SavedAdd your journal

Journals / Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 6 - Sayı: 12

19. YÜZYIL UYGUR SÖZLÜĞÜNDE GEÇEN BAZI MİTSEL SÖZCÜKLER ÜZERİNE

Fikret YILDIRIM
Pages
17–33
Publication Date
2016-07-10
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu sözcük üzerinden dinlerin ve kültürlerin birbirleri ile nasıl içi içe geçtiklerini göstermeye çalıştık.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Robert Barkley Shaw’ın A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (Kàshghar and Yarkand) adlı Uygurca‐İngilizce sözlüğü Yeni Uygurca ve Uygur kültürü üzerine çalışan araştırmacılar için önemli bir kaynaktır.
📊
Key Findings & Data:Shaw, sözlüğünde basit düzeyde Yeni Uygurca sözcüklerin İngilizce karşılıklarını vermekle yetinmemiş kimi zaman Uygurlar ve diğer Türk topluluklarının kültürel özellikleri hakkında da ayrıntılı bilgiler vermiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu sözcük üzerinden dinlerin ve kültürlerin birbirleri ile nasıl içi içe geçtiklerini göstermeye çalıştık.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Uygurlar · Yeni Uygurca · Mitsel İnançlar

Özet

Robert Barkley Shaw’ın A Sketch of the Turki Language as Spoken in Eastern Turkistan (Kàshghar and Yarkand) adlı Uygurca‐İngilizce sözlüğü Yeni Uygurca ve Uygur kültürü üzerine çalışan araştırmacılar için önemli bir kaynaktır. Shaw, sözlüğünde basit düzeyde Yeni Uygurca sözcüklerin İngilizce karşılıklarını vermekle yetinmemiş kimi zaman Uygurlar ve diğer Türk topluluklarının kültürel özellikleri hakkında da ayrıntılı bilgiler vermiştir. Sözlükte, Uygurların mitsel inançları, büyü ile ilgili aktiviteleri ve batıl inançları ile ilgili madde başı sözcüklere de yer verilmiştir. Makalemizde ise özellikle Uygurlar arasında kâhinlere, büyücülere ya da şamanlara verilen adlar üzerinde durduk. Shaw’ın sözlüğünde tespit ettiğimiz bu alana ait altı sözcüğün (rambal [ رمبال rambal], ḳuşnaç [ قوشناچ qushnâch], yaġrünçi [ ياغرونچي yaghrün‐chi], sinci سينچي] sin‐chi], arbaḳçi [ ارباقچي arbáq‐chi] ve közluk [ كوزلوک köz‐luk]) kökenleri ve kültürel arka planları hakkında kısaca bilgi verdik. Ayrıca Uygurlarda yas geleneği ile ilgili olarak ḳaraliḳ قاراليق] qara‐liq] sözcüğü üzerinde durduk. Bu sözcük üzerinden dinlerin ve kültürlerin birbirleri ile nasıl içi içe geçtiklerini göstermeye çalıştık.

🔖

Cite This Article

YILDIRIM, F. (2016). 19. YÜZYIL UYGUR SÖZLÜĞÜNDE GEÇEN BAZI MİTSEL SÖZCÜKLER ÜZERİNE. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 12, 17–33. https://ajindex.com/articles/421429

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Basilov, Viladimir N., “The ‘Shamanic Disease’ in Uzbek Folk Beliefs”, Shaman, Volume 3, Numbers 1 & 2, Spring/Autumn 1995,
  2. Second Edition, Revised and Expanded, 2009, p. 5-15. Bellér-Hann, Ildikó - Cesàro, M. Cristina - Harris, Rachel - Smith-Finley, Joanne (eds), Situating the Uyghurs Between China and Central Asia, Ashgate Publishing Ltd. Aldershot, 2007.
  3. Benson, Linda - Svanberg, Ingvar, The Kazaks of China, Essays on an Ethnic Minority, Studia Multiethnica Upsaliensia, No. 5, Almqvist & Wiksell International, Uppsala, 1988. Ch’ên Yüan, Western and Central Asians in China Under the Mongols: Their transformation into Chinese, Translated and annotated by Ch’ien Hsing-hai and L. Carrington Goodrich, Monumenta Serica Monograph XV, Published by Monumenta Serica at the University of California, Los Angeles, 1966.
  4. Clauson, Gerard, An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford University Press, London, 1972.
  5. Cleaves, Francis Woodman, “Uighuric Mourning Regulations”, Journal of Turkish Studies / Türklük Bilgisi Araştırmaları, Volume 1, Edited by Fahir İz - Şinasi Tekin, Cambridge, 1977, p. 65-93.
  6. Çoruhlu, Yaşar, Türk Mitolojisinin Anahatları, Kabalcı, İstanbul, 2006.
  7. Doerfer, Gerhard, Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen, unter besonderer Berücksichtigung älterer neupersischer Geschichtsquellen, vor allem der Mongolen- und Timuridenzeit, I-IV, Steiner, Wiesbaden, 1963, 1965, 1967, 1975.
  8. Ercilasun, Konuralp, Tarihin Derinliklerinden 19. Yüzyıla Kâşgar, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2013.
  9. Eren, Hasan, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Bizim Büro Basımevi, Ankara, 1999.
  10. Giles, Herbert A., A Chinese-English Dictionary, Second Edition,
  11. Revised and Enlarged, Published in Shanghai, China and London, 1912.
  12. Gürsoy-Naskali, Emine - Duranlı, Muvaffak, Altayca-Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, Ankara, 1999.
  13. Harris, Rachel, “Harmonizing Islam in Xinjiang: Sound and meaning in rural Uyghur religious practice”, On the Fringes of the Harmonious Society: Tibetans and Uyghurs in Socialist China, Edited by Trine Brox - Ildikó Bellér-Hann, Nias Press, Copenhagen, 2013, p. 293-317. Hey’et, Cevad, “Türklerin Tarihinde Renklerin Yeri”, Nevruz ve Renkler, Türk Dünyasında Nevruz İkinci Bilgi Şöleni Bildirileri, (Ankara, 19-21 Mart,1996), Sadık Tural - Elmas Kılıç (eds), Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Ankara, 1996, p. 55-61.
  14. Jarring, Gunnar, An Eastern Turki-English Dialect Dictionary, CWK Gleerup, Lund, 1964.
  15. Langer, Rita, Buddhist Rituals o