Journals / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 17

OTTOMAN-SAFAVID TURKISH POETESSES AND MASNAVI HAJJ MEMORIES

OSMANLI- SAFEVİ TÜRK ŞÂİRELERİ VE MESNEVİ HAC HATIRALARI

Pages
155–182
Publication Date
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The aim of this article is to introduce those two poetesses one of whom is Shia and the other one is Sunni and both of them is lover of “Ahl al-Bayt” and interpret their works and their journeys.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Until 19th century, it had been known that the only hajj travel book written in Turkish, Arabic and Persian was the work of a Safavid Turkish woman from Ordubad between 1120-1130/1702-1712.
📊
Key Findings & Data:This situation changed with the newly published short hajj memory written in Turkish by a poetess of which pseudonym name is Servet and lived in 16th century.
💡
Conclusion & Impact:The aim of this article is to introduce those two poetesses one of whom is Shia and the other one is Sunni and both of them is lover of “Ahl al-Bayt” and interpret their works and their journeys.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Until 19th century, it had been known that the only hajj travel book written in Turkish, Arabic and Persian was the work of a Safavid Turkish woman from Ordubad between 1120-1130/1702-1712. This situation changed with the newly published short hajj memory written in Turkish by a poetess of which pseudonym name is Servet and lived in 16th century. Both of the poetesses are Turkish but one wrote in Persian and the other one wrote in Turkish and they decided to the travel with similar reasons. These works are the oldest poetries of hajj memories written by a woman in their geographies. The Turkish one of these masnavis, which are the typical examples of their genres, is a short and specific “menâzilnâme” with 135 couplets. The Persian masnavi is a “safarnâme” with 1200 couplets. Names of both poetesses weren’t mentioned in the works and their roads which had been started in their own capitals crossed in Aleppo. There are 200 years between these poetesses. Safavid poetess started to her journey in Isfahan and reached to holy lands passing through Anatolia. Ottoman poetess started in Istanbul and reached to Makka and Madina by using the official hajj road. The aim of this article is to introduce those two poetesses one of whom is Shia and the other one is Sunni and both of them is lover of “Ahl al-Bayt” and interpret their works and their journeys.

Özet

9.yy’a değin Türkçe, Arapça ve Farsçaolarak bir kadın tarafından yazılan tek hacseyahatnâmesinin 1120-1130/1702-1712’liyıllar arasında Ordubad’lı Safevî bir Türkşâiresine ait Farsça bir eser olduğu bilinmekteyken,16. yy’da Servet mahlaslı şâiretarafından Türkçe olarak yazılan ve yenineşr edilen kısa hac hatıratı bu durumudeğiştirmiştir. Her ikisi de Türk olan, biriFarsça diğeri ise Türkçe olarak yazılan bueserlerin müelliflerleri benzer nedenlerleyolculuğa karar vermiştir. Bu eserler kendicoğrafyalarında bir kadın tarafından yazılanen eski manzum hac hatıratı olma özelliğigösterir. Türlerinin tipik birer örneğiolan bu mesnevilerden Türkçe yazılanı 135beyit olup kısa ve öz bir menâzilnâmedir.Farsça olarak yazılan mesnevi ise 1200 beyitlikbir sefernâmedir. Her iki şâirenin deadlarının eserlerde zikredilmediği görülmüş,aralarında 200 yıl bulunan müelliflerinülkelerinin başkentinden başlayangüzergâhları Halep’te birleşmiştir. Safevîşâiresi İsfahan’dan yola çıkarak Anadolu içlerindenkutsal topraklara varmış, Osmanlışâiresi ise İstanbul’dan başlayarak resmihac güzergâhıyla Mekke ve Medine’yeulaşmıştır. Biri Sünni diğeri Şiî olan EhliBeyt muhibbi iki şâireyi, eserlerini ve yolculuklarınıtanıtan ve değerlendiren bu çalışma,özde bu iki hac yolculuğunun tarihive coğrafi yönüyle aynılık ve ayrılıklarınıbelirleme hedefine yöneliktir.

🔖

Cite This Article

TURAY, E. D. (2022). OTTOMAN-SAFAVID TURKISH POETESSES AND MASNAVI HAJJ MEMORIES. Alevilik Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 17, 155–182. https://ajindex.com/articles/434877

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Ali Bey, Hacı. Menâzil’ül Hac ve Tuhfet’ül Huccac, Süleymaniye Kütüphanesi no.386, 140b-169b Cudi, Ahmed. Merahil-i Mekke mine’ş-Şam, Süleymaniye, Hacı Mahmut Efendi: 4886, 3a-13b Edîp, Derviş el-Hac Mehmed. Nehcetü’lMenâzil, Süleymaniye, Halet Efendi, 408, 18b-29b Emin, Muhammed. Risale Der Beyan-i Menâzil-i Mekke, Süleymaniye, Topkapı 446, 51b-59b İbrahim, Şeyh’ul Hac. Menâzil’ül Hac ve Mesafet’ül Fecc lil Acc ve s-Secc min Gayri Lecc Süleymaniye, Aşır Efendi, 241-2, 51a-62b İstanbuli Efendi, İbrahim Seyyid Hanîf. el Hâsıl-ı Hacc-ı Şerîf li-Menâzili’lHarameyn, Süleymaniye, Lala İsmail, 220, 25a-29b Kâmil. Menâsik-i Hacc, Süleymaniye kütüphanesi, Hüsrev Paşa, 267, 1a-11b Menâsik-i Mesâlik, Süleymaniye, Lala İsmail, 104, 99a-100b Menâzil’ut Tarik ila Beytullah’il Atik, Süleymaniye, Ayasofya, 1469, 91a-163a Muhlis, Bosna’lı. Delîlü’l-Menâhil ve Mürşidü’l-Merâhil, Süleymaniye, Aşır Efendi, 121, 10a-25b Muhtar, Ahmet Efendi. Delilü’l-Menahil ve Mürşidü’l-Merahil Süleymaniye, Aşır Efendi 121/1a-37b Senai, Mustafa. Menâzil el-Hac Menasik elHac, Süleymaniye, Esad Efendi 2917 1b-21b Şükri, Ali. Menâzil’ul Hac, Süleymaniye, Mihrişah,150 64b-122b Sururi, Halil Kâmil. Menâzil’ül Hac, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Hattı Humayun, 48,306a-323b Zikr-i Menâzil ez İstanbul be Şam ve Mekke-i Mükerreme ve Cebel Arafat, Süleymaniye, Hüsrev Paşa 639, 194b -205b AKSÜT, S.K. (1967). Beşyüz Yıllık Türk Musikisi Antolojisi. İstanbul.
  2. ARMAĞAN, A.L. (2000). 18. yy’da Hac Yolu Güzergâhı ve Menziller. Osmanlı Araştırmaları, S. 20, s. 73-118.
  3. CAFERİYAN, R. (1374). Sefernâme-i Manzum-i Hac, Banuy-i İsfahani ez Dovrey-i Safevî, Rasul Caferiyan. Kum. CAFERİYAN, R. (1386). Sefernâme-i Mekke, Banu-yi İsfehani, Sazıman-i Coğrafya. Tahran. CAFERİYAN, R. (1390). Ordubad ve Ehmmiyet-i Ferhengiy-i an der Dovrey-ı Ahir-i Safevî, Peyam-i Baharistan. Şomara 11/ 2-49.
  4. COŞKUN, M. (2002). Tuhfet’ul Harameyn-i Nabi. Ankara.
  5. ÇELEBİ, E. (2011). Hac Kitabı. Hzl: Asiye Yılmaz. İstanbul.
  6. DOĞAN, E. (2002) Hacgozari Der Keşver-i Türkiye. 51/30-43.
  7. DOĞAN, E. (2010).
  8. Kaçarlar Dönemi, İran Hac Seyahatnâmelerinde Kerbela Yolu, Çeşitli yönleri ile Kerbela, c.I/222-243.
  9. DOĞAN, E. (2011). Rah-ı Zemin-i Hucca-ı Osman-ı Ez İstanbul Ta Hicaz, Mecelle Baharistan Şomarey-İ 9/ 937-1091
  10. DOĞAN, E. (2012). Osmanlı İran Hac Yolları Sisteminde Yönksiyonları Yönüyle Konya-Ilgın ve Kirmanşah-Sahne Menzilleri. I. Ulusal Ilgın Sempozyumu Bildirileri. s.282-286.
  11. DOĞAN, E. (1389). Tarih-i Hacgozar-i İraniyan. Tahran. DONUK, S. (201