Journals / Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2011 / Cilt: 1 - Sayı: 02

SUR DIŞI İSTANBUL'UNDA İSKÂNIN TARİHİ SEYRI (XV.-XVIII. YÜZYILLAR)

Pages
57–84
Publication Date
2011-07-10
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmada ele alman coğrafya, güneyde Marmara kıyısına, batıda Çatalca bazen Silivri ve hatta Vize'ye, kuzeyde Karadeniz kıyısına, doğuda ise Boğaziçi sahili boyunca uzanan İstanbul’un Rumeli yakasını kapsamaktadır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İstanbul’un fethinin ardından, Fatih'in izlediği başlıca politika, savaştan dolayı zarar gören sur içi ve sur dışı kesiminin imar ve ihya edilmesi olmuştur.
📊
Key Findings & Data:XV. yüzyılın ikinci yarısı ile XVI. yüzyılın ilk yarısında devletin uyguladığı sistemli sürgün ve iskan faaliyetleri sonucu şehir ve civarında nüfus oldukça arttı.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmada ele alman coğrafya, güneyde Marmara kıyısına, batıda Çatalca bazen Silivri ve hatta Vize'ye, kuzeyde Karadeniz kıyısına, doğuda ise Boğaziçi sahili boyunca uzanan İstanbul’un Rumeli yakasını kapsamaktadır
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İstanbul · sur dışı iskan · göç

Özet

İstanbul’un fethinin ardından, Fatih'in izlediği başlıca politika, savaştan dolayı zarar gören sur içi ve sur dışı kesiminin imar ve ihya edilmesi olmuştur. XV. yüzyılın ikinci yarısı ile XVI. yüzyılın ilk yarısında devletin uyguladığı sistemli sürgün ve iskan faaliyetleri sonucu şehir ve civarında nüfus oldukça arttı. Bu durum, XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren devlet görevlilerini düşündüren sorun olarak ortaya çıkmaya başladı. Bu tarihlerden sonra devlet merkezi eski politikasını değiştirdi ve göçleri engellemeye çalıştı. Ancak bunda çoğunlukla başardı olamadı ve hem Anadolu'dan hem de Rumeli'den gelen göçmen kitleleri sur içi ve sur dışında yerleşmeye başladı. Bu araştırmada İstanbul’un fethinden itibaren XVIII. yüzyılın sonlarına kadar olan dönem incelenmektedir. Göçlerin karakteri, göçmenlerin nerelerden gelip nerelerde meskun oldukları ve devletin bu hareketliliğe karşı olan yaklaşımı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Çalışmada ele alman coğrafya, güneyde Marmara kıyısına, batıda Çatalca bazen Silivri ve hatta Vize'ye, kuzeyde Karadeniz kıyısına, doğuda ise Boğaziçi sahili boyunca uzanan İstanbul’un Rumeli yakasını kapsamaktadır

🔖

Cite This Article

METE, Z. (2011). SUR DIŞI İSTANBUL'UNDA İSKÂNIN TARİHİ SEYRI (XV.-XVIII. YÜZYILLAR). Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 02, 57–84. https://ajindex.com/articles/421473

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. Mühimme Defterleri: 12, 19, 27, 36, 62, 76, 79, 80, 129, 130, 139, 158, 198. Atik Şikayet Defterleri: 4, 21, 29, 70, 73, 76, 117, 190. Ahkam Defterleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Maliyeden Müdevver Defterler: 3236, 8490. Kamil Kepeci Defterleri: 2155, 2482, 2516, 2528, 2537, 2883, 3514, 3518, 3522. Mühimme Zeyli Defterleri: 2 2. Cevdet Belediye: dosya 117, belge 5826, 14 C. 1198/5 Mayıs 1784. Havas-ı Refi`a (Eyüp) Kadılığı: nr. 10, 12, 15, 27. Galata Kadılığı: 191. Vakfıye Defterleri: 740, 2113. 6 Numaralı Mühimme Defteri (972/1564-1565) Özet-Trankripsiyon ve indeks (haz. Heyet), Ankara 1995. 7 Numaralı Mühimme Defteri (975-976/1567-1569) Özet-Transkripsiyon-İndeks 1, (haz. Heyet), Ankara 1998.
  2. Ahmed Cevdet Paşa, Tarih, I, İstanbul 1309. Cosimo Comidas de Carbognano, 18. Yüzyılın Sonlarında İstanbul (İtalyanca ve Latince aslından çeviren Erendiz Özbayoğlu), İstanbul 1993.
  3. Eremya Çelebi Kömürcüyan, İstanbul Tarihi, XVII. Asırda İstanbul (Tercüme ve tahşiye eden: Hrand D. Andreasyan, Yeni notlarla yayıma hazırlayan: Kevork Pamukciyan), İstanbul 1988. Evliya Çelebi Seyahatnamesi L Kitap (haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı), İstanbul 2006.
  4. Josephus Grelot, İstanbul Seyahatnamesi (çev. Maide Selen), İstanbul 1998.
  5. Mehmed Neşri, Neşri Tarihi, Kitâb-ı Cihan-nümâ, c, 11 (yay. Faik Reşit Unat-Mehmet A. Köymen), Ankara 1987.
  6. Sarkis Sarraf Hovhannesyan, Payitaht İstanbul’un Tarihçesi (çev. Elmon Hançer), İstanbul 1997.
  7. Selaniki Mustafa Efendi, Târih-i Selâniki (haz. Mehmet İpşirli), İstanbul 1989. Sırkâtibi Ömer Ağa, Rüznâme-i Sultân Mahmud Han, Millet Yazma Eser Ktp., Ali Emiri Koleksiyonu, Tarih, nr. 423. Şahin, ilhan-Feridun Emecen, Osmanlılarda Divan-Bürokrasi-Ahkâm, Il. Bayezid Dönemine Ait 906/1501 Tarihli Ahkâm Defteri, İstanbul 1994. Şem`dâni-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi, Mür'i't-tevârih (haz. M. Münir Aktepe), I, İstanbul 1976;
  8. II. A, İstanbul 1978;
  9. Ili, İstanbul 1981.
  10. Teşrifai Akif Mehmed Efendi, Târih-i Cülüs-ı Sultân Mustafa Hân-ı Sâlis, Süleymaniye Yazma Eser Ktp., Esad Efendi Koleksiyonu, nr. 2108. Ahmed Refik, "Sa`dâbâd", Yeni Mecmu'a, sayı 11, Dersaadet 1917, s. 209-212.
  11. Aktepe, M. Münir, "XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Kağıthane ve Sâdabâd", Türkiye Turing ve Otomobil Derneği Belleteni, İstanbul 1984- 1985, s. 12-19.
  12. Ayverdi, Ekrem Hakkı, Fatih Devri Sonlarında İstanbul Mahalleleri, Şehrin İskânı ve Nüfusu, Ankara 1958.
  13. Barkan, Ömer Lütfi, "XV ve XVI'ncı Asırlarda Osmanlı İmparatorluğu'nda Toprak İşçiliğinin Organizasyonu Şekilleri