Journals / Journal of Analytic Divinity / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

State-Religious Order Relations in the Ottoman Empire

Osmanlı Devletinde Devlet-Tarikat İlişkileri

Pages
215–244
Publication Date
2020-12-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Therefore, the dervish lodges whose areas of activity were restricted by the edicts issued in this century, came under more state control.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Religious orders supported by the state with some rights and allowances during both the establishment and ascension periods of the Ottoman Empire were subjected to intense control, especially during the modernization periods of the Ottoman State.
📊
Key Findings & Data:The changing world conditions with the 19th century and the effort of the Ottoman Empire to adapt to these new conditions, the sects and Tekkes that were centers of activity, lost their former comfortable and somehow autonomous position by the state.
💡
Conclusion & Impact:Therefore, the dervish lodges whose areas of activity were restricted by the edicts issued in this century, came under more state control.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Din Sosyolojisi · Dini Gruplar · Tarikat

Abstract

Religious orders supported by the state with some rights and allowances during both the establishment and ascension periods of the Ottoman Empire were subjected to intense control, especially during the modernization periods of the Ottoman State. For religious order activities, the Ottoman State made important arrangements before the Tanzimat Period and during this period of time, starting with the creation of the Evkaf Nezareti and continuing with the Tanzimat Period, the religious orders lost some important privileges for a while. The changing world conditions with the 19th century and the effort of the Ottoman Empire to adapt to these new conditions, the sects and Tekkes that were centers of activity, lost their former comfortable and somehow autonomous position by the state. The changing world conditions with the 19th century and the effort of the Ottoman Empire to adapt to these new conditions, the religious orders and the places which are the activity centers of dervish lodges, lost their former comfortable and somehow autonomous position by the state. In this century, when modernization or transformation manifested itself in all areas, there were also some changes in the state’s view of dervish lodges. Therefore, the dervish lodges whose areas of activity were restricted by the edicts issued in this century, came under more state control.

Özet

Osmanlı Devleti’nin gerek kuruluş ve gerekse de yükselme dönemlerinde bazı hak ve ödeneklerle devlet tarafından desteklenen tarikatlar, özellikle Osmanlı Devleti’nin modernleşme dönemlerinde yoğun bir denetime tabi tutulmuştur. Tarikat faaliyetlerine yönelik olarak Osmanlı Devleti, Tanzimat öncesinde önemli düzenlemeler yapmış ve Evkaf Nezareti’nin oluşturulması ile başlayarak Tanzimat dönemi ile devam eden bu zaman diliminde tarikatlar önemli bazı ayrıcalıklarını bir süreliğine kaybetmiştir. 19. yüzyılla birlikte değişen dünya şartları ve Osmanlı Devleti’nin bu yeni durum ve şartlara uyum sağlama çabası içerisinde, tarikat ve onların faaliyet merkezleri olan tekkeler devlet tarafından eski rahat ve bir bakıma özerk konumlarını kaybetmişlerdir. Modernleşmenin veya dönüşümün her alanda kendini gösterdiği bu yüzyılda, devletin tekkelere bakışında da birtakım değişimler söz konusu olmuştur. Dolayısıyla bu yüzyılda çıkarılan fermanlarla faaliyet alanları kısıtlanan tekkeler, daha fazla devlet kontrolüne girmiştir. Tarikatların devlet kontrolü altına girdiğinin önemli ve bir başka göstergesi de Meclis-i Meşayih’in açılmış olmasıdır. Bir yandan bürokratik ve toplumsal hayatta Batılılaşma yaklaşımları devam ederken diğer yandan Şeyhülislamlık tarafından kontrol edilen tekkeler, 1866 tarihinde Şeyhülislamlık’ın bir alt dalı olarak kurulan Meclis-i Meşayih kurumunun yönetimi altına girmiştir.

🔖

Cite This Article

KAYA, İ. (2020). State-Religious Order Relations in the Ottoman Empire. Journal of Analytic Divinity, Cilt: 4 - Sayı: 2, 215–244. https://ajindex.com/articles/421236

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (21)

  1. Ahmedova, Zamira. Türkler Arasında İslâmiyet’in Yayılmasında Tasavvufun Rolü. Ankara:
  2. Ankara Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
  4. Akgündüz, Murat. “Mevlevîlik ve Osmanlı Padişahları”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18/18 (Aralık 2007), 37-44.
  5. Akman, Zekeriya. Osmanlı’da Devlet-Tekke Münasebetleri Meclis-i Meşayih. Ankara: Elips Kitap, 2013. Âşık Paşazade. Osmanoğulları’nın Tarihi. İstanbul: Koç Kültür Sanat Tanıtım, 2003.
  6. Aşkar, Mustafa. “Osmanlı’nın Kuruluş Döneminde Tasavvufi Hareketler: Devlet-Sufi İlişkisine Bir Bakış”. Uluslararası Hacı Bayram-ı Veli Sempozyumu. 219-227. İstanbul: Türk Kadınları Kültür Derneği, 2012.
  7. Ayar, Mesut. Yeniçeri Ocağı’nın İlgasından Sonra Bektaşi Tarikatı. İstanbul:
  8. Marmara Üniversitesi,
  9. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1998.
  10. Ayas, Mehmet Rami. Türkiye’de İlk Tarikat Zümreleşmeleri Üzerine Din Sosyolojisi Açısından Bir Araştırma. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1991.
  11. Aydın, Bilgin. “Meclis-i Meşayih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/247-248. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2003.
  12. Aydın, Bilgin. “Osmanlı Devleti’nde Tekkeler Reformu ve Meclis-i Meşayih’in Şeyhülislamlık’a Bağlı Olarak Kuruluşu, Faaliyetleri ve Arşivi”. İstanbul Araştırmaları Dergisi 7 (Güz 1998), 93-109.
  13. Babinger, Franz – Köprülü, Fuat. Anadolu'da İslâmiyet. İstanbul: İnsan Yayınları, 1996.
  14. Balivet, Michel. Şeyh Bedreddin Tasavvuf ve İsyan. çev. Ela Gültekin. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2000.
  15. Bardakçı, Mehmet Necmettin. “Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Sürecinde Tasavvuf ve Tarikatlar”. Arayışlar İnsan Bilimleri Araştırmaları Dergisi 1/2 (1999), 1-16.
  16. Bardakçı, Mehmet Necmettin. “Türklerin Sosyal ve Kültürel Hayatında Tasavvuf ve Tarikatlar”. Türkler Ansiklopedisi. 7/681-699. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002.
  17. Barkan, Ömer Lütfi. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler: İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler”. Vakıflar Dergisi 2/2 (1942), 279-386.
  18. Bergen, Lütfi. “Ömer Lütfi Barkan’ın Dervişleri ve Anadolu’da Şehir Kurmak”. Journal of Islamic Research (APJIR) 1/1 (Şubat 2017), 27-61.
  19. Bilkan, Ali Fuat. “XVII. Yüzyılda Medrese ve Tekke Mücadelesinin Osmanlı Şiirine Yansıması”. Osmanlı Araştırmaları Dergisi 26/26 (Aralık 2005), 119-132.
  20. Bulut, Mehmet. “Osmanlı Devleti’nde Dini Teşkilatlanma ve Yaygın Din Eğitimi”. Diyanet İlmi Dergi 35/2 (1999), 101-116.
  21. Daşçıoğlu, Kemal. “Yeniçeri Ocağı ve