî tarafından 17. yüzyıl başlarında yazılan,bilinen ilk müstakil tıp-eczâ sözlüğü Lugat-ı Müşkilât-ı Eczâ da bu şekilde dahasonra başkası tarafından düzenlenerek tekrar hazırlanan eserlerden birisidir. Lugat-ıMüşkilât-ı Eczâ’da ilaç yapımında kullanılan bitkilerin, terkiplerin, gıdaların vehastalıkların Arapça, Farsça, Grekçe, Hintçe, Süryanice, Ermenice ve İbranice gibibirçok dildeki Türkçe karşılıkları verilmiştir. Sözlük, sözcüklerin sadece ilkharflerinin Arap alfabesindeki sırasına göre düzenlenmiştir. Lugat-ı Müşkîlât-ıEczâ’nın bu haliyle yeterince kullanışlı olmadığı düşüncesiyle eser, 18. yüzyıldayaşayan ve şerh, tercüme, belâgat, din gibi birçok konuda eserler vermiş olanMustafa İsâmeddîn tarafından Arap alfabesine göre sadece ilk harfleri bakımındandeğil sözcüklerin tüm harfleri dikkate alınarak alfabetik olarak düzenlenmiştir.Çalışmamızda Müretteb Müfredât-ı Siyâhî adlı eser tanıtılacak, adı geçen bu iki eserkarşılaştırılarak Mustafa İsâmeddîn’in eserinde ne tür bir yenilik ortaya koyduğuhakkındaki tespitlerimiz sunulacaktır.